Przeniesieni w przeszłość

To nie będzie kolejne muzeum ani skansen archeologiczny. Dzięki temu realizowanemu w Poznaniu projektowi poczujemy się, jakbyśmy cofnęli się o tysiąc lat. Dotkniemy wręcz początków państwa polskiego.

Błażej Tobolski

21.10.2012

Czyta się kilka minut

To nie będzie kolejne muzeum ani skansen archeologiczny. Dzięki temu realizowanemu w Poznaniu projektowi poczujemy się, jakbyśmy cofnęli się o tysiąc lat. „Dotkniemy” wręcz początków państwa polskiego.

Kończą się właśnie zdjęcia do filmów realizowanych na potrzeby multimedialnej ekspozycji powstającego w Poznaniu Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego (ICHOT). Opowiedziane w nich dzieje poznańskiej wyspy katedralnej to dopiero pierwszy krok w przeszłość miejsca, w którym zaczęła się Polska. Uchylmy więc szerzej wrota historii...

Sfilmowane czasy Mieszka

Kolejny, zwykły dzień mieszkańców poznańskiego grodu. Pomiędzy drewnianymi chatami snują się dymy z rozpalonych ognisk. Kobiety warzą jadło, mężczyźni zajmują się drobnymi naprawami w obejściu, inni czyszczą broń.. Nic szczególnego dla ludzi żyjących przeszło tysiąc lat temu. Dla nas to jednak niecodzienne sceny. Fascynuje każdy dostrzeżony detal: rogowa łyżka, skórzana sakiewka czy liść kapusty zastępujący talerz. Dzięki takim wiernie odtworzonym szczegółom możemy pełniej wyobrazić sobie, jak wyglądało życie naszych przodków.

– Kręcimy krótkie filmiki ukazujące sceny z życia mieszkańców grodu z przełomu X i XI w. Przygotowujemy również zdjęcia, animacje oraz aplikacje komputerowe pokazujące tamtą historyczną rzeczywistość, które będą prezentowane w poznańskim ICHO-cie – wyjaśnia reżyser Mariusz Lisiecki. Plany zdjęciowe do tych produkcji zaaranżowano m.in. na Ostrowie Tumskim w Poznaniu, we wczesnośredniowiecznej osadzie powstałej na terenie muzeum w Biskupinie oraz w okolicach Woli Jabłońskiej pod Rakoniewicami, gdzie rozegrano starcia wojów. W powstającej opowieści o czasach Mieszka I nie może zabraknąć także chrztu księcia Polan. – To przełomowe wydarzenie zostanie ukazane na ekspozycji w naturalnej wielkości tak, że zwiedzający będzie miał wrażenie, że w nim uczestniczy – uchyla rąbka tajemnicy reżyser. W postać księcia wcielił się Albert Kiszkurno, dowódca (witeź) Drużyny Wojów Piastowskich „Jantar”, jednej z najlepszych w Polsce grup rekonstruujących historię tamtego okresu, która została zaproszona do realizacji projektu. – Staramy się odtwarzać czasy wczesnego średniowiecza jak najbardziej profesjonalnie. Korzystamy z wszelkich możliwych źródeł, bo dla nas ważne są najmniejsze detale. To po prostu nasza pasja! – przyznaje Kiszkurno.

Odkryjmy poznańską wyspę

Wczesnopiastowski gród to jednak tylko pierwsza część ekspozycji ICHOT-u. Wizyta w centrum ma bowiem przygotować turystę do zwiedzania poznańskiego Ostrowa Tumskiego z jego pierwszą na ziemiach polskich katedrą będącą zarazem nekropolią pierwszych piastowskich władców naszego kraju. Mimo unikatowych zabytków i rangi, jaką miało przed tysiącem lat, miejsce to jest obecnie, jak pokazują badania turystyczne, stosunkowo mało znane. – Ostrów Tumski ma swój ogromny potencjał, który chcemy wydobyć w atrakcyjny i jednocześnie profesjonalny sposób. A potem pokazać tę „perełkę” turystom w kontekście historii miasta oraz jej znaczenia dla początków naszej państwowości – wyjaśnia Bartosz Małolepszy z poznańskiego Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT, które jest współodpowiedzialne za przygotowanie ekspozycji ICHOT-u, dodając, że nie ma to jednak być kolejne muzeum. – Nie będziemy gromadzili oryginalnych obiektów i nie planujemy prowadzenia działalności badawczej, jak to czynią muzea. Skupimy się na działalności edukacyjnej. Mamy zamiar przełamać istniejący stereotyp opowiadania o zabytkach tylko z punktu widzenia architektonicznego i historii sztuki. Chcemy opowiadać o przeszłości, o ludziach, którzy tu kiedyś żyli, i wydarzeniach, które ją tworzyły – przekonuje Małolepszy.

Gród, Woda, Złoto i Witraż

Ekspozycja ICHOT-u nie będzie miała wiele wspólnego ze znanymi nam muzealnymi gablotami. Nawiązywać będzie raczej do placówek działających już na Zachodzie nazywanych Centrami Interpretacji Historycznej. A to wszystko przy wsparciu nowoczesnych rozwiązań technicznych, m.in. paneli dotykowych, animacji komputerowych czy efektów stereoskopowych.

