Ogólne rozgrzeszenie i co dalej?

Jak napisałem przed tygodniem, istnieje możliwość udzielenia ogólnego rozgrzeszenia na skutek poważnej konieczności. Określenie, poważna konieczność, nie jest do końca sprecyzowane, co dla jednego jest już poważną koniecznością, dla innego taką nie jest. Dlatego też Prawodawca ustanowił biskupa diecezjalnego tym, który decyduje, czy rzeczywiście zachodzą warunki, o których mowa w kan. 961 § 1 nr 2 KPK. Biskup diecezjalny, wziąwszy pod uwagę kryteria uzgodnione z pozostałymi członkami Konferencji Episkopatu, jest kompetentny do określenia wypadków takiej konieczności.

Jeśli poza wypadkami określonymi przez biskupa diecezjalnego zaistniałaby poważna potrzeba udzielenia sakramentalnego rozgrzeszenia, kapłan powinien, jeśli to tylko możliwe, zwrócić się do miejscowego ordynariusza z prośbą o stosowne pozwolenie, by móc godziwie to uczynić. Gdyby jednak kontakt z biskupem okazał się niemożliwy, kapłan sam może podjąć decyzję o udzieleniu ogólnego rozgrzeszenia, a następnie, gdy kontakt z biskupem okaże się już możliwy, powinien powiadomić go o zaistniałej potrzebie i o fakcie udzielenia rozgrzeszenia w taki sposób.

Jak dobrze wiemy, z rozgrzeszenia możemy skorzystać wtedy, gdy jesteśmy do tego dysponowani. Przez tę odpowiednią dyspozycję należy rozumieć ogólną dyspozycję wymaganą do odpuszczenia grzechów, tzn. przede wszystkim żal za grzechy, postanowienie poprawy, a także pragnienie naprawienia ewentualnego zgorszenia i wyrównanie wyrządzonych szkód. Aby wierni mogli ważnie skorzystać z absolucji generalnej, wymaga się, prócz odpowiedniej dyspozycji, także postanowienia, że we właściwym czasie wyznają grzechy ciężkie, których aktualnie wyznać nie mogą (por. kan. 962 § 1).

Nie ulega wątpliwości, że duszpasterze powinni pouczać wiernych, szczególnie wtedy, gdy udzielają absolucji generalnej, o wspomnianych wyżej zasadach. Prawodawca podkreślił także, iż absolucję generalną, nawet w niebezpieczeństwie śmierci, powinno poprzedzić, jeśli czas na to pozwala, wezwanie tych, którzy pragną z niej skorzystać, do wzbudzenia aktu żalu (por. kan. 962 § 2).

Nie ulega wątpliwości, że ci, których sumienie obciąża grzech ciężki, a mają możliwość odbycia spowiedzi, powinni się wyspowiadać, traktując możliwość skorzystania z rozgrzeszenia ogólnego jako czegoś wyjątkowego. Prawodawca nie zawahał się zaznaczyć, że ten, komu zostały odpuszczone grzechy ciężkie przez absolucję generalną, powinien jak najszybciej przy nadarzającej się okazji odbyć spowiedź indywidualną, zanim przyjmie następną absolucję generalną (por. kan. 963). Niemniej jednak, gdyby wypełnienie tego zalecenia było niemożliwe, ważne, by przynajmniej zadośćuczynić poleceniu zawartemu w kan. 989 KPK, które zobowiązuje każdego wiernego, który osiągnął wiek rozeznania, do wyznania przynajmniej raz w roku wszystkich swoich grzechów ciężkich.

Ogólnie można powiedzieć, że istnieje możliwość skorzystania z ogólnego rozgrzeszenia, może mieć to jednak miejsce tylko wtedy, gdy zachodzą ściśle określone okoliczności uniemożliwiające lub poważnie utrudniające spowiedź indywidualną. Warto jednak dobrze sobie uświadomić, że nawet jeśli w określonym momencie skorzystamy z absolucji ogólnej, trzeba przy najbliższej okazji wyznać ten fakt wraz z grzechami ciężkimi popełnionymi od poprzedniej spowiedzi świętej.