Ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym

Przepisy prawa pracy znacznie ograniczają uprawnienia pracodawcy w zakresie wypowiadania umów o pracę oraz zmiany warunków pracy lub płacy pracownikom w wieku przedemerytalnym. Szczególna ochrona prawna polega na tym, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeśli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury wraz z osiągnięciem tego wieku. Zakaz ten dotyczy przede wszystkim umów zawartych na czas nieokreślony. Ponadto obejmuje także umowy terminowe, które mogą być rozwiązane za wypowiedzeniem przed upływem czasu, na jaki zostały zawarte. Zakaz ten obejmuje także wypowiedzenie warunków pracy lub płacy, gdyż mają tutaj zastosowanie przepisy dotyczące wypowiadania umów o pracę. Ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym ma na celu zagwarantowanie stałości ich zatrudnienia oraz poczucia pewności uzyskiwania środków utrzymania w tym okresie życia.

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ogranicza tę ochronę w ten sposób, że pracodawca w ramach zwolnień grupowych może wypowiedzieć pracownikom w wieku przedemerytalnym tylko warunki pracy lub płacy. Natomiast pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę, gdyż w tym zakresie zachowana zostanie ochrona przewidziana w kodeksie pracy.

Jeżeli pracownik w wieku przedemerytalnym nie wyrazi zgody na pogorszenie warunków pracy lub płacy, zaproponowanych mu przez pracodawcę, wówczas dopiero może dojść do rozwiązania umowy o pracę. Podobna zasada obowiązuje przy zwolnieniach indywidualnych z przyczyn niedotyczących pracowników. Oznacza to, że w ramach zwolnień indywidualnych pracodawca może jedynie zastosować wobec pracownika w wieku przedemerytalnym wypowiedzenie zmieniające warunki pracy lub płacy.

Ponadto należy przypomnieć, że w razie wypowiedzenia pracownikom w wieku przedemerytalnym warunków pracy lub płacy, które spowodują obniżenie ich wynagrodzenia, pracownikom tym przysługuje, do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy.

Dlatego też ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym powinna oznaczać również niepogorszenie ich faktycznego wynagrodzenia.