Przyćmione spojrzenie

Zaćma, inaczej zwaną kataraktą, jest tak powszechnym schorzeniem, że może się rozwinąć u każdego człowieka, jeśli tylko będzie żył dostatecznie długo. Chociaż zaćma pojawia się najczęściej po 60. roku życia, w wyniku starzenia organizmu, to jednak można na nią zachorować w każdym wieku. - Mogą do niej doprowadzić zaburzenia w metabolizmie soczewki, spowodowane innymi schorzeniami, np. cukrzycą. Zaćma może też towarzyszyć przewlekłym zmianom o charakterze zapalnym lub być spowodowana zażywaniem niektórych leków, np. sterydów, albo też urazami oka, np. mechanicznymi, chemicznymi, bądź promieniowaniem jonizującym - mówi dr Karol Korżel, ordynator Oddziału Okulistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim. Zaćma może być również chorobą wrodzoną, uwarunkowaną genetycznie lub powstałą w wyniku uszkodzenia płodu (zaburzenia przemiany materii, niedożywienie, zatrucia i choroby zakaźne matki oraz przyjmowanie przez nią niektórych leków, np. kortykosteroidów, sulfonamidów). Zaćma wrodzona częściowa może pozostać długo nierozpoznana, a ujawnić się dopiero gdy upośledza widzenie, np. w szkole.

Obecnie nie ma żadnego w pełni skutecznego farmaceutyku zapobiegającego zaćmie. Jeśli dojdzie do rozwinięcia się choroby, to jedyną metodą przywrócenia prawidłowego widzenia jest chirurgiczne usunięcie zaćmy. Każdy kto ukończył 40. rok życia powinien profilaktycznie badać narząd wzroku przynajmniej raz do roku, bowiem im wcześniej rozpozna się zaćmę, tym łatwiej przywrócić komfort widzenia wykonując operację. Używając tylko znieczulenia miejscowego, wykonuje się tzw. cięcie tunelowe o szerokości ok. 3 mm w twardówce (biała część oka) lub w rogówce. Następnie przy pomocy fal ultradźwiękowych zaćma zostaje rozbita na mikroskopijne kawałeczki. Stąd nazwa całego zabiegu: fakoemulsyfikacja (gr. phacos - soczewka, łac. emulsificatio - rozdrobnienie). Po rozbiciu, kawałeczki soczewki zostają delikatnie wyssane z oka. Po usunięciu soczewki wszczepia się na jej miejsce sztuczną. Dzięki zastosowaniu cięcia tunelowego, rana operacyjna zamyka się szczelnie sama pod wpływem ciśnienia wewnątrzgałkowego oka.

Jeszcze kilkanaście lat wstecz, operacja zaćmy była uważana za ryzykowną i wymagającą długiego pobytu w szpitalu, a przez to odkładana tak długo, jak tylko to było możliwe. Dziś zabieg usunięcia zaćmy jest wykonywany w warunkach ambulatoryjnych i trwa zaledwie kilkanaście minut. - Zamiast narkozy wystarczy znieczulenie miejscowe, podane w formie kropli do oczu. Pacjenci nie muszą pozostawać w klinice, po kilku godzinach mogą wrócić do domu. Stało się to możliwe właśnie poprzez połączenie nowoczesnej techniki rozbijania zmętniałej soczewki ultradźwiękami oraz zastosowanie miękkiej, zwijalnej soczewki wewnątrzgałkowej - mówi dr Karol Korżel. Każde oko goi się nieco inaczej, jednak większość pacjentów po operacji obserwuje natychmiastową poprawę ostrości widzenia. Pacjenci powracają do swoich codziennych obowiązków nawet w ciągu jednego do dwóch dni. Zgodnie z doniesieniami Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgii Zaćmy i Chirurgii Refrakcyjnej, ponad 98 proc. chorych z zaćmą widzi lepiej po operacji. Ostrość widzenia u wielu pacjentów jest lepsza niż była przed rozwinięciem się zaćmy. Raz usunięta zaćma nie powraca. Trwałym rezultatem operacji jest poprawa ostrości wzroku do końca życia.