Świętowojciechowe obrady

W sobotę 22 kwietnia odbył się w Gnieźnie IX Zjazd Świętowojciechowy, zorganizowany przez Zarząd Główny Towarzystwa Czytelni Ludowych. W trakcie zjazdu odbyły się również obrady Sejmiku Oświatowego, w których wzięli udział reprezentanci kół TCL z różnych zakątków kraju.

Towarzystwo Czytelni Ludowych powstało w 1880 roku w Poznaniu i rozwijało się bardzo prężnie na terenie ówczesnego zaboru pruskiego jako organizacja edukacyjno-oświatowa. Powołane do życia w wyjątkowo trudnych czasach stowarzyszenie stawiało sobie za cel obronę społeczeństwa polskiego przed skutkami polityki germanizacyjnej władz niemieckich. Głównym sposobem realizacji tego zadania było zakładanie bibliotek i czytelni oraz organizowanie prelekcji i odczytów dla mieszkańców wsi oraz małych miast i miasteczek. Towarzystwo Czytelni Ludowych, propagując czytelnictwo w małych środowiskach, kładło szczególny nacisk na kształtowanie dojrzałej postawy religijnej i patriotycznej. Na początku XX wieku na ziemi poznańskiej działało 716 polskich bibliotek, zaś na całym terenie zaboru pruskiego ich liczba wynosiła 1662. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku Towarzystwo Czytelni Ludowych poszerzyło swoją dotychczasową działalność o nowe formy i metody pracy. Wraz z wybuchem II wojny światowej musiało jednak zaprzestać swojej działalności. Również okres powojenny okazał się niesprzyjający dla TCL-u. Wszelkie próby reaktywowania Towarzystwa skutecznie udaremniały władze komunistyczne, likwidując je ostatecznie w 1950 roku.

Naprzeciw potrzebom

Towarzystwo Czytelni Ludowych rozpoczęło na nowo swoją działalność 12 lat temu. Siedziba Zarządu Głównego Towarzystwa została przeniesiona do Gniezna i mieści się obecnie przy ul. ks. Antoniego Ludwiczaka, na gnieźnieńskich Dalkach. Aktualnie TCL liczy około 300 członków, zrzeszonych w 16 kołach terenowych. Zajmuje się pracą oświatowo-wychowawczą. – Wprawdzie naszym statutowym celem jest tworzenie i prowadzenie bibliotek, jednak staramy się wciąż podejmować nowe inicjatywy – mówi Stefania Czarnecka, prezes koła TCL we Wrześni. – Wychodząc naprzeciw potrzebom młodego pokolenia, organizujemy korepetycje z przedmiotów szkolnych oraz konwersacje w językach obcych. Dla tych nieco starszych organizujemy wycieczki i pielgrzymki. Z naszej inicjatywy odbywają się także prelekcje i wykłady promujące lokalne środowisko. Organizujemy konkursy i różnego rodzaju przeglądy artystyczne – dodaje prezes Czarnecka.

Mówiąc o zadaniach

Tegoroczny, dziewiąty już Zjazd Świętowojciechowy, połączony z obradami Sejmiku Oświatowego, rozpoczął się tradycyjnie Mszą św., której przewodniczył bp Jan Tyrawa, ordynariusz diecezji bydgoskiej. Po Eucharystii reprezentanci kół terenowych TCL złożyli kwiaty na symbolicznym grobie ks. Antoniego Ludwiczaka (1878-1942), długoletniego dyrektora TCL i założyciela pierwszego w Polsce Uniwersytetu Ludowego. Następnie wysłuchano wykładu prof. Andrzeja Stelmachowskiego, byłego marszałka Senatu RP i prezesa „Wspólnoty Polskiej”, na temat umacniania więzi ze swoją Ojczyzną wśród Polaków zamieszkałych za granicą. Prof. Stelmachowski mówił także o potrzebie propagowania ojczystej kultury i nauce języka polskiego wśród najmłodszego pokolenia polskich emigrantów, którzy często nie mają już żadnych więzi z ojczyzną swoich rodziców. Po części oficjalnej rozpoczęły się obrady walnego zgromadzenia Towarzystwa. Składano sprawozdania z działalności kół terenowych oraz rozmawiano o ich osiągnięciach i trudnościach. Po zakończeniu obrad uczestnicy wzięli udział w dorocznych uroczystościach patronalnych ku czci św. Wojciecha.