Prawa lokatorskie

W jakich przepisach prawnych uregulowane są kwestie lokatorskie?

Sprawy związane z tą problematyką zawiera Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego.

Kiedy właściciel budynku może podwyższyć czynsz lokatorom?

Właściciel budynku zanim dokona podwyżki czynszu, musi wcześniej dopełnić niezbędnych formalności.

Przede wszystkim wypowiedzenie czynszu musi być pisemne. Podwyżki można dokonać na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Każda umowa najmu może jednak określać dłuższy termin wypowiedzenia czynszu. Ponadto należy pamiętać, że podwyżka czynszu jest uzasadniona, gdy jej wysokość w danym roku kalendarzowym nie przekracza średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym. Wskaźnik ten ogłasza prezes Głównego Urzędu Statystycznego i publikuje w Monitorze Polskim.

Czy właściciel budynku może podwyższać czynsz co pół roku?

Przepisy prawne umożliwiają właścicielowi budynku podnoszenie czynszu co pół roku. Nie ma tu znaczenia wysokość podwyżki. Termin sześciomiesięczny biegnie od dnia, w którym podwyżka zaczęła obowiązywać.

Podwyżki opłat za dostawy energii, gazu, wody, odbiór ścieków, odpadów są niezależne od właściciela i dlatego nie obowiązuje tutaj termin sześciomiesięczny. Jeżeli lokator nie podpisał oddzielnej umowy z dostawcą tych mediów, wówczas właściciel ma obowiązek przedstawienia lokatorom na piśmie wysokości tych podwyżek i powinien podać ich przyczynę.

Czy lokator ma prawo nie zgodzić się na podwyżkę czynszu? 

Lokator może odmówić przyjęcia podwyżki. Musi to jednak zrobić zgodnie z przepisami ustawy.

Przede wszystkim lokator może odmówić przyjęcia podwyżki czynszu na piśmie, w ciągu dwóch miesięcy od dnia wypowiedzenia czynszu przez właściciela. Ponadto, jeżeli podwyżka czynszu przekroczy 3 proc. wartości odtworzeniowej lokalu, wówczas lokator może kwestionować tę podwyżkę na drodze sądowej.

Niestety, odmowa przyjęcia podwyżki czynszu może spowodować rozwiązanie stosunku najmu.

Czy lokator powinien skierować pozew do sądu?

Jeżeli lokator nie zgadza się z podwyżką czynszu, może złożyć pozew do sądu o ustalenie, że podwyżka czynszu jest niezasadna albo że jest zasadna, ale w innej wysokości. Należy jednak pamiętać, że do czasu wydania orzeczenia przez sąd lokator musi nadal płacić terminowo czynsz i to najlepiej w dotychczasowej wysokości.

Dopiero po uprawomocnieniu się wyroku na korzyść lokatora może on płacić kwotę orzeczoną.