Logo Przewdonik Katolicki

Nowa tradycyjna muzyka religijna

Natalia Budzyńska
Fot.

Ukazała się płyta z elektroakustycznymi wersjami tradycyjnych pieśni katolickich, takich jak Z dawna Polski Tyś królową, Maryjo czy Chwalcie łąki umajone. To autorska i bardzo osobista wizja Michała Jacaszka, jednego z najoryginalniejszych twórców muzyki elektronicznej w Polsce, odnoszącego także sukcesy za granicą.

 

Ukazała się płyta z elektroakustycznymi wersjami tradycyjnych pieśni katolickich, takich jak Z dawna Polski Tyś królową, Maryjo czy Chwalcie łąki umajone.  To autorska i bardzo osobista wizja Michała Jacaszka, jednego z najoryginalniejszych twórców muzyki elektronicznej w Polsce, odnoszącego także sukcesy za granicą.

Płyta zatytułowana po prostu Pieśni została wydana przez Narodowe Centrum Kultury w ramach przygotowań do obchodów 1050. rocznicy chrztu Polski. Zwraca uwagę staranna edycja płyty i dołączona wielostronicowa książeczka. Autor tak pisze o swoich inspiracjach: „Pieśni kościelne znam od dzieciństwa, te melodie noszę w krwiobiegu (…). Wiele z  nich to przejmujące, głębokie, mistyczne pieśni o miłości i tęsknocie do Boga. Przy opracowywaniu zebranych na tej płycie utworów próbowałem wzmocnić i podkreślić ten właśnie metafizyczny, poruszający wewnętrznie element, obecny w kościelnych melodiach. (…) Wszystkie utwory to przefiltrowana przez moją wrażliwość i elektroniczny warsztat subiektywna interpretacja, ale mam nadzieję, że znajdą się słuchacze, którym bliskie będzie i takie spojrzenie na katolickie pieśni”.

 

Kościół jako instrument

To nie pierwsze spotkanie Jacaszka z katolicyzmem. W 2009 r. miała miejsce premiera jego albumu zatytułowanego Pentral, co oznacza z łaciny: wnętrze, duch, świątynia. W tym projekcie Jacaszek podjął próbę opisania dźwiękiem wnętrza kościoła. Szczególnie interesowała go świątynia gotycka. W takich miejscach najmniejszy szmer dzięki pogłosowi wydłuża się prawie w nieskończoność. Artysta nagrywał dźwięki w trzech zabytkowych kościołach Gdańska: bazylice katedralnej w Oliwie, kościele św. Mikołaja i bazylice Mariackiej. Przez kilka dni nagrano tam śpiew, organy oraz mnóstwo tzw. przypadkowych odgłosów. Jacaszek potraktował świątynię jako instrument. Te przypadkowe szmery i szumy, postukiwania i przesunięcia zostały później w studiu usunięte lub wyretuszowane: miały posłużyć jako inspiracja, coś co prowokuje melodię, atmosferę. Ta płyta była zupełnie wyjątkowa, bardzo klimatyczna i monumentalna, a jednocześnie pełna zakamarków i tajemniczych zakątków. Barokowy Pentral różnił się od poprzedniej płyty Jacaszka, która bardzo podobała się na Zachodzie. Mam na myśli Treny – minimalistyczna i mistyczna interpretacja Trenów Jana Kochanowskiego. Tu nie było miejsca na awangardę, ale na zadumę i kontemplację. To płyta analizująca żałobę i różne jej etapy: od rozpaczy po akceptację. Elektronice towarzyszą muzycy: Stefan Wesołowski i Anna Śmiszek-Wesołowska na smyczkach oraz zjawiskowy sopran Mai Siemińskiej, której cudowne improwizacje wprowadzają w nastrój kompletnego oderwania od rzeczywistości. Mniej więcej w tym samym czasie powstała płyta Kompleta, którą Jacaszek nagrał ze skrzypkiem i kompozytorem muzyki liturgicznej Stefanem Wesołowskim. Album zawierał utwór na kwartet smyczkowy, dwa głosy i elektronikę oparty na modlitwie brewiarzowej. Do niedawna ostatnim wydanym albumem była płyta zatytułowana Glimmer, na której do muzyki elektronicznej dodano dźwięk żywy – klarnet i klawesyn. Elektroniczne szumy, świsty i szelesty towarzyszą pieknym dźwiękom muzyki kameralnej.

 

Dźwięki drzew

Na początku nowego roku 2014 zapowiadane jest wydanie kolejnej płyty Jacaszka, tym razem z zespołem Kwartludium. Polskim artystą zainteresowała się brytyjska wytwórnia Touch. W najnowszym projekcie Jacaszek odwołuje się do idei francuskiego kompozytora Oliviera Messiaena i jego zbioru Catalogue d’oiseaux – Katalog ptaków. Messiaen chciał śpiew ptaków i ich otoczenie przełożyć na język muzyki. Jacaszka nie interesował śpiew ptaków, ale właśnie ich otoczenie. Dlatego dźwięki, które usłyszymy, to bardziej dźwięki drzew – jakkolwiek trudno to sobie wyobrazić. Przez ponad rok artysta gromadził dźwiękową dokumentację: dźwięki plenerów, miejsc odosobnionych, odizolowanych od cywilizacji. Materiał został przefiltrowany przez elektroniczne efekty i po narzuceniu autorskiej wizji i wrażliwości przedstawiony muzykom z Kwartludium. Zanim będziemy mogli zapoznać się z tym materiałem, możemy posłuchać interpretacji Jacaszka starych, tradycyjnych pieśni religijnych. Na wydawnictwie NCK zamieszczono sześć utworów: N.M.P. – na motywach pieśni Z dawna Polski Tyś królową, Maryjo, Piosenka na motywach Kto się w opiekę odda Panu swemu, Wiatr na motywach pieśni Przybądź Duchu Święty, J.H.S. na motywach Christ Ist Erstanden, Maj oparty na pieśni Chwalcie łąki umajone, a na końcu Bogurodzica. Na początku stycznia 2014 r. odbędzie się premiera teledysku do interpretacji pieśni Z dawna Polski Tyś królową, Maryjo w reżyserii wybitnego twórcy animacji Roberta Turły.

 

Michał Jacaszek jest kompozytorem i producentem muzyki elektroakustycznej łączącej dźwięki preparowane elektronicznie z żywym instrumentarium. Oprócz autorskich albumów ma na swoim koncie ilustracje muzyczne do poezji i prozy, muzykę teatralną i filmową, słuchowiska. Współpracuje z muzykami, choreografami, malarzami, poetami i pisarzami. Koncertuje w Stanach Zjednoczonych i wielu krajach Europy.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki