Logo Przewdonik Katolicki

Najstarszy dinozaur był Polakiem

PK
Fot.

Niewiele brakowało, a cenne skamieniałe szczątki wymarłych gadów stałyby się materiałem do produkcji cementu. W Krasiejowie znajduje się odkrywkowa kopalnia iłów kajprowych, która jeszcze do niedawna dostarczała kruszywa do pobliskiej cementowni w Strzelcach Opolskich. Jednak gdyby nie kopalnia, pewnie nikt nie dowiedziałby się, co kryją w sobie prehistoryczne warstwy...

Niewiele brakowało, a cenne skamieniałe szczątki wymarłych gadów stałyby się materiałem do produkcji cementu. W Krasiejowie znajduje się odkrywkowa kopalnia iłów kajprowych, która jeszcze do niedawna dostarczała kruszywa do pobliskiej cementowni w Strzelcach Opolskich. Jednak gdyby nie kopalnia, pewnie nikt nie dowiedziałby się, co kryją w sobie prehistoryczne warstwy skamieniałej ziemi.

Ponad 230 milionów lat temu obszar od okolic dzisiejszego Opola po wschodnie krańce Polski, a na zachodzie do wschodnich granic Francji zajmowało olbrzymie jezioro, nazywane morzem triasowym. Jego brzegi okalały skrzypy, a w lasach dominowały gigantyczne paprocie. Między innymi dzięki temu w warstwach iłów, nasyconych węglanem wapnia, zachowały się do dziś skamieliny kości, a nawet całe szkielety dinozaurów.

W latach 80. ubiegłego wieku na pierwsze ślady dinozaurów natrafił Krzysztof Spałek, wtedy licealista, dziś pracownik naukowy Uniwersytetu Opolskiego. W 1993 r. badania w Krasiejowie rozpoczął prof. Jerzy Dzik z Instytutu Paleobiologii PAN w Warszawie. Przez kilka lat wraz z kolegami szukał na terenie kopalni szczątków wymarłych kręgowców. Jednak prace archeologiczne na szerszą skalę rozpoczęły się dopiero w 2000 roku. W poszukiwania zaangażowali się studenci-wolontariusze z Polski i zagranicy, którzy teraz przeczesują teren wykopaliska co roku od wakacji do jesieni. Według szacunków, skamieniałości w Krasiejowie mogą być wydobywane przez najbliższe dwadzieścia lat.

Największym odkryciem archeologów było odnalezienie szkieletu dinozaura niespotykanego w żadnym innym miejscu na świecie. Jak wyglądał śląski dinozaur? Naukowcy nazwali go Silesaurus opolensis. Jaszczur nie był imponujących rozmiarów – wielkością przypominał raczej przerośniętego indyka (mierzył ok. 1,6 m). Żywił się roślinami, dlatego wystarczał mu nieduży dziób na żuchwie. Skubał nim przeważnie paprocie i widłaki. Za to był niezwykle zwinny, szybki i spostrzegawczy, czym górował nad wieloma drapieżnikami. Gdy odpowiednio wcześnie zauważył wroga, biegł na tylnych kończynach i rozwijał dużą prędkość. Wyrzucał wtedy głowę do przodu, ogon trzymał wzniesiony w górę, a przednie łapy przy sobie. Tym sposobem świetnie balansował na boki. Wiele wskazuje na to, że Silesaurus opolensis był przodkiem ogromnych, kilkumetrowych triceratopsów i iglanodonów, które pojawiły się na Ziemi ok. 150 lat później.

W Krasiejowie archeolodzy odkryli także skamieniałości aetozaura i fitozaura (osiągały ok. 3,5 m), teratozaura (mógł mierzyć 4 m), cyklotozaura (3 m) oraz metopozaura (2 m). Naturalnej wielkości rekonstrukcje dinozaurów możemy zobaczyć w Muzeum Ewolucji w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Natomiast w Krasiejowie, w otwartym niedawno pawilonie, prezentowane są najciekawsze znalezione tam skamieniałości. Lokalne władze od lat planują stworzenie dinoparku, który przyciągnąłby w to miejsce turystów także z zagranicy. Już teraz na teren wykopaliska przyjeżdża codziennie od stu do nawet pięciuset osób. Choć od ogłoszenia sensacyjnego odkrycia minęło sporo czasu, dziś w pobliżu pawilonu stoją jedynie dwa zrekonstruowane dinozaury, nieduże kontenery i automat z zimnymi napojami.

 

Łukasz Krzysztofka 

 

 

 

Do Krasiejowa najłatwiej dojechać pociągiem relacji Tarnowskie Góry – Opole. Pawilon dostępny jest do zwiedzania przez cały tydzień w godz. od 10 do 18. Warto zobaczyć też wystawę „Wędrówki z najstarszym dinozaurem” w Muzeum Paleontologicznym przy ul. Spórackiej 19. Czynna w weekendy od godz. 12 do 17.

 


Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki