Powrót do przeszłości

W ostatnich dniach czerwca otwarto tam nową stałą ekspozycję zatytułowaną "Powrót do przeszłości".

Wystawa prezentuje cenne zabytki, unikatowe na ziemiach polskich, które związane są z pierwszymi wiekami średniowiecza. Wśród nich znajdziemy m. in. XI-wieczną puszkę relikwiarzową (pektorał) z grecką inskrypcją XC, mieszczącą pierwotnie relikwie Drzewa Krzyża Świętego. - Jest to dzieło mistrzowskiej roboty warsztatowej, przypuszczalnie pochodzi z warsztatów bizantyjskich. Prawdopodobnie był to dar młodego Ottona, pielgrzymującego do grobu św. Wojciecha, dla księcia Bolesława Chrobrego - mówi dr Janusz Górecki, jeden z twórców wystawy.

W muzeum można ponadto zobaczyć jeden z największych w Europie zbiorów wczesnośredniowiecznych militariów. Ponad 300 sztuk znakomicie zachowanego uzbrojenia, wydobytego z wód Jeziora Lednickiego, wskazuje jak wielka była potęga militarna ówczesnych władców. Zbiór broni świadczy również o obecności na tych terenach wojsk zaciężnych ze Skandynawii. Była to prawdopodobnie drużyna Wikingów, która należała do doborowych oddziałów ochrony książęcej. Głęboko w jeziornym mule znaleziono jedyną w Polsce kolczugę, która zachowała się prawie w całości. Waży około 10 kg. Wykonano ją z kilku tysięcy metalowych pierścieni. Była bardzo cenna dla wojowników. - Przetrwała do naszych czasów dzięki temu, iż pod grubą warstwą ziemi nie było dostępu powietrza i żelazo nie korodowało - przypuszczają archeolodzy.

Na wystawie podziwiać można inżynieryjne umiejętności naszych przodków - rekonstrukcje mostów łączących wyspę z lądem stałym - miały one długość ok. 600 metrów. Z kolei głębokość jeziora dochodzi miejscami do 12 metrów, co oznaczałoby, że drewno użyte na konstrukcje nośne mostu musiało mieć wysokość co najmniej 12 metrów (mosty powstawały na przełomie zimy i wiosny 962 r./963 r.). Wśród kłód drewna można odnaleźć dobrze zachowaną, dziesięciometrową łódź dłubankę, która pamięta chrzest Polski. Badania wykazały, że drewno do jej wykonania zostało ścięte w roku 966.

W trakcie zwiedzania Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy można również obejrzeć kolekcję różnych wyrobów związanych z pierwszymi wiekami chrześcijaństwa w Polsce, które nie mają odpowiedników w kolekcjach innych muzeów. Należą do nich np. grzebień z kości słoniowej, prawdopodobnie używany przez ważnego kapłana przed odprawianiem nabożeństw, złote okucie księgi liturgicznej, skrzynka relikwiarzowa.

Wszystkie prezentowane zabytki są wykonane z najwyższym kunsztem, co może świadczyć, że na wyspie przebywał wysoki dostojnik kościelny i znajdowała się tam przypałacowa biblioteka z księgami liturgicznymi.

Podczas badań grodu lednickiego natrafiono na pozostałości czterech cmentarzy, łącznie odkryto ok. 2300 grobów. Datowane są one na XI do początku XIV wieku, a więc już po okresie świetności tej piastowskiej rezydencji.

Oprócz zbiorów nierozerwalnie łączących się z chrześcijaństwem, na wystawie prezentowane są wyroby jubilerskie, naczynia służące w gospodarstwach domowych pierwszych Piastów i makiety książęcego grodziska.