Maryjność po polsku

 

 

Cześć Polaków do Maryi wyssana jest z mlekiem matki. Patrzymy na Nią przez pryzmat polskiej historii, przez słowa Bogurodzicy, śluby składane przez Jana Kazimierza, przez cudowną obronę Jasnej Góry przed Szwedami, przez „Rycerza Niepokalanej” o. Maksymiliana Kolbego, słowa „testamentu” pozostawione przez kard. Augusta Hlonda, akt oddania kard. Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, przez „Totus Tuus” Jana Pawła II, przez pryzmat peregrynacji kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej w czasach komunizmu... Być może też stąd charakterystycznym rysem polskiej pobożności maryjnej jest jej rys narodowy. Cześć do Matki Bożej przenika głęboko polską kulturę, literaturę i sztukę. Co tak naprawdę charakteryzuje polską pobożność maryjną i w czym tkwi „sukces” tego zjawiska? Uczuciowość, bezrefleksyjne dziedziczenie wiary, niedojrzałość intelektualna utożsamiana z katolicyzmem ludowym czy pragnienie bycia uczniem w „szkole Maryi”?

Już Jan Lechoń pisał o Matce Bożej: „Która złoto masz od królów, perły od rycerzy, w którą wierzy nawet taki, który w nic nie wierzy”. W powszechnym odczuciu Maryja jest Tą, która wiele może „załatwić” u Boga, stąd tak liczne prośby i błagania w sprawach doczesnych, kierowane do Niej podczas nabożeństw, zwłaszcza majowych, czy w maryjnych sanktuariach. Na 430 takich sanktuariów w Polsce ponad 200 posiada koronowane wizerunki Matki Bożej. Swoistym polskim fenomenem jest ruch pielgrzymkowy. Aż połowa spośród 400–500 tys. osób pielgrzymuje na Jasną Górę. Obok narodowego sanktuarium równie popularne są: Kalwaria Zebrzydowska, Licheń, Wadowice, Piekary Śląskie, Niepokalanów, Gietrzwałd.