Św. Korneliusz - 16 września

Dwudziesty pierwszy z kolei papież był Rzymianinem, synem mieszczanina Kastiusza i pochodził z rodu Korneliuszów. Jego dwuletni pontyfikat przypadł na okres pomiędzy marcem 251r. a czerwcem 253 r. i rozpoczął się po ponad rocznym wakansie na Stolicy Piotrowej. Krwawe prześladowania cesarza Decjusza sprawiły, że świadomie odkładano wybór papieża, a sprawowanym w tym czasie rządom kolegialnym przewodził zdolny prezbiter Nowacjan, późniejszy antypapież. Liczni duchowni - wśród nich także Mojżesz, jeden z kandydatów na papieża - pozostawali w więzieniach.

Korneliusz był skromnym kapłanem i oznaczał się życzliwym stosunkiem wobec "lapsi" (upadłych), czyli chrześcijan, którzy podczas prześladowań załamali się i odstąpili od wiary, a kiedy represje ustały, chcieli powrócić na łono Kościoła. Zawiedziony w swych ambicjach Nowacjan żądał wykluczenia ich ze wspólnoty, natomiast Korneliusz opowiadał się za ich powtórnym przyjęciem do Kościoła, po wypełnieniu nałożonej pokuty. Dzięki przychylności kartagińskiego biskupa św. Cypriana, który wyjednał mu poparcie biskupów afrykańskich, zdołał pokonać rygorystów, a wkrótce, podczas synodu rzymskiego (251), Nowacjan oraz jego zwolennicy zostali obłożeni ekskomuniką. Papież wystosował wówczas do licznych Kościołów listy, w których wyjaśniał przyczyny schizmy.

Korneliusza uwięziono podczas prześladowania rozpętanego w czerwcu 252 r. za panowania cesarza Treboniana Gallusa. Rzymianie obwiniali wówczas chrześcijan o wywołanie gniewu bogów i sprowadzenie na Wieczne Miasto epidemii. Zesłany do Civitavecchia rok później dokonał żywota. Jego relikwie przewieziono do Rzymu i pochowano na cmentarzu Św. Kaliksta, a z czasem rozdzielono i rozesłano m.in. do francuskiego opactwa St.-Corneille-de-Compiigne oraz kościoła Św. Seweryna w Kolonii.