Odpowiedzialność nauczycieli i wychowawców

Rozpoczyna się rok szkolny, dlatego warto zwrócić uwagę na zasady obowiązujące nauczycieli i szkołę w zakresie odpowiedzialności za bezpieczeństwo uczniów. Nauczyciele i wychowawcy są zobowiązani do sprawowania pieczy i nadzoru nad małoletnimi uczniami. Do podstawowych obowiązków administracji szkoły należy zapewnienie bezpieczeństwa młodzieży szkolnej w czasie pobytu w szkole i zajęć pozaszkolnych oraz czuwanie nad małoletnimi uczniami, aby nie wyrządzili szkody innym. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, szkoła jest zobowiązana zastosować zależnie od okoliczności takie środki organizacyjne i nadzorcze, które mogłyby najskuteczniej chronić zdrowie uczniów oraz ich bezpieczeństwo w szkole. Kodeks cywilny przewiduje odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone na skutek winy nauczycieli i wychowawców przez małoletnich uczniów, pozostających pod ich nadzorem w szkołach, przedszkolach, zakładach poprawczych, domach dziecka, młodzieżowych domach kultury i innych podobnych zakładach.

Odpowiedzialność nauczycieli i wychowawców wynika także z Karty Nauczyciela.

Dotyczy ona zarówno pokrycia szkody doznanej przez małoletniego ucznia zarówno w czasie zajęć szkolnych (lekcji, ćwiczeń wf., zajęć w świetlicy, przerw międzylekcyjnych itp.), jak i w czasie zajęć pozaszkolnych (wycieczki, obozy), a także szkody wyrządzonej przez małoletniego ucznia osobom trzecim na skutek braku należytego nadzoru. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę wtedy, gdy nauczycielowi lub wychowawcy można przypisać winę w nadzorze. Ponadto nauczycielowi lub wychowawcy można przypisać innego rodzaju winę, na przykład, jeżeli źle zorganizował lekcje wf. lub przerwy międzylekcyjne, albo nie usunął źródła niebezpieczeństwa w postaci oszklonych drzwi bądź tolerował wniesienie na teren szkoły niebezpiecznych materiałów grożących zdrowiu lub życiu innych osób.

Poszkodowany może powołać się na domniemanie winy w nadzorze nauczyciela, gdy szkoda wyrządzona została przez małoletniego do lat 13. Natomiast gdy szkodę spowodował małoletni powyżej 13. roku życia, wówczas poszkodowany musi udowodnić winę nauczyciela w nadzorze.

Odpowiedzialność Skarbu Państwa ma miejsce także, jeżeli małoletni uczeń sam doznał szkody na skutek wypadku zawinionego przez nauczyciela, na przykład w czasie ćwiczeń na wadliwych przyrządach gimnastycznych.

Niestety, prawdopodobieństwo wystąpienia nieszczęśliwego wypadku w tak dużej zbiorowości jak szkoła jest spore. Dlatego ważne jest zarówno dla uczniów, jak i nauczycieli ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków.