W kleszczach kleszcza

Podczas noclegu na kempingu ugryzł mnie kleszcz. Nie przejmowałem się tym, ale kilka tygodni potem nagle straciłem w pracy przytomność. Tego dnia już rano miałem kłopoty z koncentracją. Miałem wrażenie, jakby mi trzeszczało w głowie. Po chwili już nie mogłem poruszać palcami lewej dłoni. Zabrano mnie do szpitala, gdzie zapadłem w śpiączkę - opowiada jeden z zarażonych. Wirus, który go zaatakował, dotarł do mózgu. Doszło do poważnego zapalenia opon mózgowych. Wystąpił niedowład kończyn dolnych i górnych. Dzięki leczeniu i długiej rehabilitacji znów jest sprawny, ale pozostał mu paraliż lewej ręki.

Bezbolesne wampiry

Kleszcze to pasożytnicze stawonogi, swym wyglądem przypominają małe pajączki, żywią się krwią zwierząt, głównie ptaków i ssaków, w tym człowieka. Żyją przeciętnie 4 lata. Nie mają naturalnych wrogów. Samica po zapłodnieniu składa ok. 3000 jaj i ginie. Kleszcze zwykle wczepiają się w miejsca najlepiej ukrwione, ciepłe i wilgotne, tj. owłosioną skórę głowy, szyję, pachy i pachwiny. Ofiara nie czuje ukłucia, bo ślina kleszczy zawiera substancje znieczulające. Ssąc krew, przenoszą wiele chorób. W pierwszej fazie odkleszczowego zapalenia mózgu choroba daje takie symptomy jak grypa, ma jednak również objawy i konsekwencje neurologiczne, psychiatryczne, okulistyczne. Chorobę można wyleczyć antybiotykami.

Lekarze podkreślają, że co trzeci kleszcz jest zakażony i może przenosić powodujące choroby bakterie i wirusy. Chorobą przenoszoną przez kleszcze jest również borelioza, zwana także krętkowicą kleszczową. Wywołują ją bakterie - krętki z rodzaju Borrelia. Zdaniem specjalistów, w niektórych regionach Europy nawet więcej niż połowa kleszczy może być zarażonych boreliozą. Najwięcej kleszczy w Polsce występuje na Podlasiu, Warmii i Mazurach. Przenoszona przez nie borelioza uznawana jest tam nawet za chorobę zawodową rolników i leśników. Objawem choroby jest charakterystyczny rumień, pojawiający się na ciele chorego w miejscu ukłucia przez kleszcza. Około 10 dni po ukąszeniu pojawia się opuchlizna powiek i utrzymuje się czasem przez wiele miesięcy. Mogą pojawiać się także zmiany skórne, bóle głowy, sztywność karku, zapalenie wątroby. Nie leczona choroba objawia się także bólami stawów i mięśni, ale może też mieć najpierw objawy neurologiczne i układu krążenia. Wcześnie wykryta jest uleczalna. W późnym stadium może mieć przebieg cięższy niż odkleszczowe zapalenie opon mózgowych. Leczenie jest wtedy bardzo długie i wymaga kosztownej terapii. Nie we wszystkich przypadkach choroba całkowicie ustępuje, i może prowadzić między innymi do uszkodzenia serca.

Długie rękawy i nogawki

Kleszcza nie należy usuwać ze skóry szczypcami, bowiem mogą go zgnieść i dojdzie do zakażenia. Nie wolno go też pokrywać tłuszczem lub np. lakierem do paznokci w celu odcięcia mu powietrza. Kleszcz, dusząc się, może do wnętrza rany wydzielić ślinę i doprowadzić do infekcji. Można jedynie podważyć go od spodu skalpelem lub igłą, a najlepiej zgłosić się do najbliższego gabinetu zabiegowego, aby pasożyta usunął fachowiec. Lekarze zalecają, by po spostrzeżeniu na swoim ciele kleszcza dokładnie obserwować swój organizm nawet przez miesiąc. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy zgłosić się do lekarza. Na boreliozę nie ma dotychczas skutecznej szczepionki, z powodzeniem stosuje się natomiast szczepionkę przeciwko odkleszczowemu zapaleniu mózgu. Specjaliści zalecają ją niezależnie od pory roku. Oprócz szczepionki należy także pamiętać o szczelnym ubraniu podczas wycieczki do lasu czy parku. Przede wszystkim nie należy wchodzić tam z odkrytą głową i stopami.