Słowo Pasterskie Arcybiskupa Metropolity Gnieźnieńskiego na Wielki Post Roku Pańskiego 2004

Tymi słowami św. Pawła serdecznie pozdrawiam całą wspólnotę diecezjalną u progu Wielkiego Postu, który rozpoczęliśmy w Środę Popielcową. Wyrażają one dobrze zarówno czas, jak i szczególne okoliczności, które przeżywamy jako świętowojciechowa archidiecezja. Każdy kolejny Wielki Post oznacza nowy początek, nową łaskę ku naszej duchowej przemianie, która ma prowadzić do pełniejszego spotkania w poranek Wielkanocny z Chrystusem Zmartwychwstałym.

1. Dar nowych diecezji

Wraz z ogłoszeniem decyzji Ojca Świętego Jana Pawła II, przekazanej dnia 24 lutego br. o godz. 12.00 w południe i dotyczącej powołania do życia nowej diecezji bydgoskiej, żyjemy w nowej rzeczywistości kościelno-prawnej, która znaczy nowy okres historyczny, zarówno w dziejach archidiecezji gnieźnieńskiej, jak i nowo utworzonej diecezji bydgoskiej. Tę decyzję pragniemy również przyjąć w duchu wiary, jako nową łaskę i dar Ojca Świętego Jana Pawła II. W modlitwie eucharystycznej wyznajemy przecież: "Ojcze Święty, Stwórco świata i źródło życia. Ty nie zostawiasz nas samych na drodze życia, ale pośród nas żyjesz i działasz. Twoją potężną mocą prowadziłeś lud błądzący na pustyni, a dziś przenikasz swój Kościół, pielgrzymujący na świecie, światłem i mocą Ducha Świętego" (V Modlitwa Eucharystyczna). Tego działania doświadczamy także za naszych dni.

Komunikat Abpa Józefa Kowalczyka, Nuncjusza Apostolskiego w Polsce, który oznajmił nam wolę Ojca Świętego, wyjaśnia: "Ojciec Święty Jan Paweł II w duchu pasterskiej troski o Kościół, który jest w Polsce, realizując założenia Bulii "Totus Tuus Poloniae Populus", utworzył nową diecezję bydgoską".

Kierowani światłem Ducha Świętego przyjmujemy decyzję Ojca Świętego i w duchu wdzięczności odczytujemy ją jako znak woli Boga i pasterskiej troski Jana Pawła II. Wierzymy, że także dzisiaj Bóg prowadzi swój Kościół, zapewniając mu najskuteczniejsze środki zbawczego działania w mocy Ducha Świętego. Odwołanie się do Bulii "Totus Tuus Poloniae Populus", która przed dwunastu laty (25.03.1992) wprowadziła nowy podział administracyjny Kościoła w Polsce, wskazuje, że ostatnia decyzja powołania do życia diecezji bydgoskiej stanowi kontynuację i dopełnienie dzieła tej samej reformy. Ma ona służyć zbliżeniu pasterzy do swoich wiernych, dać nowy impuls duszpasterski Kościołowi, a także sprzyjać pełniejszemu budowaniu wspólnoty wiernych pomiędzy sobą. Taki właśnie cel przyświeca Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II, gdy dzieli wielkie, milionowe diecezje na mniejsze jednostki, aby umożliwić bardziej skuteczną i owocną posługę duszpasterską, a wiernym dać łatwiejszy i wygodniejszy dostęp do swoich pasterzy.

2. Kształt i skład nowych diecezji

W skład nowej diecezji bydgoskiej wchodzi aż 12 dekanatów Archidiecezji Gnieźnieńskiej, obejmujących prawie połowę dotychczasowych wiernych. Obejmuje ona oprócz pięciu dekanatów bydgoskich, także dekanaty: Kcynia, Łobżenica, Mrocza, Nakło, Szubin, Wyrzysk i Wysoka. Ponadto włączono do diecezji bydgoskiej trzy dekanaty z diecezji pelplińskiej, mianowicie: Koronowo, Sępólno Krajeńskie i Wierzchucin oraz jeden dekanat złotowski z diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Łącznie diecezja bydgoska liczy więc 16 dekanatów i 144 parafie. Patronem nowej diecezji bydgoskiej jest Matka Boża Pięknej Miłości i bł. Michał Kozal, biskup i męczennik, a kościołem katedralnym - jest kościół pw. św. Marcina i św. Mikołaja. Diecezja bydgoska została włączona do Metropolii Gnieźnieńskiej. Nadal pozostaniemy więc złączeni wspólnotą posługi w ramach jednej i tej samej metropolii. Pierwszym biskupem nowo utworzonej diecezji został zamianowany ksiądz biskup Jan Tyrawa, dotychczasowy biskup pomocniczy Wrocławia.

