Odpust po brazylijsku

Uroczystości ku czci patrona parafii zwane festejo są w Brazylii dla społeczności lokalnej wydarzeniem religijnym i... komercyjnym. Przeżywanie uroczystości zaczyna się dziewięć dni wcześniej. Przygotowania mobilizują wspólnotę parafialną i władze gminne: zabiega się o sponsorów, drukuje i rozsyła zaproszenia oraz specjalne modlitewniki.

Na przyjęcie gości i handlarzy powstaje „miasteczko”; podczas festejo przy kramach z drewna i liści palmowych trwa ożywiony ruch. Asortyment towarów jest przebogaty.

W niektórych parafiach na 9 dni przed nowenną rozpoczyna się prenowenna. Jest to swoiste zaproszenie ludności mieszkającej niedaleko miasteczka, w tzw. comunidade, do wzięcia udziału w festejo. Po zachodzie słońca, kiedy robi się trochę chłodniej, przystrojoną figurę patrona umieszcza się na przyczepie samochodu i święty, w otoczeniu pobożnych niewiast, wśród śpiewów, „przybywa” do wspólnoty. Tam witany jest żywiołowo: śpiewami, oklaskami, czasem hukiem petard. Figura zostaje wniesiona do kaplicy (jeśli taka jest) lub ustawiona przed którymś z domów, na nakrytym białym obrusem stole. Pod gwiaździstym niebem rozpoczyna się liturgia słowa. Ważną jej częścią, oprócz Ewangelii i kazania, jest litania do świętego, śpiewana na ekspresyjną melodię.

Po nabożeństwie rozpoczyna się leilão – licytacja, jeden z rodzajów tutejszej rozrywki. Na stołach układane są fanty ofiarowane przez przybyłych na prenowennę. Są to głównie artykuły spożywcze kupione i domowej produkcji, drobne przedmioty, czasem zwierzęta. Dobra zabawa w dużej mierze zależy od prowadzącego licytacje gritadora. Uzyskane pieniądze przekazuje się na potrzeby parafii. Po licytacji figura świętego wśród śpiewów powraca do kościoła parafialnego. Tak samo jest przez dziewięć dni, aż do nowenny. Patron „odwiedza” każdego wieczoru inną wspólnotę.

Pierwszego dnia nowenny, późnym popołudniem, odbywa się uroczysta procesją z figurą patrona. Na maszt, znajdujący się na placu przed kościołem zostaje wciągnięta chorągiew z jego wizerunkiem. Po wniesieniu figury do kościoła i umieszczeniu jej obok ołtarza rozpoczyna się liturgia słowa, a następnie adoracja Najświętszego Sakramentu.

Później zostaje ogłoszony konkurs na księżniczkę festejo. Każdego dnia inna szkoła wystawia swoją kandydatkę; prezentacja odbywa się podczas uroczystości, w obecności dyrektora szkoły. Dziewczęta prowadzą kwestę wśród wiernych; księżniczką festejo zostaje ta, która uzbiera najwięcej pieniędzy. Ogłoszenie wyników odbywa się w dniu odpustu.

Każdy dzień nowenny ma określony temat i przygotowywany jest przez grupy społeczne żyjące w parafii: rolników, służbę zdrowia, oświatę, młodzież, grupy działające przy parafii, przedsiębiorców, prefekturę (organ administracyjny). Przygotowują oni oprawę liturgiczną i są odpowiedzialni za zorganizowanie fantów na leilão.

Po nabożeństwie wszyscy udają się na plac przed kościołem, który na czas festejo staje się czymś w rodzaju restauracji czy baru pod gwiazdami. Tu też zaczyna się leilão: większa i bogatsza niż w czasie prenowenny.

Podczas festejo każdego dnia o godz. 8 sprawowana jest Msza św., a wieczorem nowenna. W dniu odpustu Eucharystia jest o godz. 9, a o godz. 17 rozpoczyna się procesja ulicami miasteczka; gromadzi ona rzeszę wiernych. Kończy się na placu przed kościołem, gdzie następuje opuszczenie chorągwi. Podsumowania odpustu dokonuje proboszcz parafii; on też informuje, ile pieniędzy uzyskano podczas festejo i na co będą przeznaczone.