Muzea kościelne

Jakie zabytki gromadzą muzea kościelne?

–  Głównie są to tzw. święte obrazy i rzeźby, ale nie tylko. Także wszystko, co w kościołach służyło chwale Bożej, co było związane z kultem liturgicznym, a zatem: wytwory rzemiosła artystycznego w dziedzinie snycerki, złotnictwa, tkanin artystycznych i haftów.

Może niektórych dziwić, że w muzeach kościelnych gromadzi się także dzieła o charakterze świeckim, np. portrety różnych osób (zasłużonych dla Kościoła) albo szkło, porcelanę, srebra stołowe, także meble i dawne stroje, dewocjonalia domowe i osobiste. To wszystko mówi nam o ludziach minionych czasów, o ich kulturze, pobożności.

Skąd pochodzą zbiory?

– Kościoły, szczególnie stare, są zwykle skarbnicami wspaniałych dzieł sztuki, które człowiek tworzył na chwałę Bożą. Są wśród nich nie tylko cenne obrazy, rzeźby i tkaniny, ale także przedmioty używane w liturgii, jak np. kielich, monstrancje. Niektóre wyszły z użytku czy to na skutek zużycia spowodowanego upływem czasu, czy uszkodzenia w działaniach wojennych lub też z innych powodów i zalegają w magazynach zakrystyjnych, w dzwonnicach, schowkach, na strychach. Stanowią one przecież cenne dobra kultury kościelnej i narodowej, świadczące o sztuce dawnych wieków, ale też o pobożności minionych pokoleń. Te skarby nie mogą zaginąć, nie mogą zostać zaprzepaszczone. Przekazane do muzeum zostaną uratowane, zabezpieczone przed zniszczeniem. Papież Pius XI nazwał je „artystycznym dziedzictwem Kościoła”.

Inną grupę zbiorów stanowią darowizny i przedmioty zapisane ze strony różnych osób, które pragną, aby to, co uważają za cenne, zostało zachowane. W księdze darów zapisujemy nazwiska ofiarodawców „na wieczną rzeczy pamiątkę”.

Czy muzea prowadzą jakieś akcje edukacyjne?

– Działalność edukacyjna np. w Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu należy do statutowych obowiązków. W oparciu o eksponaty są przygotowane tematy lekcji muzealnych, które można wykorzystywać w nauczaniu historii, katechezy, plastyki. Wielu nauczycieli przyprowadza młodzież na takie lekcje, ponieważ one nie tylko uczą, ale są interesujące, wręcz atrakcyjne.

Rozmawiał:

Szymon Puchalski