Logo Przewdonik Katolicki

Kalwaria w Ujściu

Monika Białkowska
Fot.

Był rok 1891, kiedy to proboszcz Franciszek Renkawitz zaczął wycinać zarośla na górze przy kościele pw. św. Mikołaja. W ten właśnie niepozorny sposób rozpoczęła się trudna historia ujskiej kalwarii.

 

Pierwsza stacja kalwarii stanęła w Ujściu dwa lata później, a w ciągu szesnastu lat powstało aż osiemnaście budowli, tworzących razem jedyną w Polsce Kalwarię Krwi Najświętszej Chrystusa.

 

Każda inna

Kaplica pierwszej stacji, zbudowana z czerwonej cegły, kryła w swoich podziemiach figurę związanego Jezusa. W drugiej, przypominającej grecką świątynię, znajdowały się postaci Jezusa i jego oprawców. Trzecia stacja upadku Jezusa miała kształt pieczary. Czwarta, w stylu mauretańskim, wraz ze stacją pierwszą i siódmą zostały nagrodzone na wystawie światowej w Paryżu w 1889 r. (tej samej, z okazji której zbudowana została wieża Eiffla). Stacja piąta z trzymetrowym krzyżem nad wejściem kryła w swoim wnętrzu mozaikę Szymona Cyrenejczyka, szósta, w stylu pogańskim, miała nad wejściem oko Opatrzności Bożej. Siódma stacja wzorowana na średniowiecznych baptysteriach, z bizantyjską wieżyczką, ozdobiona była wewnątrz mozaiką drugiego upadku Jezusa. W ósmej umieszczono szklane tablice, symbolizujące Dekalog. Dziewiąta nawiązywała kształtem do muzułmańskiego meczetu, a jej fasadę zdobiła mozaika oraz symbole wiary, nadziei i miłości. W dziesiątej stacji, w kształcie pieczary, umieszczona była figura Jezusa odzieranego z szat. Stacja jedenasta przypominała kształtem tabernakulum z symbolami Alfa i Omega oraz Barankiem – Bożym Zbawicielem. Dwunasta stacja, umieszczona na górze, była dwupoziomowa, z krzyżem i figurami Maryi i Marii Magdaleny oraz czyśćcem. Stacja trzynasta, która miała być kaplicą Matki Bożej Bolesnej, przypominała kształtem ruiny zamku, a we wnętrzu kryła trzymetrowy krzyż Jezusa. Czternasta stacja przypominała grób wykuty w skale, pilnowany przez klęczące anioły i rzymskich żołnierzy.

 

Oprócz stacji

Poza stacjami Drogi Krzyżowej ujska kalwaria mieściła w sobie również grotę Matki Bożej z Lourdes z fontanną i grobami fundatorów kalwarii, naturalnej wielkości figurę św. Franciszka z Asyżu, umieszczoną na czterometrowym cokole, kaplicę Serca Jezusowego z kogutem, który umieszczony na dachu miał symbolizować czujność, Ogrójec z wapiennych skał i zameczek Belle Vue, który w zamyśle budowniczych miał służyć jako punkt widokowy oraz zaplecze gastronomiczno-pamiątkarskie dla pielgrzymów, przybywających do ujskiej kalwarii.

 

Trudna historia

Kalwaria w Ujściu miała budzić pobożność i podtrzymywać poczucie narodowości. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości znajdowała się kilkaset metrów od granicy państwa i była doskonale widoczna z terenu Niemiec. Od 1895 r. licznie przybywali tu pątnicy, przede wszystkim na odbywający się w pierwszą niedzielę lipca odpust Krwi Najświętszej Jezusa Chrystusa. Podczas II wojny światowej nie trafiła w nią żadna bomba – dopiero w1942 r. Arthur Greiser wydał rozkaz jej zburzenia. Kalwaria zniszczona została rękoma więźniów, sprowadzonych z obozu pracy, część kaplic po prostu wysadzono. Po kalwarii nie pozostał kamień na kamieniu – ocalał jedynie zameczek Belle Vue.

Odbudowa ujskiej kalwarii rozpoczęła się prawie natychmiast po zakończeniu wojny. W 1946 r. proboszcz Jan Felicki ustawił w miejscach dawnych stacji drewniane krzyże. Jako że władze komunistyczne nie wydawały zgody na ponowne pobudowanie kaplic, w czerwcu 1976 r., w ciągu jednej nocy i bez formalnej zgody, w miejscu kaplic stanęły betonowe rzeźby, projektu Jerzego Sobocińskiego. Zameczek Belle Vue zamieniono w kaplicę Grobu Chrystusa.

Prawdziwa odbudowa ujskiej kalwarii ruszyła dopiero w latach dziewięćdziesiątych. Nowa kalwaria nie będzie jednak prostą odbudową tego, co zniszczone zostało podczas II wojny światowej, ale zupełnie nową budową, w której wykorzystane zostaną figury ocalałe od zniszczenia.

 

Misterium

16 kwietnia o godz. 20 na terenie ujskiej kalwarii przeżyć będzie można Misterium Męki Pańskiej, organizowane przez parafię pw. św. Mikołaja w Ujściu, lokalne władze, stowarzyszenia i szkoły.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki