Sezon na truskawki

Ich polską nazwę wywodzi się od dźwiękonaśladowczego słowa „trusk”, a więc od dźwięku lekkiego trzasku, który towarzyszy obłamywaniu pędów, liści i owoców. Nazwy francuska fraise i włoska fragola kojarzone są ze smakiem owoców, a angielskie strawberry (słomiana jagoda) pochodzi od sposobu podawania kiedyś truskawek: nawlekano je na źdźbła trawy. Jedni głoszą, że truskawki zawdzięczamy Krzysztofowi Kolumbowi, który miał je odnaleźć u wybrzeży San Salvador, i dodają, że wielkością dorównywały wtedy kurzym jajkom. Inni powiadają, że sprowadził je z Ameryki do Europy bretoński oficer marynarki Frezier, którego nazwisko tłumaczono jako „Pan Truskawka”. Jeszcze inni zaznaczają, że takie truskawki, jakie znamy dziś, powstały ze skrzyżowania dwóch gatunków poziomek, chilijskiej z wirginijską. Miał tego dokonać w 1712 r. francuski ogrodnik Antoine Nicolas Duchesne, ponieważ uznał, że uprawa poziomek sprowadzonych z Chile dla Króla Słońce – Ludwika XIV, jest nazbyt trudna. Ich smakoszem był także Ludwik XV, który dzięki uprawom szklarniowym mógł się nimi zajadać już przez cały rok. Początkowo truskawki były bardzo drogie, toteż podawano je jako wykwintny deser na szlacheckich stołach. Obecnie należą do powszechnie jadanych i bardzo cenionych owoców. Są nie tylko niskokaloryczne, ale również regulują przemianę materii i dotleniają krew, a także mają działanie odtruwające, oczyszczające, odkwaszające i wzmacniające. Stanowią skarbnicę witamin: A, B1, B2, B3 (PP) oraz C i cennych minerałów: fosforu, wapnia, żelaza, magnezu i manganu. A ponieważ zawierają cukry proste, glikozę i fruktozę, więc mogą je spożywać również osoby cierpiące na cukrzycę.
Wprawdzie tegoroczne żniwa truskawkowe już za nami – trwają one zazwyczaj do końca czerwca – jednak truskawki kaszubskie można jeszcze znaleźć na targowiskach do ostatnich dni lipca. Kaszëbskô malëna – uprawiana na Kaszubach w województwie pomorskim, m.in. w okolicach Kartuz i Bytowa – uchodzi wśród truskawek za swoisty rarytas. A to ze względu na specyficzne warunki klimatyczne i glebowe, które sprawiają, że jest słodsza i bardziej aromatyczna od innych. Od 2009 r. posiada certyfikowany unijny znak jakości. W Polsce zarejestrowanych jest aktualnie 49 odmian, ale w świecie jest ich aż dwa tysiące; niektóre z nich owocują dwa razy w roku. Poza Polską z uprawy truskawek słyną również Stany Zjednoczone – zwłaszcza stan Kalifornia – Belgia, Chiny, Hiszpania, Rosja czy Turcja. Szczególnej jakości truskawki pochodzą z Wépion – wioski położonej w Walonii, francuskojęzycznym regionie południowej Belgii, gdzie mikroklimat i warunki glebowe wyjątkowo sprzyjają ich uprawie. Trwa ona od połowy XVII w. i do niedawna było to zajęcie niemal wszystkich tamtejszych rodzin. W Wépion można także zwiedzić Muzeum Truskawek (Musée de la Fraise) oraz wziąć udział w dorocznej truskawkowej paradzie. Ale i u nas, każdego roku, w Korycinie – wsi podlaskiej, w powiecie sokólskim – organizowane są Dni Truskawki.