Młodzi pytają o witraże

Odpowiada Jakub Bardoński – mistrz rzemiosła artystycznego pracowni „Powalisz”

Czym są i jak powstają witraże?

- Witraż jest kolorowym przeszkleniem okiennym, które zdobi nasze budynki. Dotyczy to zarówno obiektów sakralnych, jak i budynków użyteczności publicznej. Pracę nad witrażem rozpoczyna się od zrobienia projektu, czyli rysunku w skali 1:10. Jeśli witraż ma znaleźć się w obiekcie sakralnym, wtedy dodatkowo projekt musi zatwierdzić kuria. Następnie należy wykonać projekt w skali 1:1, na który trzeba nanieść kontury, oraz kolory szkła, z którego ma zostać wykonany witraż. Później przenosi się na szablony wielkość poszczególnych elementów oraz rozcina się je specjalnymi nożyczkami. Następnie dobiera się do każdego elementu rodzaj szkła z uwzględnieniem jego koloru i stopnia przepuszczalności światła. Dalej, jeśli witraż wymaga obróbki malarskiej, nanosi się farbę na szkło. Wszystkie części wypala się w piecu. Na końcu szklane elementy łączy się w kwatery o wymiarach wyznaczonych przez otwór okienny.

Gdzie najczęściej można zobaczyć witraże?

- Współcześnie najwięcej witraży można dostrzec w budynkach sakralnych, przede wszystkim w kościołach. Jednak witraże można spotkać również w budynkach użyteczności publicznej, np. w sądzie, pałacu czy dworku. W dzisiejszych czasach witraże zaczynają powracać do łask. Coraz więcej ludzi chce przyozdobić swoje domy witrażami. Oprócz witraży do drzwi wejściowych i okien wykonuje się także witraże do szafek kuchennych czy innych mebli domowych.

Jaka jest historia witraży?

- Najstarsze witraże pochodzą z czasów egipskich. Były to małe kolorowe szybki wstawiane w okna. W Europie najstarszym witrażem jest „Bóg Ojciec” z X wieku, znajdujący się we francuskim kościele. Później witraże pojawiały się również w Anglii i Niemczech. W Polsce do najbardziej znanych witraży należą witraże z Chełmna, które były zamontowane w zamku krzyżackim w Malborku, a obecnie są w Miejskim Muzeum w Toruniu. Również ważnym polskim witrażem jest witraż „Najświętszej Maryi Panny” znajdujący się w Krakowie.