Poruszyła mnie wielce obserwacja poczyniona przez profesora UW Sławomira Mandesa, mówiąca o głębokim zróżnicowaniu religijności w Polsce, stanowiącym o naszym bogactwie na tle całej Europy. Ten potencjał, uważa socjolog, przejawia się w dodatku w bardzo różnych dziedzinach szeroko rozumianego Kościoła. Chodzi tu o mnogość katolickich mediów zaspokajających oczekiwania odbiorców o różnych wrażliwościach; o możliwość uczestniczenia w mszach św. i nabożeństwach w różnych rytach; o obecność w przestrzeni publicznej duszpasterzy, publicystów, filozofów i innych cieszących się autorytetem postaci, które prezentując odmienne perspektywy, przyciągają uwagę jakiejś części wspólnoty ochrzczonych; o różnego rodzaju wydarzenia – formacyjne, duszpasterskie, artystyczne – organizowane przez ruchy i stowarzyszenia; o moc propozycji wakacyjnych dla dzieci, młodzieży, studentów; o wydawnictwa katolickie różnych barw, zapatrywań, orientacji.
Przyznaję, że spostrzeżenie prof. Mandesa, wywiedzione po przyjrzeniu się naszemu Kościołowi na tle innych wspólnot katolickich w Europie, było dla mnie odkrywcze. To znaczy: z jednej strony o wszystkich tych aktywnościach, w wielkim skrócie powyżej zarysowanych – oczywiście wiedziałem, a jednak uważałem je za coś oczywistego, normalnego, powszedniego. A jednak takimi nie są. Okazuje się, że nasz Kościół – mimo rozlicznych jego braków, a w związku z tym ciągłej potrzeby nawracania się na drogę Ewangelii i pomimo kryzysu zaufania do Kościoła jako instytucji – dysponuje nie tylko wyjątkowym na tle kontynentu potencjałem, ale że jest on twórczo aktywizowany i wciąż zdolny do rozwoju. Jego obraz staje się jeszcze bogatszy uwzględniwszy działalność innych Kościołów chrześcijańskich oraz innych. Wzbogacają one bowiem także wspólnotę katolików, bo przecież utrzymuje ona kontakty zarówno ekumeniczne, jak i międzyreligijne, choć w obydwu wymiarach mogłyby być one bardziej intensywne i twórcze, co (jestem tego pewien) przyniosłoby obustronne korzyści.
Bogactwo polskiej religijności jest na pewno czymś pozytywnym. Rad, że po rozmowie z wytrawnym socjologiem widzę lepiej i wiem więcej o sprawach, które są dla mnie ważne, poczułem jednak także pewien niedosyt. Skoro bowiem jest tak bogato (a jest!), to dlaczego różnimy się niekiedy tak mało pięknie? Dlaczego miast poważnej rozmowy zakładającej wysłuchanie i zrozumienie drugiej strony wolimy pielęgnować w sobie intelektualną pychę wynikająca z przekonania, że racja jest po mojej i tylko mojej stronie? Dlaczego nie jesteśmy gotowi na przyjęcie słów z Lumen fidei, encykliki Franciszka, której szkic przygotował jeszcze Benedykt XVI (jakże to piękne i symboliczne): „Wierzący nie jest arogancki; przeciwnie, prawda daje mu pokorę, bo wie on, że to nie my ją posiadamy, ale to ona nas bierze w posiadanie”?
Wspomniałem wcześniej o ekumenizmie. Otóż wydaje mi się, że bardzo wzbogaciłoby nas wszystkich praktykowanie ekumenizmu wewnątrz Kościoła, a więc takiej postawy, która – bez zacierania różnic w kwestiach mniej istotnych – służyłaby budowaniu jedności w tych zasadniczych. I która, nie wyzbywając się własnej tożsamości i wrażliwości w spojrzeniu na Kościół i świat, byłaby otwarta na drobną choćby korektę poglądów w tej czy innej sprawie. Nie dla czczej kurtuazji, ale w imię prawdy, której poszukiwanie jest misją każdego ochrzczonego. Prawdy, której nikt z nas w pełni nie posiada. Z czym trudno nam się pogodzić, ale o co powinniśmy starać się z całą mocą, jeśli poszukiwanie prawdy rzeczywiście traktujemy jako część chrześcijańskiej misji. Na razie wychodzi nam to średnio: nasze drogi nie krzyżują się w poszukiwaniu spotkania, lecz tworzą ileś tam prostych równoległych. Nieładny to widok. Wolę skrzyżowania.
Po stronie człowieka. Po stronie Ewangelii.
Wypróbuj za 1 zł przez miesiąc lub od razu zakup subskrypcję na rok i oszczędź pieniądze.









