Najkrócej o filatelistyce

Kolekcjonowanie znaków pocztowych jest pasją milionów ludzi na świecie. Najwytrawniejsi zbieracze filateliści mają gruntowną wiedzę przedmiotową, posługują się biegle terminologią filatelistyczną, znają cenniki, katalogi, terminy wystaw. Czym właściwie jest filatelistyka? Jedna z definicji mówi, że jest to ruch społeczny obejmujący propagowanie, badanie oraz doskonalenie metod kolekcjonerstwa znaków pocztowych. Współczesnych filatelistów interesuje całokształt działalności pocztowej, czyli wszelkiego typu wydawnictwa i znaki pocztowe - wydawane, nalepiane lub odbijane na przesyłkach pocztowych. Pod pojęciem "znaki pocztowe" należy rozumieć znaczki i całostki pocztowe, arkusiki, bloki i stemple okolicznościowe itp. Istnieją różne formy filatelistyki, np. filatelistyka tradycyjna, tematyczna, historia poczty.

Pierwszy znaczek pocztowy wprowadzono do obiegu 6 maja 1840 r. w Wielkiej Brytanii. Przedstawiał profil królowej Wiktorii. Inicjatorem wprowadzenia znaczków w ramach wielkiej reformy brytyjskiej poczty był urzędnik pocztowy, Rowland Hill. Znaczek okazał się epokowym wynalazkiem, uporządkował bowiem sposób opłacania przesyłek. Już wkrótce zastosowały go poczty wszystkich krajów świata.

Twórcą nazwy "filatelistyka" był francuski zbieracz Georges Herpin, który w 1864 r. utworzył ją z dwóch greckich wyrazów: philein i ateleia. Powstały wyraz philatelia można tłumaczyć jako "zamiłowanie do znaczków pocztowych". Nie wszyscy wiedzą, że jedynym krajem na świecie, na którego znaczkach nie podano nazwy państwa, jest Wielka Brytania: identyfikatorem jest znajdujący się na znaczkach wizerunek osoby panującej. Na ziemiach polskich pierwsze znaczki pocztowe ukazały się w 1850 r. i były znaczkami państw zaborczych: Prus i Austrii. Natomiast pierwszy polski znaczek wszedł do obiegu 1 stycznia 1860 r. w Królestwie Polskim. Wycofany został 13 kwietnia 1865 r., a na jego miejsce wprowadzono ponownie znaczki rosyjskie.

W 1926 r. powstała Międzynarodowa Federacja Filatelistyki. Organizacja ta zrzesza krajowe związki filatelistyczne, wśród nich również Polski Związek Filatelistów.