Z Wiednia do Rzymu. Pielgrzymka śladami św. Stanisława Kostki

Kiedy piszę te słowa, pielgrzymka-sztafeta z Wiednia do Rzymu rozpoczęła już drugi etap i jest na odcinku między Linz a Altötting, gdzie znajduje się znane bawarskie sanktuarium maryjne. Znajduje się tam pochodząca z Górnej Nadrenii 66-centymetrowa figurka Matki Bożej, wyrzeźbiona około roku 1330 z drewna lipowego lub drewna drzew iglastych w stylu wczesnogotyckim. Według tradycji figurka przybyła do Altötting z klasztoru cystersów w Raitenhaslach. Maryja trzyma w dłoni berło z kwiatem lilii – symbol czystości. Dzieciątko siedzące na Jej prawym ramieniu trzyma w dłoni kulę wyobrażającą niebo – symbol Wszechmocy Boga. Drewno figurki Madonny z Altötting uległo naturalnemu ściemnieniu. Także dym płonących świec, unoszący się przed nią przez całe wieki sprawił, że wizerunek jest czczony jako „Czarna Madonna”.

Trasa ani czas pielgrzymki nie są przypadkowe. To trasa – naturalnie nie jeden do jeden, ale przybliżona – jaką Stanisław Kostka przebył, pragnąc wstąpić do zakonu jezuitów. W tym roku mija 300 lat od jego kanonizacji. Co ciekawe, młody zakonnik został wyniesiony na ołtarz szybciej niż założyciel zakonu – Ignacy z Loyoli, choć przecież jego staż zakonny był niewielki. Jak podkreśla w rozmowie dla „Przewodnika Katolickiego” bp Szymon Stułkowski, „to pokazuje, jak wielkie wrażenie zrobiło jego życie na współczesnych. Tym bardziej, że w Rzymie spędził zaledwie dziesięć miesięcy. To krótki czas, a jednak wystarczył, by pozostawić po sobie opinię świętości. Źródła mówią o ogromnych tłumach uczestniczących w jego pogrzebie, nawet 6000 osób, a Wieczne Miasto miało wtedy około 100 tysięcy mieszkańców. Trudno wyjaśnić to wyłącznie ludzkimi kategoriami. Musiało być w nim coś, co przyciągało ludzi i sprawiało, że widzieli w nim człowieka naprawdę bliskiego Bogu”.

Nie jest też przypadkowe, że inicjatorem pielgrzymki jest diecezja płocka, na terenie której leży rodzinne Rostkowo, jak i wiele innych miejsc związanych z samym świętym, jak i jezuitami. Inicjatywa jest o tyle ciekawa, że łączy tradycyjny dla duchowości chrześcijańskiej (choć nie tylko) duch pielgrzymkowy z nową formą – w tym przypadku trasa licząca 1698 kilometrów podzielona została na 10 etapów, które pokonują kolejne grupy pielgrzymów, tworząc swego rodzaju sztafetę. 

O samej idei pielgrzymki, także towarzyszącym jej obrazie i kufrze z relikwiami, pisze Szymon Bojdo. A Elżbieta Wiater przypomina nam sylwetkę polskiego świętego, zwracając uwagę na jego wyjątkową wierność temu, co rozpoznał jako wolę Bożą w swoim życiu. Wbrew trudnościom i przeciwnościom podjął się niemożliwego i może właśnie ten jego święty upór, a może raczej konsekwencja w decyzji, jest tym, co może inspirować dzisiaj młodych ludzi (choć nie tylko), stających przed wyborem życiowej drogi (albo w ogóle przed różnymi wyborami, które przynosi życie).

Szósty etap pielgrzymki kończy się w Trydencie – mieście, w którym w XVI wieku obradował sobór. To w jego efekcie rozpoczął się w Kościele okres kontrreformacji, w którym szczególny udział mieli jezuici. To także ten sobór zatwierdził jako obowiązujący w Kościele zachodnim ryt mszy świętej, zwany potocznie dzisiaj „trydenckim”. O tej starszej formie rytu rzymskiego, która po Soborze Watykańskim II została zmieniona wraz z promulgowaniem przez św. Pawła VI nowego mszału w 1970 roku, a właściwie o warsztatach, podczas których uczestniczy uczą się dawnej liturgii Kościoła i formacji w duchu tej liturgii, a jednocześnie w jedności z aktualnym Magisterium Kościoła i biskupem Rzymu, pisze Aleksander Barszczewski, od lat zaangażowany w organizację Ars celebrandi w Licheniu. 

Pielgrzymka zakończy się 14 września, w święto Podwyższenia Krzyża – w dniu, który przypomina, że droga chrześcijanina nie prowadzi na skróty, lecz przez miłość zdolną do ofiary i wierności aż do końca. Taki właśnie krzyż niósł w swoim sercu św. Stanisław Kostka, wybierając nie to, co łatwe, lecz to, co uznał za wolę Boga, nawet jeśli oznaczało to pójście pod prąd.