Wchodząc do budynku centrum, dzięki przecinającej go ukośnie szczelinie, nasz wzrok skierowany zostanie ku głównej budowli Ostrowa Tumskiego – katedrze. Na początku znajdziemy się w „Grodzie”, gdzie dowiemy się, jak doszło do powstania państwa Piastów, jaką funkcję w sieci ówczesnych grodów piastowskich spełniał Poznań i jak wyglądało wówczas życie codzienne. Następna część ekspozycji, „Woda”, koncentruje się wokół chrztu Mieszka I. – Turysta pozna na niej przyczyny i konsekwencje chrztu, także kulturowe i cywilizacyjne, oraz zobaczy, jak mógł wyglądać sam chrzest – tłumaczy Bartosz Małolepszy. Ten etap naszej wędrówki w przeszłość zakończy rok 1296 – rok śmierci króla Przemysła II, który jako ostatni z władców piastowskich został pochowany w poznańskiej katedrze.

Dział „Złoto” będzie z kolei nawiązywać swoją nazwą do złotego wieku Ostrowa Tumskiego (XV i XVI w.), a związany jest przede wszystkim z postacią bp. Jana Lubrańskiego. Ukazana zostanie tu również walka Wielkopolan o zachowanie tożsamości narodowej w okresie zaborów. Ekspozycję zamykać będzie część „Witraż”, w której pokazana zostanie odbudowa poznańskiej katedry po II wojnie światowej i, przede wszystkim, dokonane tu odkrycia archeologiczne. – Trzeba podkreślić, że powojenne badania archeologiczne zrewolucjonizowały sposób myślenia o początkach państwa polskiego. Dlatego chcemy, aby odwiedzający ICHOT mieli świadomość, że wszystko, co wiemy o Ostrowie Tumskim, pochodzi tak naprawdę spod ziemi. Co więcej, nie mamy pojęcia, co jeszcze może się tam znajdować – zaznacza Małolepszy.

Początek szlaku

Tak przygotowani będziemy mogli spotkać się oko w oko z zabytkami. Przeszklona kładka doprowadzi nas na drugi brzeg rzeki Cybiny, na poznański Ostrów Tumski. Tu, w tzw. Parku Historycznym, zwiedzimy katedrę, aż do jej „korzeni” z pozostałościami siedziby bp. Jordana, a także domniemanym miejscem chrztu Mieszka I oraz grobowcem jego i Bolesława Chrobrego. Po tym wszystkim, co widzieliśmy w ICHO-cie, te kamienne relikty z pewnością nabiorą zupełnie nowych barw i znaczenia. Podobnie jak ekspozycje prezentowane w znajdującym się w pobliżu katedry Muzeum Archidiecezjalnym oraz powstałym w ubiegłym roku Rezerwacie Archeologicznym. Tam, dzięki odsłoniętym wykopaliskom i multimediom, przekonamy się m.in., jak monumentalną konstrukcją drewniano-ziemną były wały okalające poznański gród. W planach jest także udostępnienie zwiedzającym ekspozycji ukazującej ostatnie odkrycia archeologiczne palatium Mieszka I i przylegającej do niego kaplicy, ufundowanej przez księżną Dobrawę – pierwszego kościoła wzniesionego na ziemiach polskich.

Powstający ICHOT, którego otwarcie planowane w połowie przyszłego roku, wraz z Parkiem Historycznym ma też stanowić początek Traktu Królewsko-Cesarskiego – ścieżki turystycznej prowadzącej przez Poznań. Tu również warto będzie rozpocząć wędrówkę po Wielkopolsce Szlakiem Piastowskim.

Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją

Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.

W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:

- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;

- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;

- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.

Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.

Subskrypcja miesięczna

Zyskaj codzienny dostęp do wartościowych treści, które pomagają lepiej rozumieć świat, wiarę i współczesne wydarzenia — gdziekolwiek jesteś i kiedy tylko chcesz.

Co otrzymujesz w subskrypcji?

- Nieograniczony dostęp do wszystkich nowych wydań online oraz bogatego archiwum numerów

- Możliwość czytania aktualnych komentarzy i analiz jeszcze przed wydaniem papierowym

- Dostęp do pełnej zawartości tygodnika w wersji internetowej

- Ekskluzywne materiały publikowane wyłącznie online

- Wygodne korzystanie na telefonie, tablecie i komputerze — w domu, pracy i podróży

- Dodatkowo: e-wydanie każdego numeru w wygodnym formacie PDF

Wypróbuj bez ryzyka

Rozpocznij od 14 dni bezpłatnego dostępu i sprawdź wszystkie możliwości serwisu.
Po okresie próbnym subskrypcja kosztuje tylko 19,90 zł miesięcznie.

↺ Subskrypcja odnawia się automatycznie — możesz zrezygnować w dowolnym momencie.

19,90 zł

Wypróbuj za darmo