Oskar dla kowala z Osięcin

Zakończył się XXXI Ogólnopolski Przegląd Dorobku Twórców Ludowych i Popularyzatorów Kultury Ludowej, nad którym patronat sprawowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Do tegorocznej edycji zgłoszonych zostało 169 wniosków o przyznanie osobom bądź instytucjom Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”. Z tej liczby jury konkursowe wyłoniło osiemnastu laureatów.

Wśród nagrodzonych „Oskarem” są artyści ludowi, kapele i zespoły folklorystyczne oraz osoby, które poprzez pracę badawczą i naukową „przekazują wiedzę o kulturze ludowej, wskazują na jej bogactwo i różnorodność”. Nagrodę otrzymały też dwie instytucje: za „konsekwentnie realizowany program ochrony, dokumentowania i zachowania kultury ludowej”.

Tegoroczną edycję Nagrody Kolbergowskiej zorganizowały: Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze, Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu, Mazowieckie Towarzystwo Kultury w Warszawie, Fundacja „Cepelia” Polska Sztuka i Rękodzieło oraz Stowarzyszenie Twórców Ludowych w Lublinie.

Uroczystość wręczenia nagród, połączona z koncertem w wykonaniu laureatów i zwiedzaniem wystawy prac nagrodzonych twórców, odbyła się 17 września w Przysusze, miejscu urodzenia Oskara Kolberga (1814-90). Na tegorocznym przeglądzie sukces odniósł twórca z naszego regionu – Zbigniew Jędrzejewski, kowal z Osięcin (wniosek złożyło Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku). Do tej pory tę prestiżową nagrodę otrzymali tacy twórcy z Kujaw, jak malarki fajansu z Włocławka: Eugenia Adamczewska, Kazimiera Rzeczkowska, Genowefa Wódecka i Salomea Zajkowska, rzeźbiarz Stanisław Zagajewski i hafciarka Zofia Szmajda-Mierzwicka.

***

Zbigniew Jędrzejewski urodził się 30 listopada 1945 r. w Osięcinach. Ojciec Teodor był znanym na Kujawach kowalem i twórcą ludowym w tej dziedzinie. Wspaniałe kujawskie hafty matki Zbigniewa, Heleny Jędrzejewskiej, zdobią obrusy wielu ołtarzy kościelnych, są też w zbiorach włocławskiego muzeum.

Zbigniew od najmłodszych lat interesował się specyfiką warsztatu kowalskiego i wyrabianych przedmiotów. W kuźni spędzał wiele czasu, jednak pracę zawodową rozpoczął jako nauczyciel. Po przejściu ojca na emeryturę zrezygnował z dotychczasowego zajęcia i podjął się prowadzenia kuźni, a w 1976 r. został jej właścicielem. Do dziś nie żałuje tej decyzji, nadal ma nowe pomysły; twierdzi, że przebywanie w kuźni jest czymś więcej niż pracą. Obecnie zakład prowadzi syn Zbigniewa, Andrzej (ur. 1974 r.). Dawno temu Zbigniew złożył obietnicę swemu ojcu, że „palenisko w tej kuźni nie wygaśnie”...

Zbigniew Jędrzejewski jest uznany za jednego z najlepszych kowali w kraju. Sukcesy zawdzięcza talentowi, zdolnościom plastycznym i wytrwałej pracy. Wiele nauczył się od ojca. Jest człowiekiem obdarzonym wyobraźnią i wrażliwością na piękno; cechy te odziedziczył po matce. Jego dorobek jest bardzo duży, podobnie jak liczba zdobytych nagród, wyróżnień i dyplomów. Ma tytuł Honorowego Mistrza Rzemiosła Artystycznego (1979), złotą odznakę „Za opiekę nad zabytkami”, nadaną przez Ministra Kultury i Sztuki w 1986 r., pierwsze nagrody Ogólnopolskiego Biennale Kowalstwa Artystycznego w Radomiu (1982 i 1985), pierwsze nagrody w konkursach na współczesną sztukę ludową Kujaw i ziemi dobrzyńskiej, organizowanych przez MZKiD we Włocławku. Dwa lata temu we włocławskim muzeum czynna była wystawa monograficzna pt. „W kuźni Jędrzejewskich”, prezentująca dokonania i najlepsze prace Zbigniewa, Teodora i Andrzeja.

Tegoroczny laureat „Oskara” znany jest z wyrobu balustrad balkonowych, schodowych, parkanów, bram, krat okiennych; wiele z nich zdobi kościoły, jak również budynki MZKiD we Włocławku. Zbigniew Jędrzejewski należy do grona twórców, którym drogie jest kultywowanie tradycji regionu i jej propagowanie. Wyszkolił wielu uczniów, uczestniczy w kiermaszach sztuki ludowej; od 1985 r. jest czynnym członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych.