Życie duchowe chrześcijanina (w pytaniach i odpowiedziach)

Na czym polega postęp w życiu duchowym?

Udział w życiu samego Boga jest darem, ale także zadaniem. Człowiek, podejmując Boże zaproszenie, może i powinien wzrastać w miłości. Nikt nie zostaje świętym od razu, w jednej sekundzie. Postęp w życiu duchowym polega na wzrastaniu w miłości Boga i bliźnich. Miłość jest nieskończona, stąd każdy może wzrastać. Nawet święty ma się uświęcać.

Od jakich czynników zależy duchowy postęp?

Od bardzo wielu czynników. Bóg zawsze daje łaskę, gdyż pragnie człowieka w pełni zjednoczyć ze sobą. Ze strony Boga mamy wszystko, co jest potrzebne do postępu duchowego. Istnieje wiele naturalnych uwarunkowań, takich jak cechy genetyczne, płeć, temperament, wychowanie, wykształcenie itd. Jak łatwo można zauważyć, nie zależą one wprost od danego człowieka. Są jednak i takie uwarunkowania, które wymagają spełnienia przez konkretną osobę. Wymienia się wśród nich nawrócenie, czyli radykalne opowiedzenie się za Chrystusem i zerwanie z przywiązaniem do grzechu, systematyczny wysiłek ascetyczny oraz pragnienie doskonałości płynące z wiary, a nie z np. ludzkich względów. Owo pragnienie powinno być silniejsze od innych pragnień (czyli dominujące), wytrwałe (czyli stałe), nie zadowalające się osiągniętym poziomem (czyli wzrastające) i oparte na rzeczywistych możliwościach danego człowieka z uwzględnieniem jego życiowej drogi (realistyczne).

Jeśli ktoś zgrzeszy, czy to oznacza, że duchowo się cofa?

Grzech jest przeciwieństwem miłości, zatem w konkretnej chwili oznacza brak duchowego postępu, jakąś stagnację. Trudno powiedzieć, czy zawsze jest cofaniem się, chociaż w danym momencie jest na pewno krokiem w tył. Życie duchowe człowieka jest podobne do sinusoidy, czyli jego wzrost nie dokonuje się w linii prostej, ale jest naznaczony chwilowymi upadkami i powstawaniem z nich. Inaczej mówiąc, wzrastanie duchowe zasadniczo przebiega na zasadzie falowania.

Czy można wyodrębnić pewne etapy w rozwoju duchowym?

Każdy człowiek ma swoją własną drogę ku Bogu, ale, rzecz jasna, wszyscy ludzie mają jedną naturę, stąd doświadczenie uczy, iż istnieje wiele podobieństw w duchowym rozwoju różnych ludzi. Ze względu na te podobieństwa mówi się o pewnych etapach czy okresach życia duchowego, ale czyni się to ze względów praktycznych i traktuje się jedynie jako pomoc w poznaniu rozwoju duchowego. Granice między poszczególnymi etapami są trudne do uchwycenia, tak jak nie można jednoznacznie stwierdzić, w którym miejscu kończy się np. górny bieg danej rzeki, a zaczyna jej środkowy odcinek.