Służba Światłu

W Szkole Matki Elżbiety dla Niewidomych w Nongbah, w górach Meghalaya, uczy się około 50 dzieci. W zestawieniu z przytoczonymi statystykami to zaledwie niewielka kropla w morzu potrzeb. A jednak właśnie do Indii, odpowiadając na charyzmat swojego zgromadzenia, dotarły polskie siostry Franciszkanki Służebnice Krzyża. Pierwszą szkołę dla niewidomych w Indiach siostry FSK otworzyły w 1989 roku. Dzieło to nosi nazwę Jyothi Seva, czyli „Służba Światłu”.

Małe miejsce na mapie

Indie, kraj o ogromnej różnorodności kulturowej i językowej, są jednocześnie miejscem wyraźnych kontrastów społecznych i gospodarczych. Z jednej strony rozwijają się jako jedna z największych gospodarek świata, z drugiej pozostają domem dla bardzo licznej populacji żyjącej w ubóstwie, które szczególnie dotyka osób z niepełnosprawnościami, w tym niewidomych.

Leżący w północno-wschodnich Indiach stan Meghalaya, mimo swojego naturalnego piękna, należy do najuboższych regionów kraju. W niewielkiej górskiej wiosce Nongbah życie płynie spokojnie i skromnie. Około 75 proc. mieszkańców stanowią chrześcijanie, pozostali to hinduiści, muzułmanie oraz wyznawcy lokalnych religii. Mimo różnic religijnych mieszkańcy odnoszą się z wielkim szacunkiem do chrześcijan i misjonarzy obecnych tu od wielu lat.

Głównym zajęciem mieszkańców jest uprawa ryżu, możliwa jednak tylko w porze deszczowej. Wielu mężczyzn pracuje także w kopalniach węgla. Jest to społeczność matriarchalna – matka pozostaje głową rodziny, a najmłodsza córka dziedziczy dom i wraz z mężem troszczy się o rodziców na starość. Mieszkańcy Nongbah są ludźmi prostymi i serdecznymi, a ich język brzmi rytmicznie i melodyjnie. To właśnie w tej lokalnej społeczności powstała Szkoła dla Niewidomych Matki Elżbiety.

Historia Channalala

Kiedy Channalal urodził się niewidomy, w jego wiosce ludzie szeptali, że zawsze będzie zależny od innych i nic w życiu nie osiągnie. „Wszystko się zmieniło, gdy trafił do Jyothi Seva” – napisali jego rodzice. „Od pierwszego dnia traktowano go z życzliwością i godnością. Dziś Channalal kwitnie, dobrze się uczy. Wcześniej był nieśmiały i wycofany. Teraz jest pewny siebie i chętny do nauki. Co więcej, nasz syn, którego kiedyś uważaliśmy za bezradnego, nauczył się pięknie grać na gitarze!”.

Szkoła w Nongbah to podstawówka z internatem. Oferuje naukę w języku angielskim i khasi, program nauczania jest tu taki sam jak w szkołach publicznych, a metody pracy dostosowane są do możliwości uczniów niewidomych. Placówka regularnie otrzymuje nagrody za zapewnianie wysokiej jakości edukacji w pełnej miłości, domowej atmosferze. Dlatego rodzice chcą wysyłać do Nongbah swoje dzieci, a siostry przyjmują każdego ucznia, niezależnie od kasty czy wyznawanej religii. Najważniejsza pozostaje służba osobom niewidomym.

To ich dom

Szkoła Jyothi Seva w Nongbah stała się domem dla dzieci niewidomych, które jakże często ze względu na swoją niepełnosprawność zostały odrzucone przez społeczeństwo.

Kadrę stanowią siostry, nauczyciele (w tym również osoby niewidome – byli wychowankowie), fizjoterapeuci, doradcy. Jednak to na barkach sióstr FSK spoczywa główny ciężar opieki nad dziećmi. To one czuwają przy nich także nocą i są ich opoką i wsparciem w każdej sprawie, w każdym smutku i radości, trudności i sukcesie.

Życie w internacie to nie tylko nauka. Dla wielu dzieci jest to pierwsze miejsce, w którym mają zapewnione regularne, pełnowartościowe posiłki i opiekę zdrowotną. Aż 95 proc. uczniów pochodzi z bardzo ubogich rodzin, gdzie często brakowało nawet jednego pełnego posiłku dziennie. Dzień upływał na pracy w polu, z jedną kromką chleba i filiżanką herbaty. W szkole dzieci otrzymują trzy pełnowartościowe posiłki dziennie, co całkowicie odmienia ich codzienność.

Oprócz zapewnienia edukacji, siostry przede wszystkim przygotowują uczniów do samodzielnego życia. Dzieci uczą się alfabetu Braille’a, języków, obsługi komputera i technologii wspomagających, a także rozwijają swoje talenty muzyczne i artystyczne. Równie ważne są umiejętności praktyczne, które przygotowują je do samodzielnego życia, takie jak orientacja przestrzenna i bezpieczne poruszanie się czy czynności dnia codziennego (ubieranie się, dbanie o higienę).

Wiele dzieci z Nongbah ma wyjątkowe talenty muzyczne i taneczne. Uczą się gry na fortepianie, tabli, flecie, gitarze i keyboardzie. Poznają muzykę regionalną, muzykę zachodnią oraz tradycyjne indyjskie formy taneczne i tańce ludowe.

„Adopcja Światła”

Sekretariat Misji Zagranicznych Księży Sercanów objął niewidome dzieci z Nongbah stałą opieką finansową w ramach projektu „Adopcja Światła Indie”. O znaczeniu tej pomocy siostra Amlee Thiraviam, przełożona sióstr FSK w Indiach, mówi jednoznacznie: „Edukacja naszych dzieci jest możliwa wyłącznie dzięki darczyńcom Misji Sercanów. Pamiętam, jak wyglądała ta placówka, kiedy tej pomocy jeszcze nie było. Jak walczyłyśmy o odżywcze jedzenie dla dzieci, jak podczas surowej zimy brakowało dla nich ciepłych ubrań. Dziś, dzięki pomocy z Polski, jesteśmy w stanie zapewnić dzieciom wszystko, czego potrzebują”.

W ostatnich latach, dzięki wsparciu sercańskich darczyńców, szkoła zyskała finansową stabilność na co dzień tak, by móc zaspokoić wszystkie potrzeby dzieci, takie jak pożywienie, leczenie, ubranie, artykuły i pomoce szkolne. Wyposażenie szkoły zostało uzupełnione o nowe białe laski, maszyny i tabliczki brajlowskie, a także specjalistyczny papier brajlowski. Jest to produkt bardzo drogi i trudno dostępny, a przecież niezbędny do korzystania z maszyny.

Przełomowym wydarzeniem dla szkoły w 2025 roku była budowa własnej studni głębinowej. Także to udało się wyłącznie dzięki wsparciu darczyńców z Polski. Wcześniej siostry i dzieci były uzależnione od wody deszczowej, a pranie trzeba było nosić nad rzekę położoną w dolinie.

Projekt można wesprzeć jednorazową wpłatą lub przystępując do „Adopcji Światła Indie” poprzez comiesięczną ofiarę w wysokości min. 50 zł (deklaracja na rok). Każdy ze stałych Darczyńców otrzymuje trzy razy w roku odręczny list dziecka oraz fotografię. „Adopcja Światła Indie” to nie tylko pomoc materialna. To inwestycja w godność, edukację i przyszłość dzieci, które mimo swojej niepełnosprawności, mają marzenia i ogromny potencjał.