Kierowcy, miejcie się na baczności

Pierwszy pakiet zmian w prawie karnym i drogowym wszedł w życie pod koniec stycznia. Chodzi o zwiększenie bezpieczeństwa na drogach oraz wprowadzenie nowej kategorii przestępstwa – organizowanie i udział w nielegalnych wyścigach ulicznych.

Sąd orzeknie, co z autem

Nowe regulacje pozwalają na orzeczenie kary pozbawienia wolności wobec kierowcy, który nie tylko rażąco przekracza prędkość, ale jednocześnie narusza inne przepisy i naraża pozostałych uczestników ruchu drogowego na bezpośrednie niebezpieczeństwo. Dopiero spełnienie wszystkich tych trzech warunków może skutkować wyrokiem od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia.

Znacząco zmieniły się także zasady dotyczące łamania sądowych zakazów prowadzenia pojazdów. Kierowca, który wsiądzie za kółko mimo obowiązującego zakazu, musi liczyć się z dożywotnią utratą prawa jazdy. Co więcej, zakazy już się na siebie nie ,,nakładają”, gdyż każdy kolejny zacznie obowiązywać dopiero po zakończeniu poprzedniego.

Sąd zyskał również możliwość orzekania przepadku pojazdu, a wobec recydywistów zawieszenie kary więzienia jest obecnie stosowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Dodatkowym środkiem odstraszającym jest obowiązkowe świadczenie pieniężne w wysokości co najmniej 10 tys. zł na rzecz Funduszu Sprawiedliwości.

Zaostrzone zostały także przepisy dotyczące konfiskaty samochodów pijanym kierowcom. Już przy stężeniu 0,5 promila alkoholu decyzję o przepadku pojazdu podejmuje sąd, a przy poziomie przekraczającym 1,5 promila konfiskata jest obligatoryjna. Jeśli auto nie należy wyłącznie do sprawcy, sąd orzeknie nawiązkę sięgającą nawet 500 tys. zł.

Nowym przestępstwem stało się organizowanie i udział w nielegalnych wyścigach ulicznych. Odpowiedzialność poniosą nie tylko organizatorzy i kierowcy, ale także pasażerowie oraz widzowie takich wydarzeń. Jeśli dojdzie do wypadku skutkującego śmiercią lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, to jego sprawcy grozi kara do 10 lat więzienia oraz dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów.

Bat na piratów

Kolejne zmiany weszły w życie na początku marca i są efektem opracowanej przez resort infrastruktury nowelizacji Prawa o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Jedną z kluczowych zmian jest odbieranie prawa jazdy kierowcom, którzy przekroczą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym. Dotychczas prawo jazdy za tzw. 50 plus można było stracić, przekraczając prędkość na terenie zabudowanym.

Zmiana oznacza, że znacznie więcej kierowców musi się liczyć z utratą dokumentu, gdyż nowe zasady będą obowiązywać na odcinkach dróg krajowych i wojewódzkich. Według danych policji, na które powoływał się rząd, przygotowując nowelizację, aż 79,5 proc. wszystkich wypadków w Polsce ma miejsce właśnie na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych. Co więcej, 86,3 proc. ofiar śmiertelnych tych zdarzeń ginie właśnie na takich trasach.

Osoba kierująca pojazdem, pomimo zatrzymania jej prawa jazdy lub elektronicznego prawa jazdy, będzie karana cofnięciem uprawnień, a nie – jak wcześniej – jedynie przedłużeniem zakazu do sześciu miesięcy. Chodzi o wyeliminowanie częstego łamania zakazu jazdy samochodem w okresie zatrzymanego prawa jazdy.

Obecnie na standardowych jednojezdniowych drogach dwukierunkowych limit to 90 km/h. Prawo jazdy stracimy zatem, jeśli pojedziemy ponad 140 km/h. Co istotne, autostrady i drogi ekspresowe, gdzie kierunki ruchu są fizycznie rozdzielone, pozostają poza zakresem nowych regulacji.

Mentor w aucie

Kolejną dużą zmianą, która weszła w życie 3 marca, jest możliwość otrzymania prawa jazdy kat. B przez osoby, które mają 17 lat, a nie, jak obecnie, 18. Dla takich kierowców wprowadzono jednak kilka ograniczeń. Przez pierwsze sześć miesięcy lub do ukończenia 18 roku życia młody kierowca nie może samodzielnie prowadzić auta. Koniecznie musi mu towarzyszyć tzw. pasażer mentor. Nie musi to być rodzic czy opiekun prawny, lecz po prostu doświadczony kierowca mający co najmniej 25 lat i od przynajmniej pięciu lat posiadający prawo jazdy kat. B.

To niejedyne ograniczenia. Osoby, które zdobędą prawo jazdy w wieku 17 lat, nie mogą wykonywać przewozu taksówką ani przewozu okazjonalnego. Co więcej, ich uprawnienia są ważne tylko na terenie Polski.

Wszystkich nowych kierowców obowiązuje tzw. okres próbny. Dla osób powyżej 18 roku życia wynosi on dwa lata, a dla 17-latków – 3. W tym czasie obowiązuje zerowy limit alkoholu oraz limit 12 punktów karnych, którego przekroczenie skutkuje obowiązkowym ukończeniem szkolenia praktycznego w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym. Ponadto jeśli w okresie próbnym kierowca popełni dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, okres próbny zostanie wydłużony o dwa lata.

Aby przystąpić do kursu prowadzonego przez szkoły jazdy, a także aby zapisać się na egzamin teoretyczny i egzamin praktyczny, 17-latkowie muszą uzyskać pisemną zgodę rodzica lub opiekuna prawnego. Dokument ten należy złożyć w urzędzie w momencie wyrabiania Profilu Kandydata na Kierowcę. Kurs na prawo jazdy mogą rozpocząć osoby mające 16 lat i 9 miesięcy.

Jak wyjaśniał resort, obniżenie dolnej granicy wiekowej odbywa się na wzór innych państw Unii Europejskiej. „Prawo jazdy kategorii B jest wydawane 17-latkom m.in. w Austrii, Estonii, Francji, Danii, Luksemburgu, Holandii oraz w Niemczech” – wskazali autorzy nowelizacji.

Kolejne zmiany

Od 30 marca za drift lub jazdę na  „jednym kole” przewidziano zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące. Drift to technika jazdy samochodem polegająca na celowym wprowadzeniu pojazdu w kontrolowany poślizg i utrzymywaniu go na zakręcie.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podaje, że kolejne zmiany w prawie wejdą w życie 3 września. ,,Młodych kierowców, którzy uzyskają prawo jazdy kat. B po raz pierwszy, będzie obowiązywał okres próbny, w ramach którego będą musieli przejść praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym. Ponadto w razie cofnięcia uprawnień za jazdę w okresie zatrzymania prawa jazdy przez starostę – w przypadku prowadzenia pojazdu pomimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, uprawnienia zostaną cofnięte w całości na okres 5 lat. Dotychczas w takiej sytuacji prawo jazdy było zatrzymywane na dodatkowe 3 miesiące”.