Artyści naiwni

Jesienią 2005 r. minister kultury Waldemar Dąbrowski powołał do istnienia Polskie Wydawnictwo Audiowizualne. Zasadniczym celem statutowym tej instytucji jest rejestrowanie najważniejszych wydarzeń kulturalnych w Polsce: muzycznych, teatralnych, operowych, plastycznych i literackich oraz ich rozpowszechnianie w mediach publicznych i prywatnych, krajowych i zagranicznych.

Obiektem zainteresowania Polskiego Wydawnictwa Audiowizualnego są produkcje programów telewizyjnych i audycji radiowych z dziedziny kultury, nauki i edukacji; PWA jest też inicjatorem i współorganizatorem własnych wydarzeń w wymienionych dziedzinach. W przyszłości dorobek wydawnictwa będzie udostępniony szerokiej publiczności, bowiem planowane jest utworzenie internetowej biblioteki audiowizualnej, wydawanie płyt DVD i CD z przedstawieniami teatralnymi i nagraniami muzycznymi (wydawnictwo ma prawa autorskie do rozpowszechniania zarejestrowanych wydarzeń).

W 2006 r. PWA rozpoczęło pracę nad projektem „Polska sztuka ludowa i naiwna”, którego celem jest utworzenie dokumentacji życia i dzieł najwybitniejszych indywidualności wśród tej grupy twórców. Do tej pory, pod redakcją prof. Aleksandra Jackowskiego i w reżyserii Romana Wikieła, zostały zrealizowane trzy filmy dokumentalne: o Stanisławie Zagajewskim, Ewelinie Pęksowej i Józefie Chełmowskim. Dokumenty te zostały zaprezentowane publiczności włocławskiej 14 marca, w ramach przeglądu pt. „Inni”, który odbył się w gmachu Zbiorów Sztuki przy ul. Zamczej, w sali wystawy stałej pt. „Rzeźba ceramiczna Stanisława Zagajewskiego”. W spotkaniu uczestniczył prof. Jackowski, Roman Wikieł, Stanisław Zagajewski i liczni przedstawiciele środowisk kulturalnych Włocławka, Torunia, Bydgoszczy i Warszawy.

Wyemitowane podczas przeglądu filmy są rzetelne. Uczciwie, bez upiększeń opowiadają o życiu i twórczości trojga artystów, przybliżają ich filozofię życiową i sposób postrzegania świata. Widz poznaje początki ich przygody ze sztuką oraz techniki stosowane przez Stanisława Zagajewskiego, Ewelinę Pęksową i Józefa Chełmowskiego. W 2007 r. mają być zrealizowane trzy kolejne odcinki serii.

Stanisław Zagajewski, Ołtarz „Pieta” (tzw. mała; fragment sceny głównej)

Stanisław Zagajewski, ur. w 1927 r., zimą 1929 r. porzucony przed kościołem św. Barbary w Warszawie. Dzieciństwo spędził w klasztornych zakładach opiekuńczych. Od lat mieszka we Włocławku. Najpełniejszy zbiór jego rzeźb w glinie jest własnością Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Rzeźby Zagajewskiego mają w kolekcji muzea w Warszawie, Toruniu, Katowicach oraz Collection de l’Art Brut w Lozannie.

Więcej o artyście na stronie http://serwisy.gazeta.pl/df/1,34471,1810998.html

Ewelina Pęksowa, „Dzieci anielskie”. Reprodukcja z albumu A. Jackowskiego „Obrazy ludowe”, Lublin 1998

Ewelina Pęksowa, ur. 18 października 1923 r. w Zakopanem, gdzie mieszka do dziś. Malarstwem na szkle zajmuje się od 1968 r. Oryginalny styl malowania wyróżnia ją spośród innych malarzy ludowych. Laureatka konkursów, nagrodzona m.in. nagrodą im. św. Brata Alberta za osiągnięcia w sztuce sakralnej (1987).

Więcej na stronie: http://www.mati.com.pl/pinkwart/Zakopane/artysci/peksa.htm

Józef Chełmowski, ur. 26 lutego 1934 r. w miejscowości Brusy Jaglie na Kaszubach. Tam też mieszka obecnie. Artysta o wielkiej inwencji. Rzeźbi przeważnie w drewnie lipowym. Podjął zanikającą na Pomorzu sztukę malowania na szkle i przyczynił się do jej popularyzacji.

Więcej na stronie: http://www.republika.pl/muzbyt/chelmowski/jozef.html.