Odpowiedzialność za zwierzęta

Właściciele zwierząt domowych oraz hodowlanych powinni wiedzieć, że przepisy prawa nakładają na nich szczególne obowiązki. Warto przypomnieć podstawowe zasady odpowiedzialności za zwierzęta, zwłaszcza teraz, gdy dochodzi do tak wielu wypadków.

Otóż Kodeks cywilny stwierdza, że kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, ma obowiązek naprawienia wyrządzonej przez nie szkody. Nie ma znaczenia fakt, czy zwierzę było pod nadzorem właściciela, czy też zabłąkało się lub uciekło. Najbardziej bulwersująca jest kwestia hodowli groźnych ras psów. Ustawa o ochronie zwierząt uzależniła możliwość prowadzenia hodowli lub utrzymywania psa rasy uznanej za agresywną od wcześniejszego uzyskania specjalnego zezwolenia właściwego organu gminy. W rozporządzeniu wykonawczym do ustawy zostały wymienione rasy psów szczególnie agresywnych, których właściciele muszą spełnić ten wymóg. Jeżeli właściwy organ gminy stwierdzi, że taki pies utrzymywany jest w sposób stanowiący zagrożenie dla ludzi i zwierząt, wówczas nie wyda stosownego zezwolenia, a udzielone wcześniej cofnie. Osoba poszkodowana może domagać się całkowitego lub częściowego naprawienia szkody, której doznała w wyniku zachowania zwierzęcia. Jednakże w świetle prawa cywilnego jest to możliwe, jeżeli z okoliczności, a zwłaszcza z porównania stanu majątkowego poszkodowanego i właściciela zwierzęcia, wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego. Jeżeli chodzi o szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne, to według przepisów szczególnych państwo odpowiada za szkody wyrządzone w plonach i uprawach rolnych. Ponadto posiadacz gruntu może zająć cudze zwierzę, które wyrządza szkodę na gruncie, jeżeli zajęcie potrzebne jest do zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody.

Właściciel zwierzęcia ma obowiązek zachowania zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy jego trzymaniu. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których zwierzę znajduje się w miejscach publicznych, na przykład na ulicy, w parku, na plaży, w lesie. Jeżeli właściciel nie dostosuje się do tych wymogów, popełnia wykroczenie i może zostać ukarany grzywną albo naganą. Podobnej karze podlega osoba, która przez drażnienie lub płoszenie doprowadza zwierzę do tego, że staje się ono niebezpieczne. Przytoczone powyżej przepisy powinny z jednej strony uświadomić właścicielom zwierząt, jak wielki obowiązek spoczywa na nich, z drugiej zaś strony, jakie prawa mają ci, którzy nie posiadają zwierząt. Przypomnienie tych praw i obowiązków jest istotne, gdyż coraz częściej nieodpowiednie wychowanie i niedopilnowanie zwierząt bywa przyczyną tragicznych zdarzeń.