Dzień Męczeństwa Duchowieństwa Polskiego w okresie II wojny światowej jest kontynuacją idei pielgrzymki, z jaką przez 60 lat od zakończenia wojny przybywają do Kalisza księża, byli więźniowie obozu koncentracyjnego w Dachau, by dziękować św. Józefowi za ich cudowne ocalenie.
Przed cudowny obraz Świętej Rodziny do kaliskiego sanktuarium św. Józefa przybyło 29 kwietnia ośmiu świadków wydarzeń sprzed ponad 61 lat, na czele z bp. seniorem Ignacym Jeżem, który celebrował Najświętszą Eucharystię. W uroczystościach wzięli udział kapłani i biskupi z całej Polski. Wśród 11 biskupów znaleźli się także czterej pielgrzymi z Litwy: abp Wojciech Zięba – metropolita białostocki, Jan Mazur – bp diecezji ełckiej, bp Rimmantas Norwilla – ordynariusz Mariampola oraz Jonas Iwanauskas – bp pomocniczy diecezji z Kowna.
Na zakończenie Eucharystii nastąpił akt oddania św. Józefowi. – Polecamy się Opiekunowi Chrystusa jak przed laty. Wtedy On był naszą jedyną nadzieją, myśmy Mu zawierzyli i ślubowali. Dziś powtórzymy tekst tamtego nabożeństwa i dalej będziemy pielgrzymować do Kalisza, by tworzyć dzieło miłosierdzia – zadeklarował w imieniu męczenników z Dachau bp Jeż.
Następnie księża zeszli do kaplicy, gdzie na pięciu marmurowych tablicach w podziemiach bazyliki wypisane są nazwiska tych, którym nie udało się ocaleć. W 1970 r. powstała tam kaplica Męczeństwa i Wdzięczności.