Muzyka w środku lata

Chłodne wnętrza kościołów lub sklepienie popołudniowo-wieczornego nieba – oto idealne okoliczności do słuchania dobrej muzyki. Organizatorzy festiwali i koncertów pomyśleli nie tylko o przypadkowych turystach, którzy przy okzaji wypoczynku mogliby uczestniczyć w „wydarzeniu kulturalnym”. Wiele z festiwali i imprez organizowanych jest nie ze względu na „pierwszego lepszego turystę”, lecz dla wyrafinowanego melomana, który układa swoje wakacje pod kątem upatrzonego od dawna koncertu.

Muzyka dawna czy tradycyjna ma swoich fanów, którzy każde muzyczne lato planują z wyprzedzeniem. Zapraszani wykonawcy coraz wyżej stawiają poprzeczkę – wielu z nich będziemy mieli okazję usłyszeć tylko teraz. Poza muzyką czeka na nas niezwykła atmosfera, w której nie ma miejsca na sztywny klimat filharmonii. Jest za to lato, powietrze, spotkania z ludźmi, ważne rozmowy i muzyka. Polecam zatem kilka najciekawszych według mnie festiwali – Lato Anno Domini 2011.

Głos polskiej muzyki

Festiwal Muzyki Polskiej odbywa się co roku w Krakowie, ale tym razem po raz pierwszy zrezygnował z deszczowego listopadowego terminu na rzecz słonecznego lata. Nowy jest również dyrektor generalny festiwalu, który postanowił nieco odświeżyć imprezę – zwykle można było usłyszeć wyłącznie dzieła polskich kompozytorów, a Paweł Orski wprowadził do programu dzieła zagraniczne, w których jednak przewija się wątek polski.

Największą gwiazdą siódmej edycji Festiwalu Muzyki Polskiej będzie Kronos Quartet, jeden z najlepszych zespołów kameralnych na świecie. Istnieje prawie 40 lat, zagrał tysiące koncertów, ma na koncie ponad 700 prawykonań i dzieł pisanych na jego specjalne zamówienie. Dla Kronos Quartet komponowali m.in. Philip Glass, Steve Reich, Henryk Mikołaj Górecki czy Paweł Mykietyn. Muzycy kwartetu sięgają po dzieła muzyki poważnej, ale także po jazz (Ornette Coleman, Thelonious Monk) czy muzykę rockową (Jimi Hendrix, David Bowie).

Do współpracy zapraszają wykonawców reprezentujących przeróżne gatunki muzyczne i kręgi kulturowe, wymieńmy chociażby popową piosenkarkę Nelly Furtado, romską grupę Taraf de Haidouks czy brytyjskie trio kabaretowe Tiger Lillies. W Krakowie zagrają między innymi kompozycje Góreckiego, Hanny Kulenty i Marka Nowakowskiego.

Na festiwalu zaprezentowana zostanie opera Józefa Michała Ksawerego Poniatowskiego Pierre de Médicis. Jej partytura została wyszukana przez organizatorów FMP w Bibliotece Paryskiej. Twórczość tego kompozytora jest dopiero odkrywana, a płyta Poniatowski rediscovered zbiera entuzjastyczne recenzje.

Z kolei dla miłośników muzyki Chopina zagrają uczestnicy ostatniego konkursu chopinowskiego: François Dumont, Nikolay Khozyainov i Paweł Wakarecy. Podczas festiwalu zabrzmi także muzyka Karola Lipińskiego, Józefa Elsnera i Karola Kurpińskiego, a irlandzka sopranistka Helen Kearns wykona pieśni Chopina, Szymanowskiego i Francisa Poulenca.

Festiwal Muzyki Polskiej będzie trwał od 15 do 24 lipca w Krakowie.

www.fmp.org.pl

U benedyktynów

Od początku lipca pod hasłem „Z radością duchowej tęsknoty” trwa Benedyktyńskie Lato Muzyczne, w ramach którego prezentowane są dzieła muzyki w każdy letni weekend. Powstało ono z połączenia dwóch wydarzeń muzycznych odbywających się w opactwie tynieckim: Tynieckich Recitali Organowych oraz Festiwalu Muzyki z Klasztorów Benedyktyńskich Europy.

Nowa formuła festiwalu ma stanowić unikalną syntezę wartości najważniejszych i uniwersalnych, a wynikających z połączenia genius loci wzgórza tynieckiego z jego tysiącletnią historią, otwarciem na współczesne idee, potrzeby ludzi oraz szeroko pojętego dziedzictwa kulturowego i tradycji benedyktyńskiej. Benedyktyni skupili się więc w tym roku na twórczości średniowiecznej mistyczki Hildegardy z Bingen. Ale także na dziełach francuskich postromantycznych kompozytorów organowych. Koncerty odbywają się w Tyńcu, Staniątkach i Tuchowie.

www.benedyktyni.eu

Organy

Muzyka organowa ma coraz więcej miłośników. Wśród letnich festiwali organowych najciekawszy wydaje się wrocławski: „Non Sola Scripta”. Jego kierownikiem artystycznym jest dyrektor Stowarzyszenia Międzynarodowych Festiwali Organowych (z siedzibą w Paryżu) prof. Andrzej Chorosiński.

W ciągu dwóch letnich miesięcy wystąpią artyści z kilku krajów Europy i świata oraz wykonawcy polscy. Obok recitali organowych w programie przewidziane są koncerty kameralne z udziałem fortepianu czy też tradycyjnych intrumentów orientalnych. Koncerty odbywają się w niedzielne wieczory w barokowych wnętrzach Kościoła Uniwersyteckiego we Wrocławiu.

