Kto śpiewa - dwa razy się modli

W czasie uroczystości inauguracyjnej wręczono tegoroczne nagrody "Przeglądu Prawosławnego". Wśród wyróżnionych znalazły się także siostry z monasteru w Kosowie, które swą konsekwentną postawą w czasie konfliktu bałkańskiego pokazywały drogę pokojowego istnienia w państwie ogarniętym wyniszczającą wojną.

Tradycja modlitwy - modlitwa tradycji

Śpiew cerkiewny to nieodłączny atrybut Cerkwi prawosławnej, bez którego trudno wyobrazić sobie prawosławne nabożeństwo. Jest to muzyka wszechobecna we wszystkich formach tradycji Prawosławia. Śpiew cerkiewny to sztuka, która stanowi wyznanie wiary zgromadzonych wiernych - dowodzi doktor Włodzimierz Wołosiuk, juror festiwalu i wykładowca Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. W ciągu całej historii Kościół prawosławny dbał o śpiew liturgiczny. We wszystkich parafiach istniały chóry, których śpiew towarzyszył nabożeństwom. Wschodniosłowiańskie Kościoły prawosławne uznają i popierają postęp w sztuce, dopuszczając zarówno starodawne modele melodyczne - raspiewy, jak i twórczość autorską - sygnowaną. Toteż muzykę cerkiewną tworzoną przez kompozytorów dopuszcza się do wykonania na nabożeństwach z zaleceniem ostrożności i kontroli władz cerkiewnych.

Rodzi się stare-nowe

Festiwal muzyki cerkiewnej zaczął funkcjonować w Hajnówce w 1981 roku. Niestety, w ostatnich latach Festiwal był organizowany całkowicie w oderwaniu od Cerkwi, od realiów i norm, które obowiązują w śpiewie cerkiewnym. Powstała świecka impreza, choć opierająca się na Cerkwi. Tymczasem śpiew cerkiewny mieści się w ramach kanonu śpiewu cerkiewnego, gdyż muzyka cerkiewna nie jest uznawana tylko za rodzaj sztuki. Jest to w pojęciu kościoła prawosławnego doksologia, czyli najwyższa forma modlitwy, naśladująca niejako śpiewy anielskie. Oprócz tego pierwiastka artystycznego niesie więc z sobą pierwiastek duchowy - to śpiewane Słowo Boże, gdzie obowiązuje kanon śpiewu cerkiewnego, a swoboda interpretacji jest ograniczona.

W tej sytuacji arcybiskup Sawa powołał do życia na przełomie roku 2001 i 2002 Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej. Od tego momentu spotkania z muzyką cerkiewną w Soborze Św. Trójcy odbywają się w zmienionej formie. Metropolita powołał komitet, organizacyjny w którego skład wchodzą lokalne władze samorządowe oraz przedstawiciele kościoła prawosławnego, jak również miłośnicy muzyki cerkiewnej. Główną pieczę nad organizacją Hajnowskich Dni sprawuje Stowarzyszenie Miłośników Muzyki Cerkiewnej. Jak deklaruje ksiądz Michał Niegierewicz, przewodniczący komitetu organizacyjnego Hajnowskich Dni Muzyki Cerkiewnej, festiwal jest otwarty dla wszystkich, którzy kochają śpiew cerkiewny.

Podczas trwania Dni można było obejrzeć wystawę ikon malowanych przez rumuńską młodzież. Festiwalowi towarzyszyło także seminarium poświęcone wykonawstwu muzyki cerkiewnej.

Wygrał Państwowy Chór Republiki Białoruś im. Citowicza z Mińska. Wśród wyróżnionych znalazły się chóry m.in. z Ukrainy, z Rosji i Polski.