Przy Archidiecezji Gnieźnieńskiej pozostało nadal 21 dekanatów, mianowicie: Barcin, Damasławek, Gniewkowo, Gniezno I, Gniezno II, Inowrocław I, Inowrocław II, Kłecko, Kruszwica, Miłosław, Mogilno, Pobiedziska, Rogowo, Strzelno, Trzemeszno, Wągrowiec, Witkowo, Września I, Września II, Złotniki Kujawskie, Żnin. Ponadto do nowej Archidiecezji Gnieźnieńskiej dołączono z Archidiecezji Poznańskiej dekanaty: Chodzież i Rogoźno oraz kilka parafii z dekanatu Goślina i Kostrzyń oraz cztery dekanaty z diecezji włocławskiej, mianowicie Golina, z wyjątkiem Kazimierza Biskupiego, Kleczew, Słupca i Zagórów. Łącznie Archidiecezja Gnieźnieńska w nowym wymiarze liczy więc 29 dekanatów oraz 266 parafii. Wielka liczba dekanatów i parafii nie powinna jednak mylić. Są to bowiem dekanaty i parafie małe. Pod względem ilości wiernych Archidiecezja Gnieźnieńska jest porównywalna i zbliżona do diecezji bydgoskiej.

Dekret Stolicy Apostolskiej wchodzi w życie z dniem 25 marca 2004 roku. Do czasu objęcia diecezji bydgoskiej przez nowego biskupa diecezjalnego, diecezjami w nowym kształcie zarządza Metropolita Gnieźnieński.

3. Nowe diecezje jako zadanie do wypełnienia

Nowa diecezja jak każdy dar jest jednocześnie zadaniem do wypełnienia. Dla jednych stanowi ona spełnienie od dawna żywionych oczekiwań i nadziei. Dla innych oznacza ona podział i rozłączenie z tym, czym żyliśmy od lat i co stanowiło treść naszego życia. Każdy taki podział jest zawsze bolesny. Musimy jednak wspólnie, jedni i drudzy, podjąć nowy wysiłek, by być pełniej żywym i prawdziwym Kościołem Boga, żyjącym łaską, promieniującym mocą Ducha Świętego i miłości na co dzień.

Temu bowiem służy w pierwszym rzędzie nowy podział administracyjny. Nikomu z nas to dzieło nie może być obojętne, gdyż każdy jest członkiem żywego organizmu, jakim jest Kościół Chrystusowy i wnosi swój wkład w dzieło odnowienia. Nowa diecezja będzie wymagała również niemało nowego wysiłku. Trzeba dokończyć budowę Szkoły Pomnika Jana Pawła II, Kalwarię Bydgoską i stworzyć odpowiednie zaplecze materialne dla działalności poszczególnych instytucji diecezjalnych. Jestem jednak przekonany, że solidarnym wysiłkiem potraficie przezwyciężyć stojące przed Wami wyzwania i trudności. Nadal jednakże pozostajemy jednym i tym samym Kościołem, którym kieruje Duch Boży. Jesteśmy złączeni nie tylko wspólnotą dziejów, ale także przynależności do jednej i tej samej czcigodnej świętowojciechowej Metropolii Gnieźnieńskiej. Jestem przekonany, że miłość i cześć do św. Wojciecha, a także głębokie poczucie wspólnoty i jedności z prymasowską diecezją i Matką hierarchicznego Kościoła w Polsce, tak bardzo nam wszystkim drogą, będzie stanowiło nadal silną więź duchową, łączącą nas wszystkich.

Korzystając z jedynej w swoim rodzaju okazji, pragnę wyrazić Bogu i ludziom moją serdeczną wdzięczność za 12 lat posługi pasterskiej w Archidiecezji Gnieźnieńskiej, obejmującej także Bydgoszcz i pozostałe dekanaty archidiecezji, włączone obecnie do diecezji bydgoskiej. Poczytuję to sobie za szczególną łaskę swojego życia i dziękuję z serca wszystkim, którzy wspierali mnie swoją modlitwą, cierpieniem i pracą w tej posłudze.

