W nocy z 9 na 10 listopada 1938 r. przez Niemcy, okupowaną przez nich Austrię i czeskie Sudety przetoczyła się fala pogromów ludności żydowskiej. Krótko po północy bojówki SS, SA i gestapo przypuściły atak na synagogi, szpitale, fabryki, biura, sklepy, domy i cmentarze żydowskie. Zostało zniszczonych lub spalonych 267 synagog, 815 sklepów, 29 domów towarowych oraz 170 domów mieszkalnych. Oficjalne źródła mówiły o 36 zabitych, jednak w rzeczywistości było ich prawdopodobnie 91. Wiele osób odniosło rany, wiele uwięziono niebawem w obozach koncentracyjnych, m.in. w Dachau.
Jezdnie i chodniki miast lśniły blaskiem potłuczonego szkła witryn sklepowych. Dlatego w historii noc, od której rozpoczął się Holocaust, nazywana jest Nocą Kryształową.
Propaganda nazistowska utrzymywała, że wydarzenie to było spontaniczną reakcją społeczeństwa na informację o dokonanym przez Żyda zamachu na niemieckiego dyplomatę w Paryżu. Jednak skala pogromu i jego organizacja przeczyły temu stanowisku, świadczyły natomiast o umacnianiu się antyżydowskiej polityki Niemiec oraz o tym, że ideologia NSDAP bazowała na skrajnym nacjonalizmie.
Po Nocy Kryształowej Niemcy były już innym krajem; w polityce rozpoczął się nowy etap wiodący ku tzw. ostatecznemu rozwiązaniu kwestii żydowskiej.
Od 1988 r. 9 listopada obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem.
Podczas pielgrzymki do Ziemi Świętej Papież Jan Paweł II podkreślił, że "Kościół zdecydowanie potępia antysemityzm i wszelkie formy rasizmu jako sprzeczne z zasadami chrześcijaństwa" ("L'Osservatore Romano", wyd. polskie, nr 5/2000, s. 26). Powiedział też, że "Kościół odrzuca rasizm w jakiejkolwiek formie jako przekreślenie obrazu Stwórcy wpisanego w każdą ludzką istotę [por. Rdz 1, 26]" (tamże, s. 28). Uczmy się od Ojca Świętego.
Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją
Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.
W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:
- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.
Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.
Masz konto? Zaloguj się
Subskrypcja miesięczna

Zyskaj codzienny dostęp do wartościowych treści, które pomagają lepiej rozumieć świat, wiarę i współczesne wydarzenia — gdziekolwiek jesteś i kiedy tylko chcesz.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Wypróbuj bez ryzyka
Rozpocznij od 14 dni bezpłatnego dostępu i sprawdź wszystkie możliwości serwisu.
Po okresie próbnym subskrypcja kosztuje tylko 19,90 zł miesięcznie.
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.
Subskrypcja roczna

Wybierz dostęp na cały rok i korzystaj z pełni treści w najlepszej cenie — bez przerw i bez ograniczeń.
Co otrzymujesz w subskrypcji?
- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów
- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym
- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej
- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online
- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży
- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF
Najlepsza cena
Wybierając płatność roczną z góry, otrzymujesz 25% rabatu i oszczędzasz 66 zł względem rozliczenia miesięcznego.
- Standardowy koszt w skali roku (płatność miesięczna): 239 zł
- Cena po rabacie przy płatności z góry: 173 zł
↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.













