Od lat wiernym opiekunem tych miejsc jest proboszcz parafii pw. Przemienienia Pańskiego, ksiądz Stefan Bryll. - Doskonale pamiętam terror niemieckiej okupacji. Wielu ludzi,...
Od lat wiernym opiekunem tych miejsc jest proboszcz parafii pw. Przemienienia Pańskiego, ksiądz Stefan Bryll. - Doskonale pamiętam terror niemieckiej okupacji. Wielu ludzi, których znałem z sąsiedztwa, zginęło w tym czasie prawie na moich oczach. Pamięć o nich staram się krzewić wśród wiernych. To jedyne, co mogę teraz dla nich zrobić - mówi ks. Bryll.
W istniejącym na przedmieściach Bydgoszczy obozie przebywały rodziny polskie wysiedlone z Pomorza. Miejsce gehenny kilkuset Polaków otoczone było wysokim płotem i drutami - wielu bydgoszczan nawet nie wiedziało o jego istnieniu. Jedynie tutejsi mieszkańcy mieli świadomość tragedii, która rozgrywała się w ich sąsiedztwie. Po zlikwidowaniu obozu w 1943 roku więźniowie zostali przetransportowani do Potulic - część z nich zginęła. W sumie na obu nekropoliach spoczywa 800 osób.
W czasach powojennych mieszkańcy starali się doglądać cmentarze, ale dopiero w 1983 roku, kiedy utworzono parafię pw. Przemienienia Pańskiego, ks. Stefan Bryll zorganizował regularną opiekę nad miejscami martyrologii. - Zainteresowałem się istniejącymi grobami i postanowiłem, by nie uległa zatarciu pamięć o tych, którzy tutaj cierpieli i umierali - dodaje ksiądz.
O porządek na cmentarzu dbają nie tylko grupy parafialne, ale mieszkańcy okolicznych osiedli i władze miasta. W okresie wiosennym i jesiennym ks. Bryll odprawia wśród mogił Msze św. w intencji zmarłych. Zawsze gromadzą one tłumy wiernych. To także wkład proboszcza parafii Przemienienia Pańskiego w podtrzymywanie pamięci o miejscach i ludziach już zapisanych na kartach historii. Ksiądz Stefan Bryll został w zeszłym roku uhonorowany Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.
Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją
Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.
W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:
- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.
Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.
Masz konto? Zaloguj się
Subskrypcja miesięczna

Zyskaj codzienny dostęp do wartościowych treści, które pomagają lepiej rozumieć świat, wiarę i współczesne wydarzenia — gdziekolwiek jesteś i kiedy tylko chcesz.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Wypróbuj bez ryzyka
Rozpocznij od 14 dni bezpłatnego dostępu i sprawdź wszystkie możliwości serwisu.
Po okresie próbnym subskrypcja kosztuje tylko 19,90 zł miesięcznie.
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.
Subskrypcja roczna

Wybierz dostęp na cały rok i korzystaj z pełni treści w najlepszej cenie — bez przerw i bez ograniczeń.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Najlepsza cena
Wybierając płatność roczną z góry, otrzymujesz 25% rabatu i oszczędzasz 66 zł względem rozliczenia miesięcznego.
- Standardowy koszt w skali roku (płatność miesięczna): 239 zł
- Cena po rabacie przy płatności z góry: 173 zł
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.













