Jakub Europejczyk

Ostatnie dni podzielonej Europy. Przed nami wydarzenie na pewno historyczne. Obaw i nadziei nie brakuje. Aby zjednoczenie kontynentu okazało się opatrznościowe, Ksiądz Prymas, po starochrześcijańsku, wzywa do postu i modlitwy. W swych intencjach nie jest odosobniony.

W ubiegłym tygodniu z inicjatywy europejskich biskupów i polityków, m.in. Romana Prodiego i Pata Coxa, odbyła się zjednoczeniowa pielgrzymka do grobu św. Jakuba w Composteli. Uczestniczyło w niej 300 przedstawicieli 25 krajów nowej Unii, w tym 40 biskupów. Pielgrzymka miała charakter symboliczny. Chodziło o położenie starych, sprawdzonych fundamentów pod nową Europę. Tych, które w przeszłości kładli nasi święci, jak Wojciech, Grzegorz Wielki, Tomasz Morus... czy Jakub Apostoł.

Kiedy apostołowie dzielili między siebie cały świat, aby głosić Ewangelię wszystkim narodom, Jakubowi przypadł w udziale koniec świata - finis terrae - czyli zachodnia Hiszpania. Misja Jakuba zakończyła się niepowodzeniem. Niemal żadnych nawróceń, żadnej porządnej gminy. Zniechęcony wrócił do Jerozolimy, aby poskarżyć się apostołom. Apostołowie nie chcieli słuchać. Miał wrócić, skąd przyjechał. Nim zdążył wyruszyć w drogę, został aresztowany i ścięty na polecenie Heroda. Apostołowie trwali przy swoim - Jakub należy do Hiszpanii. Złożyli jego ciało w kamiennym sarkofagu i łodzią posłali za morze. Tam pochowali go nieliczni uczniowie. Miejsce pochówku szybko popadło w zapomnienie.

Odkryto je dopiero w IX wieku. Wtedy rozpoczyna się druga misja Jakuba. Za jego wstawiennictwem i z jego czynnym udziałem Hiszpania wyzwala się spod muzułmańskiego panowania i na nowo staje się chrześcijańska, a całą Europę zaczynają przecinać szlaki pielgrzymek wiodących do grobu apostoła. Historycy nie mają wątpliwości: na tych drogach przez wiele stuleci spotykała się i jednoczyła cała Europa; po tych szlakach rozchodziła się na cały kontynent romańska, kluniacka, europejska kultura.

- Santiago - mówił przed tygodniem w telewizyjnym przesłaniu Romano Prodi - zadecydowało o ciągłości chrześcijańskiej i kulturowej tradycji naszej Europy. To stąd płynie nieprzerwanie orędzie wiary i jedności. Ta wiara pozwoliła nam obalić mury rozdzierające Europę. W tej duchowej stolicy europejskiej jedności trzeba przypomnieć, że Europa i Kościół są ze sobą ściśle połączone.

Kiedy przed rokiem pielgrzymowałem do Santiago, w niemal każdej wiosce napotykałem romański kościół, a w nim św. Jakuba - wędrownego misjonarza w pielgrzymim stroju albo pogromcę Maurów z ognistym mieczem na białym koniu. Obaj towarzyszyli nam w drodze. Pierwszy ewangelizował, drugi pomagał odnosić zwycięstwo w codziennych zmaganiach.

Takiemu apostołowi zawdzięczamy chrześcijańską tożsamość Europy. Nie innym apostołom będą ją zawdzięczać nasi wnukowie.