Logo Przewdonik Katolicki

Akcesoria rodzicielskiej dyscypliny

Bogna Białecka
Fot.

Proszę zapytać nauczyciela, jakie akcesoria są mu potrzebne w jego pracy. Z pewnością wymieni tablicę, kredę, podręczniki... Proszę zapytać rodziców, jakie akcesoria są im potrzebne do wychowania dziecka, a odpowiedzą pustym spojrzeniem.

 

Kiedy myślimy o narzędziach, z których korzystają rodzice, najczęściej przyjdą nam do głowy rzeczy nieuchwytne, takie jak cierpliwość, konsekwencja, asertywność, mądrość itp. A jednak można pomagać sobie w wychowaniu całkiem konkretnymi, materialnymi akcesoriami i nie mówię tu bynajmniej o pasku do bicia! Akcesoria są szczególnie przydatne rodzicom, którzy sami mają problem z byciem konsekwentnym, cierpliwym, zawsze mądrym. Oto kilka materialnych narzędzi, które mogą się przydać każdemu rodzicowi.

Minutnik

Jest bardzo przydatny, jeśli stosujemy metodę wyciszenia (ang. time-out). Gdy dziecko wpada w złość lub histerię, można je odesłać w ustalone wcześniej ciche, spokojne miejsce – z poleceniem "postaraj się ochłonąć, masz na to x minut". Następnie przez cały czas poświęcony na wyciszenie ignorujemy zaczepki dziecka, nie dając się wciągnąć w kłótnię. Metodę tę można stosować już wobec trzylatka, przy czym dajemy dziecku tyle minut na wyciszenie, ile ma lat. Minutnik może przydać się też w innych sytuacjach:

Jeśli rodzeństwo kłóci się o jakąś zabawkę, grę, możemy wyznaczyć każdemu równy czas na zabawę – np. 10 minut. Brzęczenie minutnika jest sygnałem do wymiany.

Można go wykorzystać wieczorem, jeśli dzieci nie chcą iść do łóżka. Np. mówimy: "Masz jeszcze 15 minut, aby przebrać się w pidżamę i umyć zęby. Jeśli uda ci się zdążyć przed dzwonkiem, poczytam ci".

Minutnik może też służyć do wyznaczania czasu gry na komputerze oraz przerw w czasie odrabiania zadania domowego (np. 10 minut przerwy co pół godziny pracy).


Karty zachowania
To narzędzie jest pomocne przy wyrabianiu jakiegokolwiek pożytecznego nawyku czy oduczaniu zachowań niepożądanych. Na dużej kartce przylepiamy ilustracje związane z zachowaniem i rysujemy tabelkę. Zaznaczamy w niej każdy przypadek określonego zachowania. Np. wyrabiając w dziecku nawyk mycia zębów, ustalamy, że za każdym razem, gdy rano lub wieczorem bez przypominania samo umyje zęby, przykleimy naklejkę. Za określoną liczbę naklejek – np. 30 –dostanie prezent – niewielki, ale atrakcyjny. Metoda ta sprawdza się, o ile zachowania zaznaczane w tabelce są konkretne, łatwe do sprawdzenia, a nagroda atrakcyjna dla dziecka.

Jeśli chcesz łatwo stworzyć kartę i znasz j. angielski – zajrzyj na: http://www.dltk-cards.com/chart/. Możesz tam samodzielnie zaprojektować kartę (czarno-białą lub kolorową) i ją wydrukować. Instrukcje są w języku angielskim, ale oczywiście wpisywana treść może być po polsku.


Kontrakt zachowania

Kontrakt to efektywny sposób ustalania jasnych zasad i oczekiwań w rodzinie. Można w nim zawrzeć zasady dotyczące godziny powrotu do domu, kładzenia się do łóżka, zakres obowiązków domowych itp. Można za jego pomocą określić też przywileje związane z przestrzeganiem domowych zasad. Kontrakt powinien być jasny, przejrzysty i konkretny. Przykład ogólnego kontraktu (wymagającego dopisania konkretnych szczegółów) w ramce.

