Czy ktoś zdoła policzyć książki, do których ilustracje wykonał Bohdan Butenko, czołowy polski ilustrator? Niektóre źródła podają liczbę 200, która obejmuje nie tylko ilustrację książkową, ale także plakaty filmowe i scenografie. Jego nieskomplikowana kreska znana jest już trzem generacjom i na stałe weszła do naszego dziedzictwa kulturowego.
Patrząc na rysunki Butenki, możemy wrócić do lat dzieciństwa. Bohdan Butenko wszedł do naszego świata (czy też może my do jego) i stał się bliski każdemu Polakowi – chociaż brzmi to dość górnolotnie, to jednak prawdziwie.
Gapiszon czy Gucio i Cezar rozbawiali moich rodziców, mnie i moje dzieci. A przecież Bohdan Butenko to nie tylko wspomnienie – autor wciąż pracuje, rysuje nowe historyjki i wydaje kolejne książki.
Na początku był Gapiszon
Bohdan Butenko urodził się 8 lutego 1931 r. w Bydgoszczy, ale od roku 1939 do dziś mieszka w Warszawie. Ukończył tamtejszą ASP, broniąc pracy dyplomowej w pracowni Jana Marcina Szancera, wspaniałego ilustratora książek dla dzieci. Były to ilustracje do książki Mikołaja Leskowa zatytułowanej Opowieść o tulskim mańkucie i stalowej pchle.
Od razu po studiach, w roku 1955, został redaktorem artystycznym wydawnictwa Nasza Księgarnia. Zajmował się jednak nie tylko oceną projektów graficznych wydawanych tam książek, ale i sam je tworzył. Wreszcie narodził się Gapiszon. Co ciekawe narodził się nie w książce, ale w telewizji – jako pierwsza polska animacja.
Był to rok 1958, a autor animował przygody Gapiszona „na żywo”. Dopiero później krótkie historyjki drukowane były w piśmie dla dzieci „Miś” i wydawane w książkach. Gapiszon żyje do dziś – w miesięczniku „Bluszcz”.
W innym piśmie dla dzieci, w „Świerszczyku”, w latach 60. zagościli bohaterowie: Gucio i Cezar, hipopotam i pies. Były to pierwsze polskie komiksy rysowane do scenariusza Krystyny Boglar.
Lata 70. ubiegłego wieku należały do Kapiszona, harcerza z Warszawy. Ten bohater kilku książeczek autorstwa Bohdana Butenki rysowany był w nowej technice. Na czarno-białych zdjęciach naniesiono dla zilustrowania treści historyjek rysunki ważnych postaci i przedmiotów. Niby proste, ale w rzeczywistości bardzo wyrafinowane. Szczególnie w połączeniu z lakonicznymi wypowiedziami Kapiszona.
Wystawa
Twórczość Bohdana Butenki najbardziej znana jest z książek. Niewiele osób jednak pamięta, że artysta parał się także scenografią. To właśnie on jest autorem rewelacyjnej scenografii do programów Kabaretu Starszych Panów nagrywanych w studiu telewizyjnym.
Proszę przypomnieć sobie Bohdana Butenkę przy okazji oglądania archiwalnych nagrań Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego. Jest również autorem wielu znakomitych plakatów teatralnych i filmowych.
Bohdan Butenko wciąż rysuje. W roku 2010 ukazało się pięć książek z jego ilustracjami, m.in. świetne Zielone pomarańcze, czyli PRL dla dzieci Anety Górnickiej-Boratyńskiej. Podczas kolejnych Poznańskich Spotkań Targowych – Książka dla Dzieci i Młodzieży, które odbędą się od 4 do 6 marca tego roku, zostanie otwarta wielka jubileuszowa wystawa jego twórczości. W pawilonie 3. Międzynarodowych Targów Poznańskich zaprezentowane zostaną prace ze wszystkich dziedzin sztuki, którymi się zajmował.
Po stronie człowieka. Po stronie Ewangelii.
Wypróbuj za 1 zł przez miesiąc lub od razu zakup subskrypcję na rok i oszczędź pieniądze.
Artykuł pochodzi z numeru 6/2011
