Rdza

Od 1974 r., w trzeci czwartek listopada, społeczność międzynarodowa obchodzi Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu. Od 16 lat dzień ten obchodzony jest w Polsce; głównym organizatorem obchodów, jak i związanej z nim akcji „Rzuć palenie razem z nami”, jest Fundacja Promocja Zdrowia.

Wielki kapeć w ustach rośnie,

Od dymu boli głowa, a w płucach rzęzi rdza –

Wielką siłę nałóg ma.

Mówię ci: nie pal, nie pal, nie pal,

Bo będziesz kaszlał i będzie ci źle.

Adam Nowak, lider zespołu „Raz, dwa, trzy”, autor tekstu piosenki „Nie pal”, używa mocnych słów, by zobrazować słuchaczom skutki nałogu i zniechęcić ich do sięgnięcia po papierosy. Nie jest tajemnicą, że palenie tytoniu wywołuje przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), czyli tzw. chorobę zawodową palaczy. Obejmuje ona: przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę płuc. Zdaniem specjalistów, za ok. 15 lat choroba ta znajdzie się na trzecim miejscu wśród przyczyn zgonów na świecie. Według prof. Witolda Zatońskiego z Centrum Onkologii w Warszawie, inicjatora akcji „Rzuć palenie razem z nami”, z powodu palenia tytoniu w Polsce co roku umiera przedwcześnie ok. 15 tys. osób. Na POChP cierpi 2 mln osób, a 10 mln jest nią zagrożonych.

Początki są bezobjawowe; pierwszą oznaką jest poranny kaszel. Później występują duszności, które z czasem będą towarzyszyć każdemu, nawet najmniejszemu wysiłkowi. Pojawi się niewydolność oddychania i niewydolność serca. W zaawansowanym stadium POChP normalne funkcjonowanie człowieka jest już niemożliwe.

Doktor Małgorzata Czajkowska-Malinowska, ordynator oddziału chorób płuc i niewydolności oddychania w Kujawsko-Pomorskim Centrum Pulmonologii w Bydgoszczy, zwraca uwagę na wielką szkodliwość tzw. palenia biernego; podkreśla też, że zaprzestanie palenia zatrzymuje postęp choroby, którą można zdiagnozować bezbolesnym i bezinwazyjnym badaniem – spirometrią. Badanie to, w ramach badań profilaktycznych, jest bezpłatne. W województwie kujawsko-pomorskim spirometrię wykonuje blisko 60 placówek medycznych.

***

Alarmująca statystyka: Polska znajduje się w czołówce krajów o największej konsumpcji tytoniu; ponad 9 mln Polaków wypala od 15 do 20 papierosów dziennie; ponad 60 proc. zgonów wywołanych chorobami odtytoniowymi dotyczy osób w wieku 35-69 lat; codziennie zaczyna palić około 500 nieletnich chłopców i dziewcząt; szacuje się, że dzieci wypalają od 3 do 4 mld papierosów rocznie. Osoby z wykształceniem podstawowym palą 2-3 razy częściej niż posiadające wykształcenie wyższe; palaczami jest niemal 60 proc. liczby bezrobotnych.

Powyższe dane wskazują m.in., jak ważne jest zwrócenie szczególnej uwagi na dzieci z rodzin zaniedbanych oraz żyjących w niedostatku. Pozbawione właściwych wzorców zdrowotnych, wzrastają w przekonaniu, że palenie jest czymś naturalnym. Czy uda się do nich dotrzeć, zmienić ich sposób myślenia i zachowania dzięki akcjom propagującym zdrowy styl życia?