Od męki do królowania

Wydawało się, że Niedziela Palmowa już na stałe będzie terminem diecezjalnych obchodów Światowych Dni Młodzieży. A jednak doszło do zmiany. Dlaczego?
Czyta się kilka minut
Fot. Archiwum Diecezji Rzeszowskiej
Fot. Archiwum Diecezji Rzeszowskiej

Pierwsze skojarzenie wywołane sformułowaniem „Światowe Dni Młodzieży”? Bardzo wielu ludziom, także w Polsce, ŚDM kojarzą się przede wszystkim z wielomilionowymi, organizowanymi w różnych zakątkach ziemskiego globu, spotkaniami młodych katolików z całego świata z następcą św. Piotra. To one przyciągają zainteresowanie mediów i uwagę miliardów osób, nie tylko należących do Kościoła katolickiego.

Trudno się dziwić, skoro na przykład 10. spotkanie w ramach ŚDM w 1995 roku zgromadziło w Manili na Filipinach 5 mln uczestników, w 28. w Rio de Janeiro w Brazylii w roku 2013 wzięło udział 3,7 mln młodych z całego świata, a trzy lata później do Krakowa na 31. Światowe Dni Młodzieży przybyło 3,5 mln młodych. Takie liczby robią wrażenie i pokazują, że nie jest prawdą, iż Kościół traci kontakt z młodzieżą, że nie jest dla niej atrakcyjny, że wiara nie ma znaczenia w życiu młodych.

Podczas spotkania opłatkowego

Nie dla wszystkich równie oczywiste jest skojarzenie ŚDM z corocznymi spotkaniami w diecezjach. A jednak to właśnie w diecezjach w Niedzielę Palmową 23 marca 1986 roku odbyły się pierwsze oficjalne „numerowane” Światowe Dni Młodzieży. W historii ŚDM na stronie polskiego Krajowego Biura Organizacyjnego można przeczytać, że do Rzymu przybyła wtedy młodzież włoska oraz reprezentacje wielu krajów. Jak wyjaśnia najpopularniejsza aktualnie internetowa encyklopedia, numeracja kolejnych obchodów nawiązuje do lat, które upłynęły od pierwszego spotkania młodych w 1985 roku, który Organizacja Narodów Zjednoczonych ogłosiła Międzynarodowym Rokiem Młodzieży. „I tak na przykład edycja z 1991 roku ma numer 6, gdyż odbyła się 6 lat po pierwszym spotkaniu” – tłumaczy Wikipedia.

Za datę ustanowienia Światowych Dni Młodzieży uważany jest 20 grudnia 1985 roku. To wtedy podczas spotkania opłatkowego, w którym uczestniczyło Kolegium Kardynałów oraz pracownicy Kurii Rzymskiej, św. Jan Paweł II, wskazując jako jedno z trzech szczególnie istotnych wydarzeń mijającego roku właśnie spotkanie z młodymi w Niedzielę Palmową, powiedział m.in.: „Pan pobłogosławił temu spotkaniu w sposób szczególny, bowiem od tamtej pory Światowy Dzień Młodzieży będzie obchodzony co roku w Niedzielę Palmową, przy wydatnej współpracy Rady Świeckich”. Jan Paweł II zwrócił wtedy uwagę, że liczna odpowiedź młodych na zaproszenie do Rzymu nie byłaby możliwa bez zachęty i wsparcia w diecezjach.

Obraz ich entuzjazmu

To właśnie tydzień po tym rzymskim spotkaniu w Orędziu Wielkanocnym wygłoszonym 7 kwietnia 1985 roku papież wyznał: „Z tysiącami młodych spotkałem się w ubiegłą niedzielę i pozostał w mej duszy świąteczny obraz ich entuzjazmu”. Wyraził życzenie, aby to przeżycie mogło powtórzyć się w przyszłych latach i dać początek Światowemu Dniowi Młodzieży w Niedzielę Palmową. 23 marca 1986 roku, zwracając się nie tylko do młodych zgromadzonych w Rzymie, ale na całym świecie, mówił o zapoczątkowaniu nowej tradycji Światowych Dni Młodzieży i zaznaczał: „Punktem odniesienia tego dnia pozostaje w każdym roku Niedziela Palmowa”. Dokładna nazwa tego obchodu liturgicznego brzmi: Niedziela Palmowa Męki Pańskiej. Otwiera ona Wielki Tydzień.

