Kiedy i jak udziela się wiatyku?

Najpierw warto podkreślić, że odpowiedzialnym za przygotowanie chorego znajdującego się w niebezpieczeństwie śmierci do przyjęcia wiatyku, a więc tej ostatniej Komunii świętej, będącej pokarmem pokrzepiającym przy przejściu z życia ziemskiego do wiecznego, jest duszpasterz. Powinien uczynić to w odpowiednim momencie, zdając sobie sprawę z nadchodzącej chwili śmierci. Zadaniem duszpasterza jest nie tylko odpowiednie, duchowe przygotowanie osoby umierającej, ale również jej rodziny i osób opiekujących się nią. Oczywiście należy wcześniej dobrze poznać stan psychiczny tych osób, by owo przygotowanie służyło zbliżeniu do Boga, a nie niepohamowanej rozpaczy, jaka mogłaby pojawić się w postawie osób jedynie poinformowanych o zbliżającej się śmierci.

Wiatyku można udzielać chorym w czasie trwania Mszy świętej lub poza Nią. Gdy istnieje możliwość odprawienia Eucharystii przy osobie umierającej, warto to uczynić, ponieważ chory może w tym momencie bez przeszkód otrzymać Komunię świętą pod dwiema postaciami, a także uświadomić sobie, że Komunia święta przyjmowana jako wiatyk jest szczególnym znakiem uczestnictwa w tajemnicy śmierci Chrystusa i Jego przejścia do Ojca, sprawowanej w Najświętszej Ofierze.

Gdy chory nie może przyjąć Komunii świętej pod postacią chleba, można podać mu Ją pod postacią wina. Jeśli Msza święta nie jest odprawiana w domu umierającego, lecz w Kościele, po zakończeniu Eucharystii przechowuje się Krew Pańską w kielichu nakrytym palką i wstawionym do tabernakulum. Gdy idzie się do chorego, by uniknąć niebezpieczeństwa rozlania, należy nieść Ją w naczyniu szczelnie zamkniętym. Osoba przyjmująca wiatyk pod postacią Krwi Pana Jezusa może spożyć Ją wprost z naczynia, posłużyć się rurką albo otrzymać od kapłana na łyżeczce. Jeżeli po udzieleniu Komunii świętej zostało trochę Krwi Pańskiej, powinien spożyć ją ten, który Ją przyniósł, a następnie dokonać puryfikacji, czyli oczyszczenia naczynia, w którym się znajdowała.

Nie wolno zapominać, że obrzędowi udzielania wiatyku powinna towarzyszyć atmosfera powagi, ponieważ pokarmu na życie wieczne udziela się człowiekowi, który umiera. Obrzędowi temu powinni towarzyszyć ci, którzy rozumieją obrzęd i powagę chwili oraz są zatroskani o dobro duchowe osoby chorej.