Przypadające 15 sierpnia Wniebowzięcie NMP jest jednym z najważniejszych i zarazem najstarszych świąt maryjnych. Obchodzone było już w V w. dla upamiętnienia wzięcia do nieba z duszą i ciałem Matki Bożej. W Polsce kult Wniebowziętej rozwijał się wraz z szerzeniem się chrześcijaństwa i od początku był bardzo żywy. Świadczy o tym liczba kościołów wzniesionych ku czci Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej. Na trzy tysiące świątyń i kaplic dedykowanych Matce Bożej ponad 600 nosi wezwanie Wniebowzięcia NMP lub NMP Wniebowziętej. Są wśród nich bazyliki i kościoły katedralne m.in.: w Białymstoku, Fromborku, Pelplinie, Płocku, Włocławku, Łowiczu, Zielonej Górze i Sosnowcu.
Przez wieki
Wezwanie Wniebowzięcia NMP – o czym mało kto pamięta – nosi także bazylika archikatedralna w Gnieźnie. Tytuł ten zyskała niejako naturalnie, wraz z ogłoszeniem Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej patronką utworzonej w 1000 r. metropolii gnieźnieńskiej. Obejmowała ona swoim zasięgiem archidiecezję gnieźnieńską, diecezję krakowską, wrocławską i kołobrzeską, a od ok. 1075 r. także diecezję poznańską, a więc teren całej ówczesnej Polski, można więc powiedzieć, że Matka Boża Wniebowzięta była patronką rodzącego się Królestwa Polskiego. Tytuł Wniebowzięcia NMP nosi także gnieźnieński kościół oo. franciszkanów, który zbudowano ok. 1290 r. z fundacji księcia Bolesława Pobożnego i jego żony bł. Jolenty. Od samego początku kult Matki Bożej był w tym miejscu niezwykle żywy i pozostał taki mimo wielu dziejowych zawieruch.
W archidiecezji
Tytuł Wniebowzięcia NMP oprócz wspomnianej katedry gnieźnieńskiej i kościoła oo. franciszkanów nosi w archidiecezji gnieźnieńskiej jeszcze siedem świątyń. Ponadto sanktuarium w Dąbrówce Kościelnej szczyci się wezwaniem NMP Wniebowziętej. Do najstarszych należą: bazylika w Trzemesznie, której dzieje sięgają X w. i wiążą się z przybyciem do grodu benedyktynów oraz wrzesińska fara, której obok Wniebowzięcia NMP patronuje św. Stanisław – biskup i męczennik. Równie bogatą historią może się poszczycić parafia w niewielkim Słomowie w dekanacie rogozińskim, gdzie pierwszą świątynię wybudowano i uposażono pod koniec XIV stulecia. Wezwanie Wniebowzięcia NMP noszą także kościoły w Budzisławiu Kościelnym, Niemczynie i Wągrowcu, gdzie swego czasu rezydowali cystersi. We wszystkich świątyniach 15 sierpnia odbywać się będą uroczystości odpustowe.