Z wdzięcznością wspominam pierwsze lata tejże posługi razem ze śp. ks. biskupem Janem Nowakiem. Dziękuję z serca moim najbliższym współpracownikom księżom biskupom Bogdanowi Wojtusiowi i Wojciechowi Polakowi za ich pełną poświęcenia i gotowości pomoc w zarządzaniu i posłudze pasterskiej.

Serdecznie proszę, przyjmijcie Waszego nowego Biskupa w duchu głębokiej wiary, świadomi polecenia Chrystusa udzielonego apostołom: "jak Mnie posłał Ojciec, tak Ja Was posyłam", (por. J 20,21). Przyjmijcie Go z taką samą gotowością i otwartością, z jaką wspieraliście nas w dotychczasowym naszym pasterzowaniu. Wspierajcie według sił i możliwości wszystkie Jego poczynania.

Wyrażam słowa najgłębszej wdzięczności Drogim Braciom Kapłanom, diecezjalnym i zakonnym, najbliższym współpracownikom mego urzędu biskupiego: Kapitule Kolegiackiej z jej Prepozytem, Księżom Prałatom, Dziekanom, Proboszczom, Prefektom, Seniorom za ich życzliwą i oddaną posługę. W sposób szczególny dziękuję Księdzu Prałatowi, Kustoszowi Sanktuarium Matki Bożej Pięknej Miłości, która odtąd patronuje całej diecezji bydgoskiej, i Jego współpracownikom za serdeczną gościnność i wieloraką pomoc, za to, że przez całe lata czcigodna Fara Bydgoska była także moim domem.

Swoim podziękowaniem obejmuję władze państwowe, samorządowe i miejskie, a także inne, wszystkie osoby i organizacje, stowarzyszenia, instytuty zarówno kościelne, jak i świeckie, instytucje życia publicznego, tak w Bydgoszczy, jak i w pozostałych dekanatach. Dziękuję ludziom nauki i kultury, pracownikom administracji publicznej i środków społecznego przekazu, wojsku, służbom publicznym, studentom i młodzieży. Wszystkim, z którymi dane mi było współpracować, wypowiadam dziś z serca płynące: Bóg zapłać!, za całe dobro, którego od Was doświadczyłem.

Szczególny dług wdzięczności żywię wobec licznych zastępów sióstr zakonnych, zarówno tych, które w sposób czynny trudzą się, by służyć pomocą bliźniemu, jak i tych, które w klasztorach kontemplacyjnych budują i podtrzymują Kościół od wewnątrz swoją modlitwą i ofiarą. Nowa diecezja bydgoska dysponuje wielkim skarbem, aż dwoma klasztorami kontemplacyjnymi: Sióstr Klarysek od Wieczystej Adoracji w Bydgoszczy i Sióstr Karmelitanek Bosych w Tryszczynie. Liczę nadal na Waszą modlitewną pomoc.

Swoim podziękowaniem obejmuję także liczne zastępy wiernych świeckich, rodziców, nauczycieli, katechetów, wychowawców, wolontariuszy i wszystkich, którzy w duchu apostolskim pomagają do żywotności i wzrostu Kościoła Bożego. Szczególnej trosce wszystkich polecam dzieci i młodzież - skarb i wielką nadzieję naszego narodu, zwłaszcza tych, którzy otrzymują swoją formację duchową i intelektualną w szkołach katolickich.

Dziękuję Bogu za wszystko, co dane nam było wspólnie przeżyć, by wspomnieć chociażby tylko tysiąclecie męczeńskiej śmierci i kanonizacji św. Wojciecha, wielki Jubileusz naszej archidiecezji i całego chrześcijaństwa, pielgrzymkę Ojca Świętego Jana Pawła II do Bydgoszczy, 600-lecie Konkatedry, dziś Katedry i Fary Bydgoskiej i wiele innych. Dziękuję za wspaniałych ludzi, których Bóg pozwolił mi spotkać.

Wszystkich, których dane mi było spotkać, całą Rodzinę Diecezjalną obejmuję swoją pamięcią modlitewną i polecam wstawiennictwu Matki Bożej Pięknej Miłości i wszystkim z serca błogosławię, życząc, by spotkanie z Chrystusem Zmartwychwstałym w poranek wielkanocny było dla wszystkich źródłem trwałej radości i pokoju.