Praca w godzinach nadliczbowych

Pracodawcy często i chętnie przedłużają pracownikom czas pracy. Jednak kodeks pracy dopuszcza pracę w godzinach nadliczbowych tylko w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony życia lub zdrowia ludzkiego albo dla ochrony mienia lub środowiska, czy też usunięcia awarii oraz w przypadku szczególnych potrzeb pracodawcy. Nie każdy pracownik ma świadomość, że zgodnie z przepisami kodeksu pracy, praca wykonywana ponad normy czasu pracy, ustalone zgodnie z przepisami kodeksu, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Za taką pracę, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości: 100 proc. wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, w niedziele i święta nie będące dla pracownika dniami pracy oraz w udzielonym pracownikowi dniu wolnym od pracy, 50 proc. wynagrodzenia –za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu. Dodatek ten przysługuje także za każdą godzinę pracy przekraczającą przeciętną tygodniową normę czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Pracodawca ma obowiązek wypłacić dodatek nawet gdy uzna, że praca pracownika była niewydajna. Jednak dodatek nie przysługuje wówczas, gdy pracodawca udzielił pracownikowi czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych. Każdy pracodawca zobowiązany jest prowadzić ewidencję czasu pracy z uwzględnieniem pracy w godzinach nadliczbowych. Liczba przepracowanych godzin nadliczbowych nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym. Inaczej przedstawia się sytuacja pracowników, których czas pracy został określony wymiarem ich zadań. Do tej grupy pracowników nie stosuje się przepisów o godzinach nadliczbowych, gdyż ich czas pracy określony jest w sposób pośredni i mało precyzyjny. Ponadto pracownicy zajmujący kierownicze stanowiska nie mają prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, z tym, że pracodawca nie może stale obarczać te osoby pracą w podwójnym wymiarze. Pracownik ma więc prawo do domagania się dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, a pracodawca ma obowiązek wypłaty tego dodatku. Wszelkie spory dotyczące tego zagadnienia rozstrzyga sąd pracy.