Karny dywanik

Choć zasadniczo do wyciszania poleca się wyznaczenie stałego miejsca w domu (cichego, spokojnego i nudnego), w praktyce często nie da się z niego skorzystać. Np. jest zajęte przez inne dziecko albo akurat trzeba w tym konkretnym miejscu posprzątać. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest "karny dywanik" – kawałek wykładziny o wymiarach 50/50 cm – kwadratowy lub okrągły. Dziecko może na nim swobodnie usiąść, jednak nie ma miejsca, by się położyć czy zacząć bawić.  Zaletą karnego dywanika jest też fakt, że można go zabrać na wakacje. Ważne jest, by nie wykorzystywać go w innych celach, tak by dziecku kojarzył się wyłącznie z sytuacją wyciszania.


Tokeny

Jest to metoda podobna do kart zachowania. Idea polega na wyznaczeniu dziecku konkretnych oczekiwań i nagradzaniu za pomocą tokenów – nalepek, szklanych kulek, guzików, żetonów...  Gdy dziecko zgromadzi określoną liczbę tokenów, może je wymienić na konkretną nagrodę. Szczególnie cenną dla dzieci nagrodą jest czas sam na sam z którymś z rodziców. Zatem nagrodą może być pójście do kina, wycieczka do Zoo, wyprawa rowerowa, w której bierze udział tylko nagrodzone dziecko i wybrany rodzic.

Książeczki "z morałem"

Istnieje wiele książek dla dzieci uczących różnych postaw, umiejętności społecznych, rozwiązywania problemów, rdzenia sobie z emocjami. Warto je czytać dzieciom i rozmawiać o ich treści.

Oczywiście, nie każde z opisanych narzędzi poskutkuje na każde dziecko. Czasem też, w przypadku poważnych zaburzeń zachowania, potrzebna jest pomoc psychoterapeuty.

 

ramka:

Przykład kontraktu z nastolatkiem:

Zdaję sobie sprawę, że tylko ja jestem odpowiedzialny za swoje zachowania. Dlatego będę brał odpowiedzialność za swoje zachowania, bez obwiniania innych domowników oraz bez prób zrzucania winy na czynniki zewnętrzne. Zobowiązuję się ponosić konsekwencje swych zachowań. Postanawiam też uczyć się z popełnionych błędów.

1)  Obiecuję traktować innych tak, jak sam bym chciał być traktowany.

2)  Obiecuję przestrzegać domowe zasady.

3)  Będę terminowo wykonywał ustalone obowiązki domowe.

4)  Będę kontrolować swoje emocje – zwłaszcza gniew. Będę unikał zachowań agresywnych (bicie, wyzywanie, klęcie) i destrukcyjnych (rzucanie przedmiotami itp.), w zamian za to będę otwarcie mówił o tym co czuję.

5)  Będę uczciwy. Nie będę kłamał, oszukiwał, przemilczał prawdy, kradł ani pożyczał rzeczy bez wiedzy właściciela.

6)  Będę szanował siebie, unikając rzeczy niezdrowych dla mojego ciała i psychiki.

7)  Codziennie bez ponaglania o stałej porze będę odrabiać zadanie domowe, chyba że ustalę z rodzicami inaczej.

8)  Będę wstawał o wyznaczonej godzinie i kładł się spać o wyznaczonej godzinie.

9)  Będę dbał o higienę osobistą, biorąc codziennie prysznic lub kąpiel i co najmniej raz dziennie myjąc zęby. Będę nosił czyste rzeczy i codziennie zmieniał bieliznę.

 

W przypadku dotrzymywania ustalonych zasad mam prawo do następujących przywilejów:

….......................................................…............................................................................................

W przypadku nieprzestrzegania ustalonych zasad spotkają mnie następujące restrykcje:

….......................................................…............................................................................................

 

Podpis dziecka:

Podpis rodziców:

data:

 

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki