Jakie cele stawia sobie Szkoła Katechistów?
– Naszym podstawowym celem jest przygotowanie osób dorosłych do prowadzenia w parafiach katechez dla dorosłych. To pierwszorzędne zadanie, do którego kierowani są absolwenci szkoły. Nie tyle bowiem chcemy formować liderów czy animatorów życia religijnego w parafiach, ale właśnie konkretnie katechistów osób dorosłych. Taki cel postawił przed nami abp Stanisław Gądecki, powołując szkołę do istnienia. Oczywiście rodzaje tych katechez mogą być bardzo różne. Przede wszystkim są to katechezy dla rodziców i chrzestnych dzieci mających przyjąć sakrament chrztu czy też dla rodziców dzieci przed Pierwszą Komunią Świętą i młodzieży przed bierzmowaniem, ale także dla dorosłych przygotowujących się do przyjęcia sakramentu bierzmowania. W niektórych parafiach w Roku Wiary prowadzone są przez naszych katechistów również katechezy ogólne dla dorosłych, którzy pragną pogłębić swoją wiarę. Bywa też, że prowadzą oni spotkania dla grup młodzieży przygotowującej się do bierzmowania.
Kto może zostać takim katechistą? Czy kandydat zgłaszający się do szkoły musi spełniać jakieś konkretne wymagania związane na przykład z wiekiem czy wykształceniem?
– Żeby rozpocząć naukę i formację w Szkole Katechistów, trzeba mieć ukończoną katechezę na poziomie szkoły średniej. Nie wymagamy od kandydatów studiów teologicznych czy jakiegoś innego specjalnego przygotowania. Nie ma też specjalnych ograniczeń wiekowych – kandydat musi być jedynie osobą pełnoletnią. Szkoła ma więc bardzo szeroką formułę. Wśród naszych absolwentów są osoby zarówno z wykształceniem zawodowym, jak i nauczyciele akademiccy, a rozpiętość ich wieku wynosi od 20 do 70 lat.
Kandydat do Szkoły Katechistów musi być jednak osobą wierzącą, autentycznie żyjącą swoją wiarą w Boga. Z bardzo prostego powodu: katechista ma nie tylko przekazywać innym teorię, tłumaczyć prawdy wiary, ale przede wszystkim samemu być świadkiem wiary, dzielić się z innymi swoją wiarą, tym, co sam przeżył, czego sam doświadczył. Także katechezy, które będzie głosił mają wypływać z jego osobistych spotkań z Bogiem i być poparte jego osobistym doświadczeniem duchowym. Nie znaczy to jednak, że taka osoba musi być zaangażowana w jakiś szczególny sposób w życie Kościoła czy w jakąś konkretną wspólnotę lub ruch religijny. Wymagamy natomiast rekomendacji proboszcza parafii, w której kandydat mieszka i w której też będzie później posługiwał jako katechista. W praktyce wygląda to zresztą w ten sposób, że to właśnie księża proboszczowie proponują swoim parafianom, co do których uważają, że mają potrzebne predyspozycje, aby wstąpili do szkoły. Choć zdarzają się też osoby, które wiedząc o szkole, same zgłaszają duszpasterzom swoją gotowość do podjęcia się posługi katechisty.
W jaki sposób szkoła przygotowuje do prowadzenia katechez dla dorosłych? Czy jest rodzajem studium teologicznego, czy też ma bardziej charakter wspólnoty formacyjnej?
– Nasza szkoła przygotowuje przyszłych katechistów zarówno od strony teologicznej, duchowej, jak i praktycznej. Zawsze też pamiętamy o stojącym przed nimi głównym zadaniu, którym jest nie tylko poprawne przekazywanie treści teologicznych, ale przede wszystkim robienie tego z żywą wiarą i głębokim przekonaniem. Mamy zresztą w szkole ludzi, którzy swoją wiarę przeżywają z pasją. I z tą pasją mają mówić innym o Bogu.
Stąd też w ciągu 15 całodziennych, sobotnich zjazdów w ciągu roku formacyjnego, trwającego od września do grudnia następnego roku, bardzo duży nacisk kładziemy na formację duchową. Są wykłady poświęcone zagadnieniom z tego zakresu, a podczas każdego zjazdu sprawowana jest Eucharystia z katechezą dotyczącą zagadnień życia duchowego na temat duchowości. W cyklu formacji przewidziane są również rekolekcje weekendowe. Wszystko to po to, aby samych katechistów jeszcze bardziej uwrażliwić na potrzebę utrzymywania przez nich bliskiej relacji z Bogiem. Dopiero wówczas ich nauczanie będzie miało w sobie Bożego Ducha.
Do katechizowania niezbędna jest też wiedza teologiczna z zakresu biblistyki, dogmatyki, teologii moralnej, ale również umiejętności praktyczne z zakresu komunikacji społecznej, psychologii czy emisji głosu. Nasi studenci zdobywają je podczas wykładów prowadzonych przez pracowników naukowych Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz innych specjalistów kompetentnych w danej dziedzinie. Mają oni również obowiązek hospitować katechezy prowadzone w wybranych parafiach, a później odbywają staż, czyli sami głoszą katechezy pod okiem duszpasterzy lub doświadczonych katechistów.
Czy absolwent szkoły może głosić katechezy dla dorosłych tylko w swojej parafii?
– Naukę w Szkole Katechistów kończy uroczyste wręczenie przez metropolitę poznańskiego każdemu z absolwentów misji kanonicznej. Jest ona ważna przez rok na terenie archidiecezji, ale katechiści powołani są do posługi w konkretnych parafiach, zawsze w ścisłej współpracy ze swoim proboszczem. To również na jego prośbę arcybiskup przedłuża danej osobie misję kanoniczną na kolejny rok.
A czy w tym czasie katechiści utrzymują też jakiś kontakt ze szkołą, mają możliwość dokształcania?
– Tak, bowiem na przedłużenie misji kanonicznej swoją zgodę musi wyrazić także dyrektor szkoły. Jej absolwenci są też zobowiązani do kontynuowania swojej formacji duchowej i intelektualnej, co samo w sobie stanowi formę katechezy dorosłych prowadzonej dla nich samych. Do tego zresztą nie trzeba ich zachęcać, bo są to ludzie, którym chce się uczyć, którzy pragną czegoś więcej. Widzą też ze swojego doświadczenia, jak wiedza i umiejętności pomagają w wypełnianiu ich posługi, która jest dla nich ważnym zadaniem i misją. Ta tak zwana formacja stała zakłada dwa zjazdy w ciągu roku i uczestnictwo w rekolekcjach weekendowych oraz możliwość indywidualnych konsultacji. Poza tym katechiści mają własne forum internetowe, poprzez które wymieniają się doświadczeniami. Korzystają także ze strony internetowej, gdzie dostępne są dla nich materiały tematyczne opracowane przez specjalny zespół zajmujący się katechezą dorosłych.
Trzeba też przyznać, że nasi absolwenci poprzez czas nauki w szkole i łączącą ich posługę tworzą po prostu wspólnotę, w której utrzymywane są żywe relacje i kontakty. Tym bardziej że grono katechistów świeckich w naszej archidiecezji, w której szkoła działa już trzeci rok, liczy 99 osób oraz 53 osoby aktualnie przygotowujące się w szkole do pełnienia tej posługi. Jednak, co dostrzegają nasi biskupi, potrzeby związane z katechezą i ewangelizacją dorosłych są ogromne. Jesteśmy więc dopiero na początku drogi.