Można powiedzieć, że decyzja, by diecezjalne ŚDM odbywały się w Niedzielę Palmową, była swego rodzaju rozszerzeniem zwyczaju, który istniał już w Rzymie, gdy młodzi Włosi gromadzili się tego dnia na Placu św. Piotra. Papież Polak włączył w tę tradycję młodzież z całego globu. Robił to stopniowo. Zarówno w roku 1984, w ramach Nadzwyczajnego Jubileuszu Odkupienia, jak i w 1985, w ramach Międzynarodowego Roku Młodzieży, spotkania z młodymi odbywały się w Rzymie w ścisłym związku z Niedzielą Palmową.

„W entuzjazmie pielgrzymów, zdążających do Jerozolimy wraz z Chrystusem, szczególny udział mieli młodzi: dzieci i młodzież” – tłumaczył Jan Paweł II 15 kwietnia 1984 roku. Mówił, że młodzi otaczają Jezusa Chrystusa w liturgii Niedzieli Palmowej, aby wyrazić ten entuzjazm, jaki wywołuje Jego Osoba w coraz to nowych pokoleniach. A w homilii z 23 marca 1986 roku wyjaśniał, że „Światowy Dzień Młodzieży” oznacza właśnie podążanie ku Bogu, który wszedł w historię ludzkości poprzez misterium paschalne Jezusa Chrystusa. Niedziela Palmowa ściśle wiąże się z konkretną wizją świata i Kościoła, którą papież z Polski wskazywał od pierwszych chwil swego pontyfikatu. To wizja świata i Kościoła radośnie otwierającego bramy i witającego zbliżającego się Jezusa bez lęku, co więcej, wychodzącego Mu naprzeciw z okrzykami „Hosanna”.

Przyjmijcie Go jak Króla

Wydawało się, że Niedziela Palmowa już na stałe będzie terminem diecezjalnych obchodów Światowych Dni Młodzieży. A jednak doszło do zmiany. Ostatni raz ŚDM w diecezjach odbyły się tydzień przed Wielkanocą w roku 2020. 22 listopada tego samego roku, w uroczystość Chrystusa Króla, na zakończenie mszy św. z przekazaniem Krzyża ŚDM, papież Franciszek powiedział m.in. „Po wysłuchaniu różnych opinii oraz Dykasterii ds. Świeckich, Rodziny i Życia, kompetentnej w zakresie duszpasterstwa młodzieży, postanowiłem przenieść diecezjalne obchody Światowych Dni Młodzieży z Niedzieli Palmowej na Niedzielę Chrystusa Króla, począwszy od przyszłego roku”. Dodał, że w centrum pozostaje tajemnica Jezusa Chrystusa Odkupiciela Człowieka, jak zawsze to podkreślał św. Jan Paweł II, inicjator i patron ŚDM.

22 kwietnia 2021 roku Dykasteria ds. Świeckich, Rodziny i Życia opublikowała „Wskazówki duszpasterskie dotyczące obchodów Światowego Dnia Młodzieży w Kościołach partykularnych”, w których m.in. odniosła się to zmiany terminu diecezjalnego świętowania ŚDM. Przypomniała, że Jan Paweł II właśnie w uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata w 1984 roku zaprosił młodych na spotkanie z okazji Międzynarodowego Roku Młodzieży w Niedzielę Palmową 1985 roku. „W istocie nie jest więc trudne uchwycenie związku Niedzieli Palmowej i uroczystości Chrystusa Króla Wszechświata” – stwierdza dokument. Wskazuje, że podczas obchodów Niedzieli Palmowej wspomina się wjazd Jezusa do Jerozolimy, jako „Króla łagodnego, siedzącego na osiołku” (por. Mt 21, 5) i obwołanego Mesjaszem przez tłumy. Zwraca uwagę, że ewangelista Łukasz wprost dodaje określenie „Król” do okrzyków tłumu w stronę „Tego, który przychodzi”. Podkreśla w ten sposób, że Mesjasz jest też Królem i że jego wjazd do Jerozolimy przedstawia w pewien sposób królewską intronizację: „Błogosławiony Król, który przychodzi w imię Pańskie.”

