Młodzi pytają o przypadek

Czy po dokonaniu aktu stworzenia Bóg pozostawił świat przypadkowi?

Nie, ponieważ w odwiecznym zamyśle Boga wszystko jest zawarte. Problem polega na tym, że my ludzie myślimy czasowo -  dla nas coś dzieje się wcześniej, coś innego później. Dla Boga zawsze jest „teraz”, On wie co było, co jest i co dopiero (dla nas) będzie, ponieważ dla Niego rzeczywistość jest bezczasowa. Umysł człowieka nie jest w stanie do końca tego pojąć. Bóg po prostu jest.

Należy zatem stwierdzić, że nie ma przypadków?

Przypadek istnieje w tym sensie, że człowiek jest wolny. Nie możemy postrzegać go jako jednostkę zdeterminowaną, ponieważ nie jest zaprogramowaną maszyną. Każdy z nas ma wolny wybór, jeśli chodzi o to, co zrobimy ze swoim życiem. Gdyby tak nie było, nie istniałaby odpowiedzialność. Nasze podobieństwo do Boga polega na tym, że jesteśmy wolni, mamy sumienie, rozum, jesteśmy odpowiedzialni za swoje czyny. Człowiek może powiedzieć Bogu „tak”, ale może też powiedzieć „nie”. W tym sensie nie możemy stwierdzić, że wszystko jest zaplanowane. Twierdzenie takie wiązałoby się z predestynacją, której przecież nie wyznajemy.

Jeśli mamy wolną wolę, możemy zaplanować życie tak, by było idealne?

Człowiek nie jest w stanie przewidzieć wszystkich konsekwencji swoich czynów. W okresie intensywnego rozwoju nauk w XVIII wieku powstało pojęcie „Demon Laplace'a”. Taki demon to hipotetyczna istota dysponująca kompletną wiedzą o położeniu wszystkich cząstek elementarnych wszechświata oraz wszelkich siłach działających na nie; dzięki analizie tych danych zdolna do odtworzenia całej przeszłości i przewidzenia całej przyszłości ruchów wszystkich obiektów we wszechświecie. Nikt z nas jednak taką wiedzą nie dysponuje. Wszechświat jest otwarty, ponieważ ludzie mają wolną wolę. Dlatego nie możemy powiedzieć co się stanie za chwilę, nie zaplanujemy życia tak, by było idealne.   

Rozmawiała

Monika Nowacka