Logo Przewdonik Katolicki

Dom na Panaya Kapulu

Krystyna Kotula
Fot.

Osoby, które zdecydowały się na odwiedzenie Turcji, poza atrakcyjnym wypoczynkiem w słońcu i nad ciepłym morzem, mogą wybrać się na wycieczkę do Efezu miasta ważnego w epoce starożytnej i w początkach chrześcijaństwa. W przewodnikach turystycznych Efez przedstawiany jest przede wszystkim jako ośrodek znakomicie zachowanych ruin rzymskiego miasta, m.in. z wielkim amfiteatrem...

Osoby, które zdecydowały się na odwiedzenie Turcji, poza atrakcyjnym wypoczynkiem w słońcu i nad ciepłym morzem, mogą wybrać się na wycieczkę do Efezu – miasta ważnego w epoce starożytnej i w początkach chrześcijaństwa.

W przewodnikach turystycznych Efez przedstawiany jest przede wszystkim jako ośrodek znakomicie zachowanych ruin rzymskiego miasta, m.in. z wielkim amfiteatrem i wspaniałą biblioteką, oraz jako ważny ośrodek, w którym ewangelizowali Azję Mniejszą apostołowie: św. Paweł i św. Jan. Za głoszenie nauki Chrystusa św. Paweł trafił w Efezie do więzienia, dlatego szybko musiał miasto opuścić. Natomiast św. Jan, do swych dni ostatnich, nauczał w Efezie, pisał Ewangelię i listy. Tam też, dożywszy sędziwego wieku, został pochowany, a na jego grobie zbudowano okazały kościół (zachowany w ruinie), który do dziś jest celem pielgrzymek z całego świata.

Pobyt św. Jana w Efezie od dawna wiązano z ostatnimi latami życia Matki Bożej. Jest to zbieżne z wypełnieniem słów testamentu, które Jezus wypowiedział na krzyżu. „Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: «Niewiasto, oto syn Twój». Następnie rzekł do ucznia: «Oto Matka twoja». I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie” (J 19, 26-27).

Życiorys św. Jana zawiera pewne niejasności, dotyczące zwłaszcza pierwszych lat po śmierci Chrystusa, dlatego od wieków teolodzy i historycy toczyli spory o to, czy Matka Boża, będąca pod jego opieką, zmarła, kiedy był wraz z Nią w Jerozolimie, czy kiedy przebywał w Efezie. Więcej przesłanek wskazuje na Efez, a ściślej na pobliskie wzgórze Panaya Kapulu. Jednym z dowodów mogących potwierdzać pobyt Matki Chrystusa w Efezie jest fakt, że w tym właśnie mieście w 431 r. odbywał się trzeci sobór powszechny, na zakończenie którego patriarcha Cyryl z Aleksandrii ogłosił dogmat o Maryi jako Bożej Rodzicielce. Do dziś istnieją też w Efezie ruiny okazałej bazyliki dedykowanej Matce Bożej, którą to bazylikę synod biskupów w V wieku ogłosił centrum chrześcijaństwa.

Wiele przemawia za tym, by za miejsce śmierci Maryi uznać dom w górach, nazywany Maryem Ana. Jest on położony na stromym wzgórzu nazywanym Panaya Kapulu, około 9 km od starożytnego Efezu. Prowadzi doń kręta droga otoczona sosnowym lasem. Sama ceglano-kamienna budowla i skromny klasztor Matki Dziewicy znajdują się w gaju oliwnym, w którym nawet w upalne dni panuje wyjątkowy mikroklimat. Mimo że przez wieki nie było odkrytych materialnych śladów budowli, miejsce to czcili od niepamiętnych czasów wieśniacy z pobliskiej wsi Kirkince, przychodząc tu każdego roku 15 sierpnia na modlitwę.

Ślady zabudowań obecnego sanktuarium odkryto dopiero pod koniec XIX w. Badania archeologów rozpoczęto w 1891 r. na polecenie arcybiskupa Izmiru, kiedy coraz głośniejsza stała się książka pt. „Życie świętej Marii Dziewicy według Katarzyny Emmerich”, wydana w 1852 r., opisująca wizje niemieckiej zakonnicy – stygmatyczki. Sparaliżowana, nigdy niebędąca poza Bawarią, niewykształcona kobieta, Katarzyna Emmerich, opisywała bardzo dokładnie dom św. Jana, w którym mieszkała też Matka Boża. Prowadzone na podstawie wskazań mistyczki badania archeologiczne potwierdziły istnienie budowli. Jej ściany pochodziły z VII i IX wieku, lecz były zbudowane na fundamentach z I i IV wieku naszej ery. Dzięki tym odkryciom, w uznaniu badań naukowych i miejscowej tradycji, w 1914 r. miejsce podniesiono do rangi świętego.

Dom Matki Bożej w Panaya Kapulu to niewielka kaplica z aneksem, zbudowana z cegły i kamienia. W małej absydzie znajduje się figura Matki Bożej, a w aneksie pozostałości dawnego paleniska. Jest tu dość surowo i skromnie. W pobliżu znajdują się ujęcia źródła z wodą zdrowia, szczęścia i płodności oraz tablica, do której pielgrzymi przywiązują karteczki z wypisanymi prośbami do Matki Bożej.

W muzułmańskiej Turcji sanktuarium koło Efezu jest celem pielgrzymek tysięcy chrześcijan. Byli tu także kolejni papieże: Paweł VI w 1967 r. Jan Paweł II w 1979 r. i Benedykt XVI – w pierwszym roku pontyfikatu.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki