Powolny dusiciel

Przewlekła obturacyjna choroba płuc nazywana jest powolnym dusicielem palaczy. Długo przebiega bezobjawowo i podstępnie. Jej nazwa obejmuje dwie dobrze znane od lat choroby - przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę płuc. Choroba polega na ograniczonym przepływie powietrza w drogach oddechowych. Oprócz wieloletniego palenia, sprzyjają jej kurz i długie przebywanie w zadymionych pomieszczeniach, obecność w otoczeniu pyłów i dwutlenku siarki, częste infekcje dróg oddechowych oraz predyspozycje genetyczne. Pierwszym, najczęściej bagatelizowanym objawem choroby jest przewlekły kaszel. W zaawansowanej chorobie pacjent łatwo się męczy i ogranicza wysiłek, co jednak sprzyja zanikowi mięśni, także oddechowych. W efekcie sprawność obniża się coraz bardziej i narasta duszność. Narastające trudności z oddychaniem stopniowo doprowadzają do ciężkiej niewydolności oddechowej, niewydolności krążenia, przedwczesnego inwalidztwa i śmierci.

Zamiast spirometru

W pierwszej fazie brakuje objawów klinicznych, chorobę można więc wykryć tylko odpowiednim badaniem spirometrycznym. Umożliwia ono ocenę parametrów dróg oddechowych i płuc. Wykonuje się je przy pomocy niewielkiego urządzenia - spirometru, w który dmucha pacjent. Powtarzane wielokrotnie pomiary pozwalają śledzić postępy choroby i ocenić skuteczność leczenia. Jednak typowa procedura może być zbyt uciążliwa dla osób starszych lub ciężko chorych. Często mają oni problemy z maksymalnym wydechem wykonanym po głębokim wdechu. Doktor Ramon Farre i jego koledzy z uniwersytetu w Barcelonie opracowali zupełnie nowy przyrząd. Podczas normalnego oddychania wdmuchuje on dodatkową porcję powietrza do ust pacjenta. Zmieniające się ciśnienie wdmuchiwanego powietrza doprowadza do niewielkich fluktuacji w przepływie poprzez drogi oddechowe pacjenta. To z kolei umożliwia obliczenie oporu dróg oddechowych. Pierwsze próbne testy wskazały skuteczność urządzenia, którego zaletą jest także łatwa obsługa. Pacjenci mogą sami przeprowadzać badanie. Za pośrednictwem Internetu lub telefonu komórkowego specjalista może zdalnie ocenić stan pacjenta.

Zapal się do niepalenia

Najprostszym i najpewniejszym sposobem na powstrzymanie rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc jest rzucenie palenia. Niemal od pierwszego dnia bez tytoniu choroba przestaje się nasilać. Poprawa następuje już w pierwszym roku po zaprzestaniu palenia. Skuteczne także są odpowiednie ćwiczenia oddechowe i leczenie farmakologiczne. W terapii stosowane są leki powodujące rozszerzenie oskrzeli i przeciwdziałające duszności. Można spowolnić postęp zaawansowanej choroby i zmniejszyć dolegliwość objawów, ale zmiany w płucach (głównie rozedma) są nieodwracalne. Rocznie leczenie jednej osoby w zaawansowanej fazie choroby kosztuje prawdopodobnie kilka tysięcy złotych, koszty pobytu na oddziale intensywnej opieki medycznej sięgają kilkaset złotych dziennie. U osób w wieku produkcyjnym dochodzi jeszcze renta lub częsta i długotrwała nieobecność w pracy spowodowana zaostrzeniem objawów np. infekcji.