Obrazki święte

Wystawa obejmuje kilkadziesiąt obrazków z wizerunkami Świętej Rodziny, Najświętszej Maryi Panny oraz świętych Pańskich, niezwykle wartościowych, bo pochodzących nawet sprzed kilkuset lat. Stanowią one nie tylko dokument kultury ludowej, ale i polskiej pobożności. Obrazki - pamiątki pielgrzymki do świętych miejsc, kolędy, odpustu, prymicji kapłańskich czy Pierwszej Komunii Świętej, nierzadko naznaczone upływającym czasem, mówią o szacunku do przeszłości, do tradycji, o wierze ich posiadaczy.

- Ich wielość i różnorodność świadczy o niezwykłej wprost pasji kolekcjonerskiej zbieracza, bo też ksiądz kan. Leon Formanowicz należał do wielkich księży społeczników, był postacią wyjątkową, żyjącą w wyjątkowych, bo naznaczonych cierpieniem czasach - mówił na otwarciu wystawy arcybiskup Stanisław Gądecki. - Obrazki religijne stanowią o wartości pobożności ludowej, doskonale wpisują się również w obraz kultury współczesnej, "kultury obrazkowej", w której słowo pisane ma nikłe znaczenie. Historię życia i działalność kapłańską i społeczną przedstawił prezes Stowarzyszenia im. R. Brandstaettera ks. prof. dr hab. Jan Kanty Pytel.

Kapłan, patriota, naukowiec o zamiłowaniach bibliofilskich urodził się w 1878 r. w Szubinie. W 1902 r. otrzymał święcenia kapłańskie i został wikariuszem w farze gnieźnieńskiej. Po kilku latach objął parafię w Modliszewku. W trudnych dla Polaków czasach starał się rozwijać działalność społeczną i narodową. Uporządkował zasoby Biblioteki Kapitulnej w Gnieźnie, przeprowadził inwentaryzację w archiwum gnieźnieńskim. Był autorem opracowania naukowego "Biblioteka Kapitulna w Gnieźnie". Za poparcie protestów wrzesińskich dzieci przeciwko germanizacji został uwięziony i skazany na karę grzywny. Po wyjściu na wolność nadal kontynuował działalność narodową i społeczną. W 1940 r. został aresztowany i przewieziony do obozu w Sachsenhausen. Zginął w komorze gazowej 4 maja 1942 r. w Dachau.

Przez całe swoje życie zbierał starodruki, ekslibrisy, medale i obrazki, których tylko niewielka część ocalała po wojnie. Niezwykła pasja ks. Formanowicza świadczyła o jego wielkiej wrażliwości i pragnieniu utrwalenia ludowej pobożności. Najstarsze święte obrazki w zbiorach kolekcjonera pochodziły aż z XV wieku. Te, które można obejrzeć na wystawie, zostały udostępnione przez bratanka księdza kanonika, inż. Mieczysława Formanowicza. Wystawę można zwiedzać do końca września.