Pamięć o miejscach i ludziach

Na terenie bydgoskich dzielnic Smukała i Opławiec, usytuowanych na peryferiach miasta, znajdują się dwa cmentarze, na których spoczywają ofiary istniejącego tam w czasie okupacji hitlerowskiej obozu koncentracyjnego.



Od lat wiernym opiekunem tych miejsc jest proboszcz parafii pw. Przemienienia Pańskiego, ksiądz Stefan Bryll. - Doskonale pamiętam terror niemieckiej okupacji. Wielu ludzi,...
Czyta się kilka minut
Na terenie bydgoskich dzielnic Smukała i Opławiec, usytuowanych na peryferiach miasta, znajdują się dwa cmentarze, na których spoczywają ofiary istniejącego tam w czasie okupacji hitlerowskiej obozu koncentracyjnego.

Od lat wiernym opiekunem tych miejsc jest proboszcz parafii pw. Przemienienia Pańskiego, ksiądz Stefan Bryll. - Doskonale pamiętam terror niemieckiej okupacji. Wielu ludzi, których znałem z sąsiedztwa, zginęło w tym czasie prawie na moich oczach. Pamięć o nich staram się krzewić wśród wiernych. To jedyne, co mogę teraz dla nich zrobić - mówi ks. Bryll.

W istniejącym na przedmieściach Bydgoszczy obozie przebywały rodziny polskie wysiedlone z Pomorza. Miejsce gehenny kilkuset Polaków otoczone było wysokim płotem i drutami - wielu bydgoszczan nawet nie wiedziało o jego istnieniu. Jedynie tutejsi mieszkańcy mieli świadomość tragedii, która rozgrywała się w ich sąsiedztwie. Po zlikwidowaniu obozu w 1943 roku więźniowie zostali przetransportowani do Potulic - część z nich zginęła. W sumie na obu nekropoliach spoczywa 800 osób.

W czasach powojennych mieszkańcy starali się doglądać cmentarze, ale dopiero w 1983 roku, kiedy utworzono parafię pw. Przemienienia Pańskiego, ks. Stefan Bryll zorganizował regularną opiekę nad miejscami martyrologii. - Zainteresowałem się istniejącymi grobami i postanowiłem, by nie uległa zatarciu pamięć o tych, którzy tutaj cierpieli i umierali - dodaje ksiądz.

O porządek na cmentarzu dbają nie tylko grupy parafialne, ale mieszkańcy okolicznych osiedli i władze miasta. W okresie wiosennym i jesiennym ks. Bryll odprawia wśród mogił Msze św. w intencji zmarłych. Zawsze gromadzą one tłumy wiernych. To także wkład proboszcza parafii Przemienienia Pańskiego w podtrzymywanie pamięci o miejscach i ludziach już zapisanych na kartach historii. Ksiądz Stefan Bryll został w zeszłym roku uhonorowany Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.

Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją

Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.

W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:

- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;

- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;

- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.

Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.

Subskrypcja roczna

pk-produkt

Wybierz dostęp na cały rok i korzystaj z pełni treści w najlepszej cenie — bez przerw i bez ograniczeń.

Co otrzymujesz w subskrypcji?

- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów

- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym

- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej

- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online

- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży

- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF

Najlepsza cena

Wybierając płatność roczną z góry, otrzymujesz 25% rabatu i oszczędzasz 66 zł względem rozliczenia miesięcznego.

- Standardowy koszt w skali roku (płatność miesięczna): 239 zł
- Cena po rabacie przy płatności z góry: 173 zł

↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.

172,90 zł

Artykuł pochodzi z numeru 46/2003