Problem dużej wagi

Według statystyki zdaniem specjalistów przyczyną otyłości u większości chorych są złe nawyki żywieniowe, które wynieśli z domu. 50-80 procent „puszystych” dzieci przez całe życie boryka się z otyłością.

Dzieci otyłych, zbyt kalorycznie odżywiających się rodziców zazwyczaj również są otyłe. Jeśli jako dziecko za odnoszone sukcesy byliśmy nagradzani słodyczami, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że w dorosłym życiu, chcąc sobie zrobić przyjemność, również będziemy sięgali po słodycze. Zdaniem dr Magdaleny Białkowskiej z Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie, objadanie się zwykle zaczyna się bardzo niewinnie, np. od częstego spożywania drobnych przekąsek czy jedzenia przed snem. Zgubne dla naszej wagi jest m.in. spożywanie jedzenia typu fast food i picie słodzonych napojów gazowanych. To, że ktoś je za dużo może być wynikiem wielu skomplikowanych zaburzeń.

Nasz apetyt zależy m.in. od funkcjonowania podwzgórza w mózgu (gdzie mieści się ośrodek sytości i głodu), wydzielania soków żołądkowych, insuliny i hormonów przewodu pokarmowego. Otyłość często jest uwarunkowana genetycznie. Najczęściej (w 80-85 procentach) jest to jednak otyłość powstająca wskutek niezachowania właściwych proporcji między energią dostarczaną w pożywieniem a jej wydatkowaniem.

Nadwagę lub otyłość określa się przy pomocy wskaźnika BMI (Body Mass Index). Charakteryzuje on relację pomiędzy masą ciała a wzrostem. Oblicza się, go dzieląc wartość masy ciała (w kg) przez podniesioną do kwadratu wartość wzrostu mierzoną w metrach. Osoby o BMI poniżej 25 kg/m2 mają wagę prawidłową, osoby o BMI przekraczającym 25 kg/m2 mają nadwagę. Przy BMI powyżej 30 kg/m2 mówimy o otyłości.

Chorzy z przejedzenia

Im wyższy wskaźnik BMI – tym wyższa zapadalność na różne schorzenia. U osób otyłych ryzyko wystąpienia udaru mózgu i niewydolności serca jest dwa razy większe, a schorzeń pęcherzyka żółciowego aż sześć razy większe, niż u osób szczupłych. Zwiększenie masy ciała o 20 procent powoduje ośmiokrotny wzrost częstości występowania nadciśnienia tętniczego. Osoby otyłe częściej chorują na hiperlipidemię, czyli podwyższenie poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi, zmiany zwyrodnieniowe stawów, bezdech senny, żylaki kończyn dolnych, zaburzenia hormonalne, nowotwory (macicy, sutka, pęcherzyka żółciowego, jelita grubego, prostaty). Aż 80-90 procent pacjentów cierpiących na cukrzycę typu II stanowią osoby otyłe. Obliczono, że zmniejszenie wagi – nawet o 5-10 procent prowadzi do obniżenia poziomu cukru we krwi i pozwala zmniejszyć dawki leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny. Wskaźnikiem stanu zdrowia może być również obwód pasa. Badania naukowe wykazały, że u mężczyzn z obwodem pasa powyżej 102 cm i u kobiet z obwodem pasa powyżej 88 cm częściej, niż u szczupłych, występuje wysokie ciśnienie tętnicze, zaburzenia oddychania, wysoki poziom cholesterolu i cukrzyca.

Tylko dieta

Mimo postępów w leczeniu otyłości, podstawą odchudzania nadal pozostaje dieta połączona z wysiłkiem fizycznym. Za główną przyczynę otyłości specjaliści uważają nadmierne spożycie tłuszczu. Dostarcza on prawie dwa razy więcej kalorii, niż białka i węglowodany. W diecie odchudzającej największe znaczenie przypisuje się więc zmniejszeniu spożycia tłuszczów. Obok witamin i mikroelementów dieta powinna codziennie dostarczać organizmowi ok. 13 g różnych aminokwasów egzogennych, co oznacza, że należy spożywać 0,8 g białka na kilogram wagi ciała. W diecie powinny się również znaleźć tłuszcze roślinne zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe i błonnik. Należy jeść chude produkty mleczarskie, niewielkie ilości chudego mięsa, dużo warzyw i owoców. Ograniczeń w diecie nie powinno się jednak wprowadzać bez konsultacji z lekarzem. Także przyjmowanie wszelkich, nawet legalnych preparatów odchudzających, powinno się odbywać pod okiem specjalisty. Skłonność do tycia jest nieuleczalna. Po zaprzestaniu diety otyłość powróci.