„Zabiegani, czasem zestresowani chcemy przecież, a jest to odruch naturalny, mieć możliwość przeżycia w duchowej kontemplacji czegoś pięknego i niecodziennego. Taką szansę dają nam koncerty w ramach  naszego festiwalu, festiwalu muzycznej improwizacji.

Czymże byłoby nasze życie, gdyby nie pojawiały się w nim – choćby przez moment – chwile radości obcowania ze sztuką. Jakże jawiłaby się nam rzeczywistość szarego, codziennego życia, gdyby nie istniała nadzieja, że nadejdzie chwila, w której będziemy mogli oderwać się od codzienności, by posłuchać ciekawej, wartościowej muzyki, wykonywanej na przepięknym instrumencie, w uroczystej oprawie, w  barokowej świątyni kościoła uniwersyteckiego” – zaprasza na koncerty prof. Chorosiński.

Wiatr od Wschodu

Festiwal Muzyki Tradycyjnej Rozstaje to jeden z najważniejszych festiwali world music w Polsce i w tej części Europy. To międzynarodowe forum najciekawszych zespołów z różnych części świata, koncerty plenerowe, różne style: od tradycji po eksperyment.

Trzynasta edycja festiwalu zaproponuje nam podróż na Wschód. Na Rynku Głównym w Krakowie zagra m.in. ukraińska grupa Dakha Brakha grająca tzw. ethno-chaos. Żywiołowość i nowoczesne środki wyrazu łączą się z archaicznymi technikami wykonawczymi oraz motywami orientalnymi. Interesujące jest już samo instrumentarium muzyków: gong buddyjski, wiolonczela, marakasy czy rosyjskie treszczotki.

Z kolei mongolsko-irański zespół Sedaa zaprezentuje niskie gardłowe brzmienie, harmoniczny śpiew alikwotowy i mistyczny klimat.

Rozstaje zapraszają także na koncerty kameralne zespołów: polsko-ukraińskiego DagaDana czy legendarnego polskiego Kwartetu Jorgi oraz grup z Izraela, Algierii czy Indii.

Niezwykle interesująco zapowiada się premierowy koncert zatytułowany 21 Songs of Love prezentujący żydowskie, polskie i arabskie pieśni miłosne. Wykonywać je będą charyzmatyczne wokalistki: Talya G.A Solan z Izraela, Joanna Słowińska z Polski i Karima Nayt z Algierii. Festiwal rozpoczyna się 24 lipca i potrwa siedem dni.

http://www.rozstaje.pl/

Na instrumentach dawnych

Od kilku lat w pocysterskim opactwie „Paradyż” rozbrzmiewa piękna muzyka dawna. Do Gościkowa przyjeżdżają wybrańcy, prawdziwi melomani, a nawet „muzyczni wariaci”.

Festiwal „Muzyka w Raju” ma przedziwny klimat: rodzinny, kameralny i przyjazny, a przede wszystkim wypełniony piękną muzyką graną na pięknych instrumentach.

„Wykonawcy i słuchacze hipnotyzują się nawzajem, wymieniają hipnotyzerskimi sugestiami. Muzycy zdają się mówić: „zapomnijcie o wszystkim, otwórzcie się na to, co chcemy Wam pokazać, nie budujcie żadnych barier obiektywizmu i emocjonalnej powściągliwości”. Melomani sączą w uszy muzyków słowa zachęcające ich do odrzucenia wszelkiej artystycznej premedytacji, do podjęcia maksymalnego ryzyka, do wyłączenia hamujących artystyczną wyobraźnię mechanizmów samokontroli” – pisze Cezary Zych, jeden z dyrektorów festiwalu.

Jego organizatorem jest Zielonogórsko-Gorzowskie Wyższe Seminarium Duchowne i Fundacja Muzyki Dawnej „Canor”, a korzenie sięgają nieustającego festiwalu „Muzyka dawna – Persona Grata”.

Wśród tegorocznych wykonawców szczególną uwagę zwraca orkiestra Les Ambassadeurs, której muzycy grają na instrumentach historycznych. To międzynarodowy skład, który pracuje nad projektami poświęconymi muzyce Bacha, Mozarta, Rossiniego, Stravinskiego i Debussyego. Grają wspólnie dopiero od roku, ale już w tym sezonie wybierają się na koncerty do Austrii, Francji, Bułgarii, Słowenii, Łotwy. Koncert w Polsce będzie więc ciekawym wydarzeniem.

Festiwal „Muzyka w Raju” rozbrzmiewa od 19 do 28 sierpnia.

www.muzykawraju.pl

Inne letnie festiwale:

Festiwal „Ogrody Muzyczne”: Warszawa, 15.07.–14.08.

Poznań Tzadik Festiwal: Poznań, 22.07.–24. 07.

Festiwal Wielu Kultur i Narodów „Z wiejskiego podwórza”: Czeremcha, 22.07.–30.07.

Globaltica Word Cultures Festiwal: Gdynia, 29.07.–31.07.

Międzynarodowy Festiwal Bachowski: Świdnica, 23.07.–31.07.

Międzynarodowy Festiwal Chopinowski: Duszniki Zdrój, 5.07.–13.08.

Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich: Zakopane, 19.07.–26.08.

Festiwal Muzyki Dawnej „Pieśń Naszych Korzeni”: Jarosław, 21.07.–28.08.