Recepta na idealnego rodzica?

Czasami rodzice mają odmienne wyobrażenie na temat metod wychowawczych. Zwykle pomysły na wychowanie dzieci czerpiemy z własnego domu, naśladując swoich rodziców. Gdy współmałżonek stosuje odmienne od naszych metody wychowawcze, źle się z tym czujemy. Może być to odczucie na tyle silne, że próbujemy zmieniać styl małżonka, interweniować, gdy rozmawia z dzieckiem czy zmieniać wydane przez niego dziecku polecenia.

Musimy sobie uświadomić, że próby "uratowania" dziecka przed "błędnymi metodami" czy próby kontrolowania wszelkich poczynań małżonka nie są ani konieczne, ani mądre. Zaznaczam, że nie mówimy tu o patologii - tzn. sytuacji, gdy małżonek katuje dziecko lub je wykorzystuje seksualnie! Wtedy jak najbardziej należy interweniować. W normalnej rodzinie jednak mądrzej jest się powstrzymywać od prób "napraw" stylu rodzicielstwa drugiej osoby. Dlaczego? Po pierwsze, gdy spostrzegamy coś, co uważamy za błąd w metodzie, naturalnym impulsem jest próba naprawienia tego błędu. Jeśli np. uważamy, że małżonek jest zbyt surowy, stajemy się bardziej pobłażający, niż zwykliśmy być. Taki impuls jest zgubny w skutkach. Nie tylko "nie naprawiamy błędu" małżonka, ale doprowadzamy własne metody wychowawcze do granic absurdu.

Po drugie, gdy krytykujemy małżonka, zamyka się i nastawia obronnie. Oznacza to, że nie masz szans na przekazanie mu nowych pomysłów. Po szeregu nieprzyjemnych lub wręcz agresywnych uwag krytycznych każda nowa jest spostrzegana jako atak.

Co zrobić?

Na pytanie, czy istnieje idealny system wychowawczy, muszę jako psycholog odpowiedzieć: nie. Każda metoda ma swoje wady i zalety. To, co warto robić, to szczere rozmowy na temat wychowywania dzieci. Jeśli naprawdę czujesz potrzebę skrytykowania małżonka, nigdy nie rób tego przy dzieciach. Omówcie różnice w podejściu na osobności w przyjaznej rozmowie. Warto rozmawiać o stylach rodzicielstwa. Dobrze jest na początek znaleźć elementy wspólne, co do których się zgadzacie. Wyjaśnijcie sobie, czym się kierujecie, postępując w określony sposób. Jeżeli tylko są możliwe kompromisy - należy je wcielić w życie. Niezbędne są regularne rozmowy o wychowaniu dzieci. Staraj się zauważać pozytywne efekty metod stosowanych przez małżonka, a zwłaszcza - dla dobra dzieci - bądź gotów przyznać się do błędu, gdy widzisz, że metoda drugiej osoby jest skuteczniejsza niż twoja. Chwal małżonka za dobre pomysły, będzie wtedy też bardziej otwarty na kompromisy.

Bardzo pomocne jest czytanie dobrych poradników dla rodziców. Lektura poradników pomaga w uzyskaniu szerszej perspektywy, dzięki czemu łatwiej zrozumieć i zaakceptować styl rodzicielski partnera. Namawiam na korzystanie z poradników pisanych przez psychologów lub pedagogów, gdzie porady oparte są na rzetelnych badaniach. Na rynku można znaleźć setki książek napisanych przez "zaangażowanych rodziców", którzy po prostu opisują swoje metody wychowawcze i polecają je jako najlepsze. Jest to kiepski materiał edukacyjny, do tego najczęściej głęboko osadzony w kulturze amerykańskiej i niemający przełożenia na realia polskie.

Chcemy wychować nasze dzieci na ludzi troskliwych, wierzących w siebie, niezależnych i odpowiedzialnych. Gdy jako rodzice sami pokazujemy zdolność bycia otwartym na nowe pomysły i traktujemy się nawzajem z szacunkiem, stanowimy wspaniały przykład dla swoich dzieci, które jak wiemy, naśladują rodziców.