Jastrzębie i sokoły

Do Polski przyleciały wreszcie pierwsze z długo oczekiwanych samolotów F-16, kupionych od Amerykanów w ramach tzw. kontraktu stulecia. Na razie w poznańskiej bazie lotniczej w Krzesinach wylądowały cztery maszyny tego typu.

Docelowo mamy otrzymać trzy eskadry myśliwców, czyli 48 sztuk F-16, które zastąpią wysłużone MiG-i 21. Według zapewnień strony amerykańskiej, wszystkie samoloty powinny dotrzeć do Polski w ciągu dwóch lat.

Historia zakupu amerykańskich maszyn przez polski rząd jest jednak długa i burzliwa. Przetarg na kupno wielozadaniowego samolotu, spełniającego wszelkie standardy natowskie, miał zostać rozpisany już w chwili przystąpienia naszego państwa do Paktu Północnoatlantyckiego w 1999 roku. Ostatecznie jednak dopiero w maju 2001 roku rząd premiera Buzka skierował do Sejmu projekt ustawy „Program wyposażenia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w samoloty wielozadaniowe”, którą uchwalono miesiąc później.

Do Polski wpłynęły wówczas trzy oferty na wyposażenie naszego przestarzałego lotnictwa w nowoczesne maszyny. Złożyli je producenci samolotów F-16, francuskich Mirage 2000-5 oraz szwedzko-brytyjskiego Gripena.

Istotnym elementem oferty był tzw. offset – deklaracja inwestycji, jaką producenci poczynią w Polsce oprócz dostarczenia swoich samolotów.

Ostatecznie przetarg rozstrzygnięto 27 grudnia 2002 roku. Zwycięzcą okazała się Defence Security Corporation Agency, działająca w imieniu Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, proponująca nowe samoloty Lockheed Martin F-16C/D, wraz z pakietem logistycznym, treningowym oraz uzbrojeniem. Wybór oferty amerykańskiej wzburzył konkurentów, zwłaszcza zaś Francuzów, którzy uważali, że Polska, jako przyszły członek UE, powinna raczej zdecydować się na propozycję któregoś z unijnych kontrahentów.

Podobno zresztą zwycięzca wyprzedził najsilniejszego konkurenta, szwedzko-brytyjskiego Gripena, zaledwie trzema punktami.

Powszechnie uważa się też, że Amerykanie zwyciężyli, bo przedstawili najlepsze warunki offsetowe. Łączna wartość offsetu ma zaś wynieść 12 mld dolarów, z czego 10 proc. obejmie transfer technologii, 20 proc. to bezpośrednie inwestycje kapitałowe, a pozostałe 70 proc. wartości projektów stanowić ma eksport polskich towarów.

Nikt jednak nie przeczy, że F-16 Fighting Falcon (Waleczny Sokół) to jeden z najlepszych i najbardziej wszechstronnych samolotów myśliwskich na świecie. W polskiej armii nazywany ma być jastrzębiem.