Mistrz Rysownik

Czy ktoś zdoła policzyć książki, do których ilustracje wykonał Bohdan Butenko, czołowy polski ilustrator? Niektóre źródła podają liczbę 200, która obejmuje nie tylko ilustrację książkową, ale także plakaty filmowe i scenografie. Jego nieskomplikowana kreska znana jest już trzem generacjom i na stałe weszła do naszego dziedzictwa kulturowego.

Patrząc na rysunki Butenki, możemy wrócić do lat dzieciństwa. Bohdan Butenko wszedł do naszego świata (czy też może my do jego) i stał się bliski każdemu Polakowi – chociaż brzmi to dość górnolotnie, to jednak prawdziwie.

Gapiszon czy Gucio i Cezar rozbawiali moich rodziców, mnie i moje dzieci. A przecież Bohdan Butenko to nie tylko wspomnienie – autor wciąż pracuje, rysuje nowe historyjki i wydaje kolejne książki.

Na początku był Gapiszon

Bohdan Butenko urodził się 8 lutego 1931 r. w Bydgoszczy, ale od roku 1939 do dziś mieszka w Warszawie. Ukończył tamtejszą ASP, broniąc pracy dyplomowej w pracowni Jana Marcina Szancera, wspaniałego ilustratora książek dla dzieci. Były to ilustracje do książki Mikołaja Leskowa zatytułowanej Opowieść o tulskim mańkucie i stalowej pchle.

Od razu po studiach, w roku 1955, został redaktorem artystycznym wydawnictwa Nasza Księgarnia. Zajmował się jednak nie tylko oceną projektów graficznych wydawanych tam książek, ale i sam je tworzył. Wreszcie narodził się Gapiszon. Co ciekawe narodził się nie w książce, ale w telewizji – jako pierwsza polska animacja.

Był to rok 1958, a autor animował przygody Gapiszona „na żywo”. Dopiero później krótkie historyjki drukowane były w piśmie dla dzieci „Miś” i wydawane w książkach. Gapiszon żyje do dziś – w miesięczniku „Bluszcz”.

W innym piśmie dla dzieci, w „Świerszczyku”, w latach 60. zagościli  bohaterowie: Gucio i Cezar, hipopotam i pies. Były to pierwsze polskie komiksy rysowane do scenariusza Krystyny Boglar.

Lata 70. ubiegłego wieku należały do Kapiszona, harcerza z Warszawy. Ten bohater kilku książeczek autorstwa Bohdana Butenki rysowany był w nowej technice. Na czarno-białych zdjęciach naniesiono dla zilustrowania treści historyjek rysunki ważnych postaci i przedmiotów. Niby proste, ale w rzeczywistości bardzo wyrafinowane. Szczególnie w połączeniu z lakonicznymi wypowiedziami Kapiszona.

Wystawa

Twórczość Bohdana Butenki najbardziej znana jest z książek. Niewiele osób jednak pamięta, że artysta parał się także scenografią. To właśnie on jest autorem rewelacyjnej scenografii do programów Kabaretu Starszych Panów nagrywanych w studiu telewizyjnym.

Proszę przypomnieć sobie Bohdana Butenkę przy okazji oglądania archiwalnych nagrań Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego. Jest również autorem wielu znakomitych plakatów teatralnych i filmowych.

Bohdan Butenko wciąż rysuje. W roku 2010 ukazało się pięć książek z jego ilustracjami, m.in. świetne Zielone pomarańcze, czyli PRL dla dzieci Anety Górnickiej-Boratyńskiej. Podczas kolejnych Poznańskich Spotkań Targowych – Książka dla Dzieci i Młodzieży, które odbędą się od 4 do 6 marca tego roku, zostanie otwarta wielka jubileuszowa wystawa jego twórczości. W pawilonie 3. Międzynarodowych Targów Poznańskich zaprezentowane zostaną prace ze wszystkich dziedzin sztuki, którymi się zajmował.