Mama to nie to samo co tato

Miałam okazję niedawno rozmawiać z ojcem trójki dzieci na temat roli taty w rodzinie. Śledzi on uważnie zmiany zachodzące w modelu rodziny na świecie i stwierdził, że według niego rola mężczyzny bardzo się rozmyła.

Spytał: „Co by się stało, gdyby mnie zabrakło albo np. zamiast mnie była druga kobieta? Czy ojciec pełni jakąś wyjątkową rolę?”. Odpowiedź psychologii jest jednoznaczna – tak, tata spełnia w rodzinie rolę wyjątkową i to już od samego początku jej istnienia.

Tata przy porodzie

Choć czasem słyszę opinie, że ojciec nie powinien się pchać na salę porodową, że jest to wymysł XX wieku, a w warunkach naturalnych poród zawsze odbywał się w czysto żeńskim gronie, badania psychologiczne wskazują na coś innego. Otóż kobiety, którym w czasie porodu towarzyszy troskliwy i wspierający ojciec dziecka, łatwiej znoszą ból, potrzebują mniej środków przeciwbólowych i są spokojniejsze niż kobiety rodzące samotnie. Dlatego bardzo dobrze jest uczestniczyć w szkole rodzenia, gdzie nie tylko kobieta, ale i mężczyzna są przygotowywani do tego momentu.

Tata a noworodek

Pewien eksperyment naukowy pokazał, że ojciec jest w stanie rozpoznać swoje dziecko, dotykając jego rączek po zaledwie godzinnym obcowaniu z nim – nawet w sytuacji, gdy go nie widzi, nie słyszy i nie może go rozpoznać po zapachu. D. Morris w książce „Zrozumieć niemowlę” zwraca uwagę na ciekawy fakt. Otóż gdy widzimy coś, co nam się podoba – rozszerzają się nam źrenice. Kobiety zawsze reagują rozszerzeniem źrenic na widok niemowlaka, a mężczyźni – dopiero w momencie, gdy sami zostają ojcami. Tak więc związek ojca z dzieckiem od samego początku jest szczególny.

Tata i mama

Zaangażowanie mężczyzny przekłada się też na relacje z żoną. Kobiety, których mąż jest obecny i wspiera je w pierwszych tygodniach macierzyństwa, są mniej narażone na depresję poporodową i łatwiej przychodzi im karmienie piersią.

Znaczenie miłości ojcowskiej

Szereg badań psychologicznych wykazuje, że dobra, bliska, pełna ciepła, miłości i troski relacja ojca z dzieckiem ma znaczący wpływ na życie dziecka. Dzieci zaangażowanych, okazujących swą miłość tatusiów lepiej radzą sobie w przedszkolu i wykazują lepiej rozwinięte umiejętności społeczne. Lepiej radzą sobie także z nauką w szkole podstawowej, a zwłaszcza podczas egzaminów do gimnazjum; są lepszymi rodzicami – dobra relacja z ojcem powoduje większą troskliwość w przyszłości o własne dzieci. Unikają konfliktów z prawem, są mniej agresywne i mają uporządkowaną hierarchię wartości. W dorosłym życiu czują się szczęśliwsze; mają mniejszą podatność na zapadanie na choroby psychiczne.

Badania zwracają uwagę zwłaszcza na fakt, że to właśnie tata jest spostrzegany przez dzieci jako autorytet w kwestiach moralnych. Dzieci zaangażowanych tatusiów, mają wyższą samokontrolę oraz samoocenę niż ich pozbawieni ojcowskiej troski rówieśnicy.

Jak zbliżyć się do dziecka?

Znam tatusiów, którzy są trochę zagubieni w swej roli. Mają wrażenie, że wychowanie to domena żon, a oni powinni gdzieś z dystansu czuwać nad zabezpieczeniem bytu rodzinie. Oczywiście to nieprawda. Co jednak można zrobić, by bardziej zbliżyć się do swych pociech? Oto garść znaczących drobiazgów: jeżeli jeździsz samochodem – nie musisz zawsze być kierowcą. Przynajmniej w połowie wypraw rodzinnych usiądź z maluchami z tyłu. Gdy rozmawiasz z małym dzieckiem – przykucnij, nie zmuszaj go do ciągłego zadzierania głowy. Wymyśl jakąś interesującą rzecz, którą możecie robić razem np. majsterkowanie, sprzątanie, cokolwiek – maluch będzie szczęśliwy i dumny, mogąc pomóc tacie.