Zgodnie ze wskazaniami Dykasterii przesłanie, które należy głosić z mocą młodym ludziom i które musi znaleźć się w centrum każdego diecezjalnego ŚDM, brzmi: „Przyjmijcie Chrystusa! Przyjmijcie Go jak Króla w waszym życiu! Jest On Królem, który przyszedł, aby zbawić! Bez Niego nie ma prawdziwego pokoju, prawdziwego wewnętrznego pojednania ani prawdziwego pojednania z innymi ludźmi! Bez Jego Królestwa także społeczeństwo traci swoje ludzkie oblicze. Bez Królestwa Chrystusa zanika każde prawdziwe braterstwo, każda autentyczna bliskość względem tego, kto cierpi”.

W sobotę poprzedzającą?

Okazało się, że były też względy duszpasterskie i praktyczne, przemawiające za zmianą terminu. Podczas prezentacji polskiej wersji językowej cytowanych wyżej „Wskazówek” w maju 2021 roku bp Marek Solarczyk, ówczesny przewodniczący Rady KEP ds. Duszpasterstwa Młodzieży, zwrócił uwagę, że Niedziela Palmowa sama w sobie jest wyjątkowym wydarzeniem w Kościele – w diecezji i w poszczególnych parafiach. Zauważył, że w konsekwencji obchody diecezjalnych ŚDM czasami odbywały się na przykład w sobotę poprzedzającą. Wskazał też, że uroczystość Chrystusa Króla to w Polsce święto patronalne Akcji Katolickiej i Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. Jego zdaniem takie połączenie obchodów może sprawić, że dla wielu młodych będzie ono wiązało z dodatkową zachętą. „Opinię tę potwierdziła Klaudia Kołodziejczyk, rzecznik prasowa Krajowego Biura Organizacyjnego ŚDM” – zanotowała Katolicka Agencja Informacyjna.

Inne niż przez trzy i pół dekady usytuowanie diecezjalnych obchodów ŚDM w roku liturgicznym zapewne wpływa stopniowo na nową wymowę tej papieskiej inicjatywy liczącej już 40 lat. Można powiedzieć, że to swoiste przejście od męki do królowania. Uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata, ustanowiona przez papieża Piusa XI w roku 1925, „dodaje” do dotychczasowego wydźwięku młodzieżowych spotkań wymiar eschatologiczny, ale też misyjny. Mówi przecież o uniwersalnym i absolutnym panowaniu Chrystusa nad całym stworzeniem.

 

Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją

Po stronie człowieka. Po stronie Ewangelii.

Wypróbuj za 1 zł przez miesiąc lub od razu zakup subskrypcję na rok i oszczędź pieniądze.

Polecane

Subskrypcja miesięczna

  • Nieograniczony dostęp do aktualnych treści oraz archiwum
  • Dostęp do treści przed wydaniem papierowym
  • Dostęp do aktualnych numerów w formacie PDF
  • Subskrypcja odnawia się automatycznie, rezygnujesz w dowolnym momencie
  • Po miesiącu próbnym 19,90 miesięcznie
1.00 zł

Subskrypcja roczna

  • Nieograniczony dostęp do aktualnych treści oraz archiwum
  • Dostęp przed wydaniem papierowym
  • Dostęp do aktualnych numerów w formacie PDF
  • Korzystasz ze wszystkich treści za znacznie mniejsze pieniądze 
  • Otrzymujesz 25% rabatu i oszczędzasz 66 zł
  • Tylko 3,33 zł za wydanie
172.90 zł

Artykuł pochodzi z numeru 47/2026